คอลลาเจน vs เวย์โปรตีน ต่างกันยังไง? โปรตีนครบหรือไม่ครบ ตัวไหนสร้างกล้าม ตัวไหนเกี่ยวกับผิว ใช้แทนกันได้ไหม กินคู่กันได้ไหม กินตอนไหน และโทษที่ต้องรู้

คอลลาเจนกับเวย์โปรตีนเป็นโปรตีนทั้งคู่ แต่กรดอะมิโนข้างในต่างกันมาก จึงใช้แทนกันไม่ได้ · เวย์โปรตีน มาจากนม เป็นโปรตีนครบ มีกรดอะมิโนจำเป็นทุกตัว และมีลิวซีนสูง ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นการสร้างกล้ามเนื้อ · คอลลาเจน มาจากหนังหรือเกล็ดปลา หนังวัว หรือหนังหมู เป็นโปรตีนไม่ครบ เพราะไม่มีทริปโตเฟน แต่มีไกลซีน โพรลีน และไฮดรอกซีโพรลีนสูง ซึ่งเป็นโครงสร้างหลักของผิว เส้นเอ็น และกระดูกอ่อน · สรุปเร็ว ๆ คือ เป้าหมายกล้ามเนื้อ → เวย์ · เป้าหมายผิวและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน → คอลลาเจน · ถ้ามีทั้งสองเป้าหมาย กินร่วมกันได้

ครบ vs ไม่ครบ
เวย์มีกรดอะมิโนจำเป็นครบ
คอลลาเจนขาดทริปโตเฟน
~1 ใน 3
ของกรดอะมิโนในคอลลาเจน
คือไกลซีน
1.6 ก./กก.
โปรตีนต่อวันที่ประโยชน์ต่อกล้าม
เริ่มคงที่ (Morton 2018)

บทความนี้เทียบสองตัวโดยตรง ถ้าอยากรู้พื้นฐานแต่ละตัว อ่าน คอลลาเจนเปปไทด์ดูดซึมอย่างไร และ เวย์โปรตีน vs โปรตีนพืช · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือกรดอะมิโนต่างกันยังไง · เรื่องที่สามคืองานวิจัยพบอะไร · เรื่องที่สี่คือเลือกตามเป้าหมาย · เรื่องที่ห้าคือกินตอนไหนและกินคู่กัน · เรื่องสุดท้ายคือโทษและข้อควรระวัง

1 ตารางเทียบตรง ๆ: คอลลาเจน vs เวย์โปรตีน

ประเด็น คอลลาเจน (เปปไทด์) เวย์โปรตีน
แหล่งที่มา หนัง เกล็ด กระดูกของปลา วัว หรือหมู น้ำนมวัว (ส่วนที่เหลือจากการทำชีส)
โปรตีนครบไหม ไม่ครบ ไม่มีทริปโตเฟน และกรดอะมิโนจำเป็นหลายตัวต่ำ ครบ คุณภาพโปรตีนสูง
กรดอะมิโนเด่น ไกลซีน โพรลีน ไฮดรอกซีโพรลีน ลิวซีน ไอโซลิวซีน วาลีน (BCAA)
งานวิจัยหลัก ความยืดหยุ่นและความชุ่มชื้นของผิว ข้อต่อ เส้นเอ็น การสร้างกล้ามเนื้อเมื่อออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน
รสชาติ/การละลาย แทบไม่มีรส ละลายในน้ำร้อนหรือเย็นได้ มีรสนม มักแต่งรส ชงกับน้ำหรือนม
สารก่อภูมิแพ้ ปลา (ถ้าเป็นคอลลาเจนปลา) นม และแล็กโทสในเวย์คอนเซนเทรต

สรุปสั้น ๆ คือ ทั้งสองไม่ได้แข่งกัน แต่ทำงานคนละเรื่อง · ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือคิดว่าคอลลาเจน 10 กรัมนับเป็นโปรตีนสร้างกล้ามได้เท่าเวย์ 10 กรัม ซึ่งไม่ถูกต้อง

2 กรดอะมิโนต่างกันยังไง และทำไมถึงสำคัญ

  • ลิวซีน เป็นสัญญาณหลักที่กระตุ้นกระบวนการสร้างโปรตีนกล้ามเนื้อ เวย์มีลิวซีนราว 10% ขณะที่คอลลาเจนมีน้อยกว่ามาก
  • ทริปโตเฟน เป็นกรดอะมิโนจำเป็นที่คอลลาเจนไม่มีเลย คอลลาเจนจึงถูกจัดเป็นโปรตีนไม่ครบ ไม่ควรใช้เป็นแหล่งโปรตีนหลักของวัน
  • ไกลซีนและโพรลีน ร่างกายสร้างเองได้ แต่ความต้องการในการสร้างเนื้อเยื่อเกี่ยวพันอาจสูง คอลลาเจนจึงเป็นแหล่งที่เข้มข้น
  • ไดเปปไทด์และไตรเปปไทด์ เช่น โพรลีน-ไฮดรอกซีโพรลีน (Pro-Hyp) ตรวจพบในเลือดหลังกินคอลลาเจนเปปไทด์ และถูกศึกษาว่าอาจเป็นสัญญาณต่อเซลล์สร้างคอลลาเจนในผิว

ส่วนเรื่องที่ร่างกายต้องใช้วิตามินซีเพื่อสร้างคอลลาเจน อ่าน คอลลาเจนกับวิตามินซี

3 งานวิจัยพบอะไร

งานวิจัย สิ่งที่ศึกษา สิ่งที่รายงาน
Oikawa และคณะ 2020 เวย์ vs คอลลาเจนเปปไทด์ ในหญิงสูงอายุ เวย์กระตุ้นการสร้างโปรตีนกล้ามเนื้อได้ ขณะที่คอลลาเจนไม่ได้ผลในลักษณะเดียวกัน
Morton และคณะ 2018 (วิเคราะห์อภิมาน) โปรตีนเสริมร่วมกับการฝึกแรงต้าน โปรตีนเสริมช่วยเพิ่มมวลและแรงกล้ามเนื้อเล็กน้อย ประโยชน์เริ่มคงที่ที่ราว 1.6 ก./กก./วัน
Proksch และคณะ 2014 คอลลาเจนเปปไทด์ทางปาก 8 สัปดาห์ ในผู้หญิง รายงานความยืดหยุ่นของผิวดีขึ้นเมื่อเทียบกับยาหลอก
Zdzieblik และคณะ 2015 คอลลาเจนเปปไทด์ร่วมการฝึกแรงต้าน ในชายสูงอายุ รายงานมวลไขมันลดและแรงดีขึ้นกว่ายาหลอก แต่ไม่ได้เทียบกับเวย์ ผลจึงไม่ได้บอกว่าคอลลาเจนดีกว่าเวย์

ข้อสรุป — เรื่องกล้ามเนื้อ หลักฐานเอียงไปทางเวย์ชัดเจน · เรื่องผิว หลักฐานเป็นของคอลลาเจนเปปไทด์ แต่ยังเป็นงานขนาดเล็กถึงปานกลาง และผลไม่ได้เท่ากันทุกคน · งานส่วนใหญ่ได้รับทุนจากผู้ผลิตวัตถุดิบ ควรอ่านอย่างระมัดระวัง

4 เลือกตามเป้าหมาย

เป้าหมาย ตัวที่ตรงกว่า หมายเหตุ
เพิ่มกล้ามเนื้อ/ฟื้นตัวหลังเวท เวย์ หรือโปรตีนครบจากอาหาร ดูปริมาณโปรตีนรวมต่อวันก่อน อ่าน โปรตีน กินเท่าไรต่อวัน
ดูแลผิวจากภายใน คอลลาเจนเปปไทด์ + วิตามินซี ต้องกินต่อเนื่องหลายสัปดาห์จึงประเมินได้
ผู้สูงอายุที่กินโปรตีนน้อย โปรตีนครบก่อน คอลลาเจนเป็นส่วนเสริม ผู้ที่มีโรคไตต้องให้แพทย์กำหนดปริมาณโปรตีน
แพ้นมหรือแล็กโทส เวย์ไอโซเลต หรือโปรตีนพืช · คอลลาเจนปลาถ้าไม่แพ้ปลา อ่านฉลากสารก่อภูมิแพ้ทุกครั้ง
อยากได้ทั้งสองเรื่อง กินทั้งคู่ นับรวมเป็นโปรตีนของวัน แต่ให้เวย์เป็นตัวหลักเรื่องกล้าม
BLB C เป็นผงชงที่รวมคอลลาเจนจากปลา 3 โมเลกุล (ได/ไตร/เปปไทด์ 5,000 / 3,000 / 2,000 มก.) กับแอล-กลูตามีน 1,480 มก. วิตามินบีรวม PANMOL® 375 มก. แอสตาแซนธิน 300 มก. แอล-กลูตาไธโอน 250 มก. Telosir™ จากอาสตรากาลัส 200 มก. บลัดออเรนจ์ 100 มก. ซิงค์ 70 มก. พร้อมวิตามินซี วิตามินบี 12 และสารสกัดอะเซโรลาเชอร์รีกับคามูคามู · ระบุปริมาณรายตัวบนฉลาก มีเลข อย. 26-1-10867-5-0032 และผ่านการรับรองฮาลาล · BLB C ให้คอลลาเจนจากปลารวม 10,000 มก. ต่อซอง (ไดเปปไทด์ 5,000 ไตรเปปไทด์ 3,000 เปปไทด์ 2,000 มก.) พร้อมวิตามินซี · เป็นสูตรดูแลผิวจากภายใน ไม่ใช่เวย์โปรตีนและไม่ได้ออกแบบมาแทนโปรตีนหลังออกกำลังกาย ถ้าเป้าหมายคือกล้ามเนื้อ ควรได้โปรตีนครบจากอาหารหรือเวย์ด้วย · มีสารก่อภูมิแพ้ปลาและถั่วเหลือง ผู้ที่เป็นโรคไตหรือถูกจำกัดโปรตีนต้องถามแพทย์ก่อน

5 กินตอนไหน และกินคู่กันได้ไหม

  • เวย์ — กินช่วงใดก็ได้ที่ทำให้ได้โปรตีนครบตามวัน หลายคนเลือกหลังออกกำลังกาย ซึ่งสะดวกแต่ไม่ได้บังคับ
  • คอลลาเจน — ไม่มีเวลาที่พิสูจน์ว่าดีที่สุด ความสม่ำเสมอสำคัญกว่า อ่านเพิ่มที่ คอลลาเจน กินตอนไหนดี
  • กินคู่กันได้ไหม — ได้ จะชงแยกหรือผสมในแก้วเดียวกันก็ได้ ไม่มีหลักฐานว่าทั้งสองแย่งกันดูดซึมจนเสียประโยชน์
  • ใช้คอลลาเจนแทนเวย์ได้ไหม — ไม่แนะนำถ้าเป้าหมายคือกล้ามเนื้อ เพราะขาดทริปโตเฟนและลิวซีนต่ำ

ถ้ากำลังเทียบคอลลาเจนกับสารดูแลผิวตัวอื่น อ่าน ไฮยาลูรอนิก (HA) กับคอลลาเจน

6 โทษและข้อควรระวัง

กลุ่ม ข้อกังวล ควรทำอย่างไร
โรคไต/ถูกจำกัดโปรตีน โปรตีนเสริมทุกชนิดเพิ่มปริมาณโปรตีนรวม ต้องให้แพทย์หรือนักกำหนดอาหารกำหนดปริมาณ
แพ้ปลา/แพ้นม คอลลาเจนปลาและเวย์อาจทำให้แพ้ อ่านฉลากสารก่อภูมิแพ้ทุกครั้ง
แล็กโทสไม่ย่อย เวย์คอนเซนเทรตทำให้ท้องอืด ท้องเสีย เลือกเวย์ไอโซเลตหรือแหล่งโปรตีนอื่น
กินแล้วสิวขึ้น บางคนสังเกตว่าสิวมากขึ้นเมื่อกินเวย์ สังเกตตัวเองและปรับ

ดูผลข้างเคียงของคอลลาเจนโดยละเอียดที่ โทษของคอลลาเจน

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

คอลลาเจนกับเวย์โปรตีนต่างกันยังไง?

เวย์เป็นโปรตีนครบที่มีลิวซีนสูง เหมาะกับการสร้างกล้ามเนื้อ ส่วนคอลลาเจนเป็นโปรตีนไม่ครบ ขาดทริปโตเฟน แต่มีไกลซีนและโพรลีนสูง ซึ่งงานวิจัยศึกษาด้านผิวและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

กินคอลลาเจนแทนเวย์โปรตีนได้ไหม?

ถ้าเป้าหมายคือกล้ามเนื้อ ไม่ควรใช้แทน เพราะงานวิจัยที่เทียบกันโดยตรงพบว่าเวย์กระตุ้นการสร้างโปรตีนกล้ามเนื้อได้ดีกว่า

คอลลาเจนนับเป็นโปรตีนต่อวันได้ไหม?

นับรวมเป็นปริมาณโปรตีนได้ แต่ไม่ควรเป็นแหล่งโปรตีนหลัก เพราะขาดกรดอะมิโนจำเป็นบางตัว ควรได้โปรตีนครบจากอาหารหรือแหล่งอื่นด้วย

กินคอลลาเจนกับเวย์พร้อมกันได้ไหม?

ได้ จะชงแยกหรือผสมในแก้วเดียวกันก็ได้ ไม่มีหลักฐานว่าทั้งสองแย่งกันดูดซึมจนเสียประโยชน์

คอลลาเจนกินตอนไหนดี ส่วนเวย์กินตอนไหน?

คอลลาเจนไม่มีเวลาที่พิสูจน์ว่าดีที่สุด ให้กินสม่ำเสมอ ส่วนเวย์กินช่วงใดก็ได้ที่ช่วยให้ได้โปรตีนครบตามวัน หลายคนเลือกหลังออกกำลังกาย

เวย์โปรตีนช่วยเรื่องผิวไหม?

งานวิจัยเรื่องผิวส่วนใหญ่ศึกษาคอลลาเจนเปปไทด์ ไม่ใช่เวย์ และบางคนสังเกตว่าสิวขึ้นมากขึ้นเมื่อกินเวย์

โทษของคอลลาเจนและเวย์มีอะไรบ้าง?

อาจท้องอืด อิ่มเร็ว หรือแพ้ตามแหล่งที่มา คือปลาและนม ผู้ที่มีโรคไตหรือถูกจำกัดโปรตีนต้องปรึกษาแพทย์ก่อนกินโปรตีนเสริมทุกชนิด

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ผื่นลมพิษ ปากหรือคอบวม หายใจลำบากหลังกินคอลลาเจนจากปลาหรือเวย์จากนม · หรือบวมที่เท้า ปัสสาวะเป็นฟองมากในผู้ที่มีโรคไตแล้วกินโปรตีนเสริม · ให้หยุดและพบแพทย์ ถ้าหายใจลำบากให้โทร 1669
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • งานวิจัยคอลลาเจนเรื่องผิวส่วนใหญ่เป็นงานขนาดเล็กถึงปานกลาง ผลในแต่ละคนไม่เท่ากัน และไม่ใช่การรักษาโรคผิวหนังใด ๆ

อ้างอิง

  1. Oikawa SY, Kamal MJ, Webb EK, McGlory C, Baker SK, Phillips SM. Whey protein but not collagen peptides stimulate acute and longer-term muscle protein synthesis with and without resistance exercise in healthy older women: a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2020
  2. Morton RW, Murphy KT, McKellar SR, et al. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. Br J Sports Med. 2018;52(6):376-384
  3. Proksch E, Segger D, Degwert J, Schunck M, Zague V, Oesser S. Oral supplementation of specific collagen peptides has beneficial effects on human skin physiology: a double-blind, placebo-controlled study. Skin Pharmacol Physiol. 2014;27(1):47-55
  4. Zdzieblik D, Oesser S, Baumstark MW, Gollhofer A, König D. Collagen peptide supplementation in combination with resistance training improves body composition and increases muscle strength in elderly sarcopenic men. Br J Nutr. 2015;114(8):1237-1245
  5. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →