โทษของหญ้าข้าวสาลี (Wheatgrass/วีทกราส) มีอะไรบ้าง? คลื่นไส้ ปวดหัว กลูเตน วิตามินเคกับยาวาร์ฟาริน โพแทสเซียมกับโรคไต เชื้อราจากการปลูกเอง และใครไม่ควรกิน

หญ้าข้าวสาลีโดยทั่วไปปลอดภัยเมื่อกินในปริมาณอาหาร ผลข้างเคียงที่พบบ่อยคือคลื่นไส้ ปวดหัว และท้องไม่สบาย ส่วนกลุ่มที่ต้องระวังจริงคือผู้ที่เป็นโรคเซลิแอค ผู้ใช้ยาวาร์ฟาริน และผู้ที่เป็นโรคไต · หญ้าข้าวสาลีหรือวีทกราส (Triticum aestivum) คือต้นอ่อนของข้าวสาลีที่ตัดก่อนออกรวง มีคลอโรฟิลล์ วิตามินเค โฟเลต และแร่ธาตุ เช่น โพแทสเซียม · ตัวต้นอ่อนเองไม่มีกลูเตนเพราะกลูเตนอยู่ในเมล็ด แต่การเก็บเกี่ยวช้าหรือปนเมล็ดอาจทำให้มีกลูเตนปนเปื้อน · งานวิจัยในคนยังมีน้อย ส่วนใหญ่เป็นงานระยะสั้นประมาณ 1 เดือน จึงไม่มีข้อมูลความปลอดภัยระยะยาวที่ชัดเจน · ความต่างกับต้นอ่อนข้าวบาร์เลย์อ่านที่ ต้นอ่อนข้าวบาร์เลย์กับวีทกราส คืออะไร

ไม่มีกลูเตน
ในต้นอ่อนแท้
แต่ปนเปื้อนได้
วิตามินเค
ต้องคงปริมาณสม่ำเสมอ
ถ้าใช้ยาวาร์ฟาริน
ปลูกเอง
เสี่ยงเชื้อรา
มากกว่าผงสำเร็จรูป

บทความนี้รวบรวมเฉพาะเรื่องโทษและความปลอดภัย ถ้ากำลังเทียบกับอัลฟัลฟา อ่าน อัลฟัลฟา vs หญ้าข้าวสาลี · เรื่องแรกคือตารางผลข้างเคียงที่พบ · เรื่องที่สองคือกลูเตนและโรคเซลิแอค · เรื่องที่สามคือวิตามินเคกับยาวาร์ฟาริน · เรื่องที่สี่คือโพแทสเซียมกับโรคไต · เรื่องที่ห้าคือเชื้อราจากการปลูกเอง · เรื่องสุดท้ายคือวิธีกินให้ปลอดภัย

1 ตารางสรุป: ผลข้างเคียงของหญ้าข้าวสาลี

อาการ/ความเสี่ยง พบบ่อยแค่ไหน สาเหตุที่เป็นไปได้ ทำอย่างไร
คลื่นไส้ พะอืดพะอม พบบ่อยที่สุด รสขมเขียวจัดของน้ำคั้นสด โดยเฉพาะดื่มตอนท้องว่างหรือดื่มครั้งละมาก เริ่มน้อย ๆ ผสมน้ำผลไม้ หรือดื่มหลังอาหาร
ปวดหัว มีรายงาน ยังไม่ทราบกลไกชัด บางคนเกิดช่วงแรกที่เริ่มดื่ม ลดปริมาณ ดื่มน้ำให้พอ ถ้าไม่หายให้หยุด
ท้องเสีย ท้องอืด พบได้ ใยอาหารและสารจากพืชปริมาณมาก หรือการปนเปื้อนเชื้อโรค ลดปริมาณ ถ้าท้องเสียเกิน 2 วันให้พบแพทย์
ผื่น คัน คอบวม พบน้อย แพ้ข้าวสาลีหรือแพ้ละอองเกสรหญ้า หยุดทันที ถ้าหายใจลำบากโทร 1669
ค่า INR เปลี่ยน เฉพาะผู้ใช้วาร์ฟาริน วิตามินเคในผงหรือน้ำคั้นปริมาณมาก แจ้งแพทย์ก่อนเริ่มหรือหยุด

ภาพรวมคือ อาการที่พบส่วนใหญ่เกี่ยวกับรูปแบบน้ำคั้นสดปริมาณมาก ส่วนผงสำเร็จรูปหรือหญ้าข้าวสาลีที่เป็นส่วนผสมรองในผลิตภัณฑ์รวมมักให้ปริมาณน้อยกว่ามาก

2 กลูเตนและโรคเซลิแอค: กินได้ไหม

  • กลูเตนอยู่ในเมล็ด ไม่ใช่ในใบ ต้นอ่อนที่ตัดก่อนสร้างเมล็ดจึงไม่ควรมีกลูเตนตามทฤษฎี
  • แต่ปนเปื้อนได้จริง ถ้าปลูกจากเมล็ดแล้วตัดติดเมล็ด หรือเก็บเกี่ยวช้าเกินไป หรือผลิตในโรงงานเดียวกับแป้งสาลี
  • องค์กรด้านโรคเซลิแอคในต่างประเทศ จึงมักแนะนำให้ผู้ป่วยเลือกเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการตรวจและติดฉลากปลอดกลูเตนเท่านั้น
  • ผู้ที่แพ้ข้าวสาลี (wheat allergy) ต่างจากโรคเซลิแอค เพราะแพ้โปรตีนหลายชนิดในข้าวสาลี ไม่ใช่เฉพาะกลูเตน ควรเลี่ยงและถามแพทย์ภูมิแพ้ก่อน
  • ถ้าท้องเสียเรื้อรังหรือท้องอืดทุกครั้งหลังกินข้าวสาลี อย่าวินิจฉัยตัวเองว่าแพ้ ควรตรวจกับแพทย์ก่อนงดกลูเตน เพราะการงดก่อนตรวจทำให้ผลตรวจคลาดเคลื่อน

3 วิตามินเคกับยาวาร์ฟาริน

  • หญ้าข้าวสาลีเป็นผักใบเขียว จึงมีวิตามินเค 1 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแข็งตัวของเลือด เหมือนผักคะน้า ผักโขม หรือบรอกโคลี
  • NIH ODS อธิบายว่า ผู้ที่ใช้วาร์ฟารินไม่จำเป็นต้องงดผักใบเขียว แต่ควรกินในปริมาณสม่ำเสมอทุกวัน เพราะการเปลี่ยนปริมาณวิตามินเคกะทันหันทำให้ค่า INR เปลี่ยน
  • ความเสี่ยงจริง คือการเริ่มดื่มน้ำวีทกราสหรือผงเขียวหลายช้อนทุกวันโดยไม่บอกแพทย์ หรือหยุดกะทันหันหลังกินมานาน
  • ยาต้านการแข็งตัวของเลือดกลุ่มใหม่ (เช่น ไม่ใช่วาร์ฟาริน) ไม่ได้ทำงานผ่านวิตามินเคแบบเดียวกัน แต่ควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งที่เริ่มสมุนไพรหรือผงผัก

4 โพแทสเซียมกับผู้ที่เป็นโรคไต

กลุ่ม ความเสี่ยง คำแนะนำ
ผู้ที่มีไตทำงานปกติ ต่ำ ไตขับโพแทสเซียมส่วนเกินได้ กินได้ในปริมาณอาหาร
ผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรัง โพแทสเซียมสะสมได้ เสี่ยงหัวใจเต้นผิดจังหวะ ถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อน ผงผักเข้มข้นมักมีโพแทสเซียมสูง
ผู้ที่ใช้ยาที่เพิ่มโพแทสเซียม เช่น ยาความดันกลุ่ม ACE inhibitor/ARB หรือยาขับปัสสาวะที่เก็บโพแทสเซียม แจ้งแพทย์ก่อนกินผงผักทุกชนิดเป็นประจำ

ประเด็นนี้ใช้กับผงผักเขียวเข้มข้นทุกชนิด ไม่ใช่เฉพาะวีทกราส อ่านกรณีคล้ายกันที่ โทษของอัลฟัลฟา

5 เชื้อราและเชื้อโรคจากการปลูกเอง

  • การเพาะต้นอ่อนในถาดที่ชื้นและอุ่น เหมาะกับการเติบโตของเชื้อรา โดยเฉพาะที่โคนต้นและผิวดิน
  • น้ำคั้นสดที่ไม่ผ่านการพาสเจอไรซ์ มีความเสี่ยงเชื้อแบคทีเรียเหมือนผักดิบทั่วไป ผู้ตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำควรระวังเป็นพิเศษ
  • วิธีลดความเสี่ยง ตัดเฉพาะส่วนใบเหนือโคน ล้างให้สะอาด ทิ้งต้นที่มีกลิ่นอับหรือมีราสีขาว-ดำ และดื่มทันทีหลังคั้น ไม่เก็บค้างหลายชั่วโมง
  • ผงสำเร็จรูป จากผู้ผลิตที่มีเลข อย. ผ่านการควบคุมคุณภาพและการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ จึงลดความเสี่ยงข้อนี้ได้มาก
BLB F เป็นผงชงที่ให้ใยอาหารรวม 7,023.9 มก. ต่อซอง จากฟรุกโตโอลิโกแซ็กคาไรด์ 3,023.9 มก. ไซเลียมฮัสค์ 2,500 มก. บุก 1,600 มก. ใยอาหารจากชิโครี 1,500 มก. กัวร์กัม 1,500 มก. และไซโลโอลิโกแซ็กคาไรด์ 500 มก. ร่วมกับ Bacillus Coagulans 67 มก. สารเมแทบอไลต์จากการหมัก 300 มก. แอล-กลูตามีน 450 มก. กีวีทอง อัมลา อัลฟัลฟา และแอปเปิลไซเดอร์เวเนการ์ อย่างละ 500 มก. · ครบทั้งพรีไบโอติก โพรไบโอติก และโพสต์ไบโอติก · มีเลข อย. 26-1-10867-5-0051 และผ่านการรับรองฮาลาล · BLB F มีหญ้าข้าวสาลี (wheat grass) เป็นส่วนผสมรอง ไม่ใช่ตัวหลัก ส่วนหลักของสูตรคือใยอาหารรวม 7,023.9 มก. จาก FOS ไซเลียม บุก ชิโครี และกัวร์กัม พร้อม Bacillus coagulans · โทษส่วนใหญ่ในบทความนี้ เช่น คลื่นไส้จากน้ำคั้นสด เชื้อราจากการปลูกเอง หรือวิตามินเคสูงจากผงหลายช้อน เป็นเรื่องของหญ้าข้าวสาลีปริมาณมาก ไม่ใช่ส่วนผสมรองในซองใยอาหาร · ผู้ที่เป็นโรคเซลิแอค ผู้ที่ใช้วาร์ฟาริน หรือผู้ที่เป็นโรคไต ควรอ่านฉลากและถามแพทย์ก่อน · ฉลากระบุสารก่อภูมิแพ้ ปลา ถั่วขาว ถั่วเหลือง และกุ้งปู

6 งานวิจัยว่าอะไร และวิธีกินให้ปลอดภัย

งานวิจัยแบบสุ่มที่อ้างถึงบ่อยคือของ Ben-Arye และคณะ (2002) ซึ่งให้ผู้ป่วยลำไส้ใหญ่อักเสบชนิดเป็นแผลระยะไม่รุนแรงดื่มน้ำวีทกราสวันละประมาณ 100 มล. นาน 1 เดือน และพบคะแนนอาการดีขึ้นกว่ากลุ่มยาหลอก โดยไม่พบผลข้างเคียงร้ายแรง · แต่เป็นงานกลุ่มเล็กประมาณ 20 คน ยังไม่มีงานยืนยัน และไม่ใช่เหตุผลให้ผู้ป่วยใช้แทนยา

  • เริ่มน้อย น้ำคั้น 30 มล. หรือผงครึ่งช้อนชา แล้วค่อยเพิ่มถ้าไม่มีอาการ
  • ดื่มหลังอาหารหรือผสมน้ำผลไม้ ถ้าคลื่นไส้ตอนท้องว่าง
  • ไม่ซ้อนผงเขียวหลายยี่ห้อ เพื่อไม่ให้วิตามินเคและโพแทสเซียมรวมสูงโดยไม่ตั้งใจ
  • ระวังคำโฆษณา เช่น ล้างพิษ ฟอกเลือด หรือรักษามะเร็ง ซึ่งไม่มีหลักฐานรองรับ
  • ใยอาหารที่ช่วยการขับถ่ายจริง มาจากไซเลียม บุก หรือ FOS มากกว่าหญ้าข้าวสาลี อ่าน โทษของไซเลียมฮัสค์

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

หญ้าข้าวสาลีมีโทษไหม?

โดยทั่วไปปลอดภัยในปริมาณอาหาร ผลข้างเคียงที่พบบ่อยคือคลื่นไส้ ปวดหัว และท้องไม่สบาย โดยเฉพาะน้ำคั้นสดปริมาณมาก กลุ่มที่ต้องระวังคือผู้เป็นโรคเซลิแอค ผู้ใช้ยาวาร์ฟาริน และผู้ที่เป็นโรคไต

วีทกราสมีกลูเตนไหม คนแพ้กลูเตนกินได้ไหม?

ต้นอ่อนแท้ไม่มีกลูเตนเพราะกลูเตนอยู่ในเมล็ด แต่อาจปนเปื้อนจากเมล็ดหรือการผลิต ผู้เป็นโรคเซลิแอคควรเลือกเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ตรวจและติดฉลากปลอดกลูเตน

กินยาวาร์ฟาริน ดื่มน้ำวีทกราสได้ไหม?

ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน เพราะมีวิตามินเค ถ้าแพทย์อนุญาตควรกินปริมาณเท่าเดิมทุกวันและไม่เริ่มหรือหยุดกะทันหัน

ดื่มน้ำวีทกราสแล้วคลื่นไส้ ทำไง?

ลดปริมาณลง เริ่มที่ 30 มล. ดื่มหลังอาหาร หรือผสมน้ำผลไม้ ถ้ายังคลื่นไส้หรืออาเจียนให้หยุด

หญ้าข้าวสาลีกับต้นอ่อนข้าวบาร์เลย์ ต่างกันยังไง?

เป็นต้นอ่อนของธัญพืชต่างชนิดกัน คุณค่าทางอาหารใกล้เคียงกัน ทั้งสองมีวิตามินเคและอาจมีกลูเตนปนเปื้อนเหมือนกัน ข้อควรระวังจึงคล้ายกัน

คนท้องดื่มน้ำวีทกราสได้ไหม?

ไม่แนะนำน้ำคั้นสดที่ไม่ผ่านการพาสเจอไรซ์เพราะเสี่ยงเชื้อโรค และยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยในรูปแบบเสริม ควรปรึกษาแพทย์ก่อน

วีทกราสช่วยดีท็อกซ์จริงไหม?

ไม่มีหลักฐานว่าวีทกราสล้างสารพิษหรือฟอกเลือดได้ ตับและไตทำหน้าที่นี้อยู่แล้ว วีทกราสเป็นผักใบเขียวชนิดหนึ่งที่ให้วิตามินและแร่ธาตุ

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ท้องเสียเรื้อรัง ท้องอืดมาก น้ำหนักลดหลังกินผลิตภัณฑ์ที่มีข้าวสาลี (อาจเป็นสัญญาณของโรคเซลิแอค) · ผื่นลมพิษ หายใจลำบาก · หรือช้ำง่าย ค่า INR เปลี่ยนขณะใช้วาร์ฟาริน ต้องหยุดและพบแพทย์ ถ้าหายใจลำบากให้โทร 1669
  • คำว่า “ดีท็อกซ์” ไม่มีนิยามทางการแพทย์ — ตับและไตทำหน้าที่นี้อยู่แล้วตลอดเวลา ไม่มีผลิตภัณฑ์ใดล้างสารพิษออกจากร่างกายได้ตามที่โฆษณา
  • ต้องบวกปริมาณสารตัวเดียวกันจากทุกผลิตภัณฑ์ที่กินอยู่ รวมทั้งวิตามินรวม นมผง และเครื่องดื่มเสริมสารอาหาร เพราะคนส่วนใหญ่ที่ได้รับเกินไม่ได้ตั้งใจ แต่เกิดจากการกินซ้อนโดยไม่รู้ตัว
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • หญ้าข้าวสาลีไม่ใช่ยารักษาโรคลำไส้อักเสบหรือโรคใด ๆ งานวิจัยที่มีเป็นงานขนาดเล็ก ผู้ป่วยต้องรักษาตามแพทย์และห้ามหยุดยาเอง

อ้างอิง

  1. Ben-Arye E, Goldin E, Wengrower D, et al. Wheat grass juice in the treatment of active distal ulcerative colitis: a randomized double-blind placebo-controlled trial. Scand J Gastroenterol. 2002;37(4):444-449
  2. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin K — Fact Sheet for Health Professionals
  3. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Potassium — Fact Sheet for Health Professionals
  4. Memorial Sloan Kettering Cancer Center. About Herbs: Wheatgrass
  5. Celiac Disease Foundation. Gluten-free foods / sources of gluten (guidance on wheatgrass and barley grass)
  6. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →