แอล-ธีอะนีน (L-Theanine) กับ คาโมมายล์ (Chamomile) เป็นสองตัวเลือกยอดนิยมของคนที่อยากผ่อนคลายก่อนนอนโดยไม่ใช้ยา แต่ ที่มาและกลไกต่างกันมาก แอล-ธีอะนีนเป็น กรดอะมิโนเดี่ยว ที่พบตามธรรมชาติในใบชา งานวิจัยสนใจเรื่องความรู้สึก “ผ่อนคลายแต่ยังตื่นตัว” และการตอบสนองต่อความเครียด ส่วนคาโมมายล์เป็น ดอกไม้สมุนไพร ที่มีสารหลายชนิด เช่น ฟลาโวนอยด์อะพิจีนิน (apigenin) งานในห้องทดลองพบว่าจับกับตัวรับในสมองกลุ่มเดียวกับที่ยาคลายกังวลบางชนิดออกฤทธิ์ แต่อ่อนกว่ามาก คำตอบสั้น ๆ คือ แอล-ธีอะนีนใช้ได้ทั้งกลางวันและก่อนนอนเพราะไม่ทำให้ง่วง ส่วนคาโมมายล์นิยมเป็นกิจวัตรก่อนนอน และทั้งสองตัวให้ผลขนาดเล็กในงานวิจัย บทความนี้เทียบทีละประเด็น
ในผู้ใหญ่สุขภาพดี (Hidese 2019)
ในผู้ที่นอนไม่หลับเรื้อรัง (Zick 2011)
หรือดื่มทั้งสองตัว
บล็อกนี้มีบทความ แอล-ธีอะนีนคืออะไร · คาโมมายล์คืออะไร · กาบา vs แอล-ธีอะนีน · แอล-ธีอะนีน vs แมกนีเซียม · คาโมมายล์ vs วาเลอเรียน แล้ว บทความนี้เทียบแอล-ธีอะนีนกับคาโมมายล์โดยตรง · เรื่องแรกคือสองตัวนี้คืออะไร · เรื่องที่สองคือตารางเทียบ · เรื่องที่สามคืองานวิจัยแอล-ธีอะนีน · เรื่องที่สี่คืองานวิจัยคาโมมายล์ · เรื่องที่ห้าคือเลือกตัวไหน กินตอนไหน กินคู่กันได้ไหม · เรื่องสุดท้ายคือโทษและใครต้องระวัง
1 แอล-ธีอะนีนและคาโมมายล์คืออะไร
- แอล-ธีอะนีน: กรดอะมิโนที่ไม่ได้ใช้สร้างโปรตีน พบมากในใบชา (Camellia sinensis) โดยเฉพาะชาเขียวที่ปลูกในร่ม ชา 1 ถ้วยมีแอล-ธีอะนีนเพียงหลักสิบมิลลิกรัม ในขณะที่งานวิจัยมักใช้ 200 มก. โครงสร้างคล้ายกลูตาเมตซึ่งเป็นสารสื่อประสาท และผ่านเข้าสมองได้ อ่านพื้นฐานที่ แอล-ธีอะนีนคืออะไร
- คาโมมายล์: ดอกของพืชวงศ์ทานตะวัน–เดซี่ ชนิดที่ใช้มากคือคาโมมายล์เยอรมัน (Matricaria chamomilla) มีฟลาโวนอยด์ (อะพิจีนิน) และน้ำมันหอมระเหย (บิซาโบลอล คามาซูลีน) ใช้ชงเป็นชามาหลายร้อยปี และมีแบบสารสกัดมาตรฐานในแคปซูล อ่านที่ คาโมมายล์คืออะไร
ข้อสังเกตคือ ชาคาโมมายล์ไม่มีคาเฟอีน ส่วนแอล-ธีอะนีนในธรรมชาติมากับใบชาซึ่งมีคาเฟอีน ถ้าต้องการแอล-ธีอะนีนก่อนนอนจึงมักใช้แบบอาหารเสริมหรือชาที่สกัดคาเฟอีนออก
2 ตารางเทียบ: แอล-ธีอะนีน vs คาโมมายล์
| ประเด็น | แอล-ธีอะนีน | คาโมมายล์ |
|---|---|---|
| ประเภท | กรดอะมิโนเดี่ยว | สมุนไพร (ดอกไม้ที่มีสารหลายตัว) |
| แหล่ง | ใบชา | ดอกคาโมมายล์ |
| กลไกที่เสนอ | เพิ่มคลื่นสมองแอลฟา ปรับสารสื่อประสาทกลูตาเมต–กาบา | อะพิจีนินจับตัวรับเบนโซไดอะซีปีน (งานในห้องทดลอง) |
| ทำให้ง่วงไหม | ไม่ค่อยทำให้ง่วง | บางคนรู้สึกง่วงอ่อน ๆ |
| ขนาดในงานวิจัย | 200–400 มก. ต่อวัน | สารสกัด 220–1,500 มก. ต่อวัน หรือชา 1–2 ถ้วย |
| ใช้ตอนกลางวันได้ไหม | ได้ มักใช้คู่คาเฟอีนเรื่องสมาธิ | ได้ แต่นิยมช่วงเย็น–ก่อนนอน |
| ข้อควรระวังเด่น | ยาลดความดัน | แพ้พืชวงศ์เดซี่ ยาวาร์ฟาริน ยากล่อมประสาท |
ทั้งสองตัว ไม่ใช่ยานอนหลับ และไม่ได้ทำให้หลับทันที สิ่งที่มีรายงานคือความรู้สึกผ่อนคลายขึ้นระดับอ่อน ๆ
3 งานวิจัยแอล-ธีอะนีนในคน: พบอะไรจริง
- คลื่นสมอง (Nobre และคณะ 2008): รายงานว่าแอล-ธีอะนีนขนาดที่ใช้ในอาหารเสริมเพิ่มคลื่นแอลฟา ซึ่งเป็นคลื่นสมองที่พบขณะผ่อนคลายแต่ยังตื่น
- ความเครียดและการนอน (Hidese และคณะ 2019): ผู้ใหญ่สุขภาพดี 30 คน ได้แอล-ธีอะนีน 200 มก. ต่อวันหรือยาหลอก 4 สัปดาห์แบบไขว้กลุ่ม พบคะแนนอาการที่เกี่ยวกับความเครียดและคะแนนคุณภาพการนอนจากแบบสอบถามดีขึ้นในช่วงที่ได้แอล-ธีอะนีน
- การตอบสนองต่อความเครียดเฉียบพลัน (Kimura และคณะ 2007): อาสาสมัครกลุ่มเล็กที่ได้แอล-ธีอะนีนก่อนทำโจทย์คิดเลขกดดัน มีอัตราการเต้นของหัวใจและตัวชี้วัดความเครียดในน้ำลายเพิ่มขึ้นน้อยกว่า
- งานทบทวน (Williams และคณะ 2020): สรุปว่าแอล-ธีอะนีน 200–400 มก. ต่อวันอาจช่วยลดความเครียดและความกังวลในคนที่อยู่ในสถานการณ์กดดัน แต่ต้องการงานที่ใหญ่และยาวกว่านี้
ข้อจำกัด: งานส่วนใหญ่มีผู้ร่วมวิจัยหลักสิบคน ใช้เวลาไม่กี่สัปดาห์ และวัดจากแบบสอบถาม
4 งานวิจัยคาโมมายล์ในคน: พบอะไรจริง
- ความกังวล (Amsterdam และคณะ 2009): ผู้ที่แพทย์วินิจฉัยว่ามีภาวะวิตกกังวลทั่วไประดับเล็กน้อยถึงปานกลาง 57 คน ได้สารสกัดคาโมมายล์มาตรฐานหรือยาหลอก 8 สัปดาห์ภายใต้การดูแลของแพทย์ พบคะแนนความกังวลลดลงมากกว่ากลุ่มยาหลอกในระดับปานกลาง
- การนอน (Zick และคณะ 2011): ผู้ที่นอนไม่หลับเรื้อรัง 34 คน ได้สารสกัดคาโมมายล์ 270 มก. วันละ 2 ครั้ง 28 วัน ไม่พบความต่างที่มีนัยสำคัญ ของเวลาที่ใช้กว่าจะหลับ ระยะเวลานอน หรือจำนวนครั้งที่ตื่น เมื่อเทียบกับยาหลอก
- งานวิเคราะห์อภิมาน (Hieu และคณะ 2019): สรุปว่าคาโมมายล์สัมพันธ์กับคะแนนคุณภาพการนอนและความกังวลที่ดีขึ้น แต่ไม่พบผลชัดต่ออาการนอนไม่หลับ และงานที่รวมมีจำนวนน้อย
- หน่วยงานรัฐ: NCCIH ของสหรัฐฯ ระบุว่ายังมีข้อมูลไม่พอจะสรุปประโยชน์ของคาโมมายล์ต่อการนอน
ข้อจำกัด: งานที่พบผลใช้สารสกัดมาตรฐานในแคปซูล ซึ่งเข้มข้นกว่าชาที่ชงเอง ผลจึงโอนไปใช้กับชาถุงตรง ๆ ไม่ได้ และ ไม่มีงานที่เทียบแอล-ธีอะนีนกับคาโมมายล์หัวต่อหัว
5 เลือกตัวไหน กินตอนไหน กินคู่กันได้ไหม
- ถ้าต้องการผ่อนคลายระหว่างวันโดยยังต้องทำงาน: แอล-ธีอะนีนตรงกว่า เพราะไม่ค่อยทำให้ง่วง
- ถ้าต้องการสร้างกิจวัตรก่อนนอน: ชาคาโมมายล์อุ่น ๆ เป็นทางเลือกที่ง่าย การมีกิจวัตรซ้ำ ๆ ก่อนนอนเองก็เป็นส่วนหนึ่งของสุขอนามัยการนอน แต่ไม่ควรดื่มมากจนต้องตื่นเข้าห้องน้ำ
- แอล-ธีอะนีนกินตอนไหน: ก่อนสถานการณ์ที่กดดัน หรือ 30–60 นาทีก่อนนอน รายละเอียดที่ แอล-ธีอะนีน กินตอนไหน
- คาโมมายล์ดื่มตอนไหน: ราว 30–60 นาทีก่อนนอน แช่ในน้ำร้อนปิดฝา 5–10 นาที รายละเอียดที่ คาโมมายล์ กินตอนไหน
- กินคู่กันได้ไหม: ยังไม่มีรายงานปฏิกิริยาระหว่างกัน แต่ถ้ากินร่วมกับยานอนหลับ ยากล่อมประสาท หรือแอลกอฮอล์ อาจง่วงมากขึ้น
- รากฐานของการนอน: เข้านอน–ตื่นเวลาเดิม งดคาเฟอีนหลังบ่าย ลดแสงจอก่อนนอน และห้องนอนที่มืดและเย็น มีผลมากกว่าอาหารเสริมใด ๆ
6 โทษ ผลข้างเคียง และใครต้องระวัง
- แอล-ธีอะนีน: โดยทั่วไปทนได้ดี ที่มีรายงานคือปวดหัว เวียนหัว หรือง่วงในบางคน อาจเสริมฤทธิ์ยาลดความดัน อ่านเพิ่มที่ โทษของแอล-ธีอะนีน
- คาโมมายล์กับการแพ้: ผู้ที่แพ้พืชวงศ์เดียวกัน เช่น แร็กวีด เบญจมาศ ดาวเรือง เดซี่ อาจแพ้คาโมมายล์ได้ ตั้งแต่ผื่นจนถึงแพ้รุนแรงซึ่งพบได้น้อย
- คาโมมายล์กับยา: มีรายงานผู้ป่วยที่สงสัยปฏิกิริยากับยาวาร์ฟาริน และอาจเสริมฤทธิ์ง่วงของยากล่อมประสาท ผู้ที่กินยาเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
- หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร: ข้อมูลความปลอดภัยของสารสกัดเข้มข้นทั้งสองตัวยังไม่พอ ควรปรึกษาแพทย์
- ก่อนผ่าตัด: แจ้งแพทย์ถึงสมุนไพรและอาหารเสริมทุกตัวที่ใช้
- การขับรถ: ถ้ารู้สึกง่วงหลังกิน ไม่ควรขับรถหรือทำงานกับเครื่องจักร
สอบถามรายละเอียดสูตรได้ที่ LINE @blb.co.th หรือโทร 062-353-9895
7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
แอล-ธีอะนีน กับ คาโมมายล์ ต่างกันยังไง?
แอล-ธีอะนีนเป็นกรดอะมิโนเดี่ยวจากใบชา งานวิจัยสนใจเรื่องความผ่อนคลายโดยไม่ง่วง ส่วนคาโมมายล์เป็นดอกไม้สมุนไพรที่มีสารหลายตัว เช่น อะพิจีนิน นิยมชงเป็นชาก่อนนอน เป็นคนละประเภทและคนละกลไก
แอล-ธีอะนีน vs คาโมมายล์ ตัวไหนเหมาะกับก่อนนอนมากกว่า?
ยังไม่มีงานวิจัยที่เทียบกันโดยตรง แอล-ธีอะนีนมีงานที่พบคะแนนคุณภาพการนอนดีขึ้นในคนสุขภาพดี ส่วนคาโมมายล์พบผลต่อคะแนนคุณภาพการนอนแต่ไม่ชัดในผู้ที่นอนไม่หลับเรื้อรัง ทั้งคู่ให้ผลขนาดเล็กและไม่ใช่ยานอนหลับ
กินแอล-ธีอะนีนคู่กับชาคาโมมายล์ได้ไหม?
ยังไม่มีรายงานปฏิกิริยาระหว่างกัน แต่ควรระวังถ้าใช้ร่วมกับยานอนหลับ ยากล่อมประสาท ยาลดความดัน หรือแอลกอฮอล์ และควรปรึกษาแพทย์ถ้ามียาประจำ
แอล-ธีอะนีนกับคาโมมายล์ กินตอนไหนดี?
แอล-ธีอะนีนกินได้ทั้งกลางวันก่อนสถานการณ์กดดัน หรือ 30–60 นาทีก่อนนอน ส่วนชาคาโมมายล์นิยมดื่มราว 30–60 นาทีก่อนนอน
ชาคาโมมายล์มีคาเฟอีนไหม?
ไม่มี คาโมมายล์เป็นชาสมุนไพรจากดอกไม้ ไม่ได้มาจากต้นชา จึงไม่มีคาเฟอีน ต่างจากชาเขียวซึ่งมีทั้งแอล-ธีอะนีนและคาเฟอีน
ใครไม่ควรดื่มชาคาโมมายล์?
ผู้ที่แพ้พืชวงศ์ทานตะวัน–เดซี่ เช่น แร็กวีด เบญจมาศ ควรเลี่ยง ผู้ที่กินยาวาร์ฟารินหรือยากล่อมประสาทควรปรึกษาแพทย์ก่อน และหญิงตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้แบบสารสกัดเข้มข้น
โทษของแอล-ธีอะนีนมีอะไรบ้าง?
โดยทั่วไปทนได้ดี ที่มีรายงานคือปวดหัว เวียนหัว หรือง่วงในบางคน และอาจเสริมฤทธิ์ยาลดความดัน ถ้ามีอาการผิดปกติให้หยุดและปรึกษาแพทย์
- ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
- แอล-ธีอะนีนและคาโมมายล์เป็นสารในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและชาสมุนไพร ไม่ได้รักษาโรควิตกกังวล โรคนอนไม่หลับ หรือโรคทางจิตเวช และไม่ใช่ยาคลายกังวลหรือยานอนหลับ · ผลที่พบในงานวิจัยมีขนาดเล็กและวัดจากแบบสอบถามเป็นหลัก · ผู้ที่ใช้ยาจิตเวชหรือยานอนหลับห้ามหยุดยาหรือเปลี่ยนมาใช้อาหารเสริมแทนเอง
- แอล-ธีอะนีนไม่ใช่ยาคลายกังวลและไม่ใช่ยานอนหลับ — สิ่งที่มีรายงานคือความรู้สึกผ่อนคลายระดับอ่อน ๆ ไม่ใช่การดูแลโรควิตกกังวลหรือโรคซึมเศร้า และไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่งในทุกกรณี
- ไม่มีสารอาหารใดที่ใช้แทนการนอน — การนอนไม่พอสะสมมีผลต่อความปลอดภัยในการขับขี่และการทำงานโดยตรง
- ต้องบวกปริมาณสารตัวเดียวกันจากทุกผลิตภัณฑ์ที่กินอยู่ รวมทั้งวิตามินรวม นมผง และเครื่องดื่มเสริมสารอาหาร เพราะคนส่วนใหญ่ที่ได้รับเกินไม่ได้ตั้งใจ แต่เกิดจากการกินซ้อนโดยไม่รู้ตัว
- ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
- สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
- ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
- ความดันตกจนหน้ามืดเป็นลม ใจสั่นผิดจังหวะ หรือผื่นลมพิษ-หน้าบวมหลังใช้แอล-ธีอะนีน ต้องหยุดและพบแพทย์ · และถ้าความวิตกกังวลหรือการนอนไม่หลับรุนแรงขึ้นจนกระทบการใช้ชีวิต ต้องพบแพทย์เพื่อประเมิน ไม่ใช่เรื่องที่เพิ่มขนาดอาหารเสริมเอาเองได้ · ผื่นลมพิษ ปากบวม หายใจลำบากหลังดื่มชาคาโมมายล์ (พบได้ในผู้ที่แพ้พืชวงศ์ทานตะวัน–เดซี่) ต้องหยุดและไปโรงพยาบาลทันที · นอนไม่หลับติดต่อกันเกิน 3 สัปดาห์ นอนกรนเสียงดังหรือหยุดหายใจขณะหลับ หรืออารมณ์เศร้า หมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบเกิน 2 สัปดาห์ ต้องพบแพทย์ · มีความคิดทำร้ายตัวเอง โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
อ้างอิง
- Hidese S, Ogawa S, Ota M, et al. Effects of L-theanine administration on stress-related symptoms and cognitive functions in healthy adults: a randomized controlled trial. Nutrients. 2019;11(10):2362.
- Nobre AC, Rao A, Owen GN. L-theanine, a natural constituent in tea, and its effect on mental state. Asia Pac J Clin Nutr. 2008;17(Suppl 1):167-168.
- Kimura K, Ozeki M, Juneja LR, Ohira H. L-Theanine reduces psychological and physiological stress responses. Biol Psychol. 2007;74(1):39-45.
- Williams JL, Everett JM, D’Cunha NM, et al. The effects of green tea amino acid L-theanine consumption on the ability to manage stress and anxiety levels: a systematic review. Plant Foods Hum Nutr. 2020;75(1):12-23.
- Amsterdam JD, Li Y, Soeller I, et al. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial of oral Matricaria recutita (chamomile) extract therapy for generalized anxiety disorder. J Clin Psychopharmacol. 2009;29(4):378-382.
- Zick SM, Wright BD, Sen A, Arnedt JT. Preliminary examination of the efficacy and safety of a standardized chamomile extract for chronic primary insomnia: a randomized placebo-controlled pilot study. BMC Complement Altern Med. 2011;11:78.
- Hieu TH, Dibas M, Surya Dila KA, et al. Therapeutic efficacy and safety of chamomile for state anxiety, generalized anxiety disorder, insomnia, and sleep quality: a systematic review and meta-analysis of randomized trials and quasi-randomized trials. Phytother Res. 2019;33(6):1604-1615.
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Chamomile. Fact sheet.
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: อาหารเสริมบำรุงสายตา ยี่ห้อไหนดี เลือกอย่างไร 👉
