วิตามินบี 1 หรือไทอามีน เป็นวิตามินที่จำเป็นต่อการเปลี่ยนอาหารเป็นพลังงานและการทำงานของระบบประสาท · บทความนี้สรุปบทบาท อาการขาด และใครเสี่ยง
ไทอามีนเป็นโคเอนไซม์ในกระบวนการเปลี่ยนคาร์โบไฮเดรตเป็นพลังงาน และจำเป็นต่อการทำงานของเส้นประสาท · ร่างกายเก็บสะสมได้น้อย จึงต้องได้รับสม่ำเสมอ · การขาดรุนแรง (โรคเหน็บชา/Beriberi, Wernicke) พบในผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์มากหรือได้สารอาหารไม่พอ
1 ไทอามีนช่วยอะไร
- สร้างพลังงานจากคาร์โบไฮเดรต
- ระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
- หัวใจ — การขาดรุนแรงกระทบหัวใจได้
⚠️ เป็นวิตามิน ไม่ใช่ยา
2 ใครเสี่ยงขาด
- ผู้ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ (แอลกอฮอล์รบกวนการดูดซึม)
- ผู้กินข้าวขัดสีเป็นหลักโดยขาดความหลากหลาย
- ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยเรื้อรัง และผู้ที่กินยาขับปัสสาวะบางชนิด
3 แหล่งอาหารและการเสริม
พบในธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว เนื้อหมู และยีสต์ · ไทอามีนละลายน้ำ ส่วนเกินขับออกทางปัสสาวะ จึงค่อนข้างปลอดภัย · มักอยู่ในวิตามินบีรวมเพราะวิตามินบีทำงานร่วมกัน
4 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เหน็บชาปลายมือเท้าคือขาดบี 1 เสมอไหม
เหน็บชามีหลายสาเหตุ การขาดวิตามินบี (รวม B1 B6 B12) เป็นหนึ่งในนั้น แต่ต้องประเมินสาเหตุอื่นด้วย
ดื่มเหล้าควรเสริมบี 1 ไหม
ผู้ดื่มแอลกอฮอล์มากเสี่ยงขาดไทอามีน ควรปรึกษาแพทย์ เพราะการขาดรุนแรงกระทบสมองและหัวใจ
บี 1 กินเยอะเป็นอันตรายไหม
ละลายน้ำและขับออกได้ จึงค่อนข้างปลอดภัย แต่ควรอยู่ในปริมาณที่เหมาะสม
ควรกินเดี่ยวหรือบีรวม
วิตามินบีทำงานร่วมกัน หลายคนเลือกบีรวม เว้นแต่มีข้อบ่งชี้เฉพาะจากแพทย์
- ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
- ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
- สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
- ผู้ดื่มแอลกอฮอล์มากที่มีอาการทางระบบประสาท ควรพบแพทย์ เพราะการขาดไทอามีนรุนแรงเป็นภาวะฉุกเฉินได้
อ้างอิง
- NIH Office of Dietary Supplements — Thiamin.
💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: วิตามินบีรวม เลือกยังไงให้ครบ 👉