ຕື່ນເຊົ້າມາຈາມຕິດໆ ກັນ · ຄັດດັງ ນ້ຳມູກໃສ ຄັນດັງຄັນຕາ · ເປັນໆ ຫາຍໆ ຕະຫຼອດປີ ໂດຍສະເພາະເວລາພົບຝຸ່ນ ຫຼື ອາກາດປ່ຽນ · ຫຼາຍຄົນຄິດວ່າເປັນຫວັດຊຳເຮື້ອ ແຕ່ຄວາມຈິງອາດເປັນພະຍາດດັງອັກເສບພູມແພ້ (Allergic Rhinitis) ຫຼື ທີ່ເອີ້ນກັນວ່າ “ແພ້ອາກາດ” · ບົດຄວາມນີ້ອະທິບາຍວ່າມັນຕ່າງຈາກຫວັດແນວໃດ ເກີດຈາກຫຍັງ ແລະ ດູແລຕົນເອງໄດ້ແນວໃດ ໃຫ້ໃຊ້ຊີວິດສະບາຍຂຶ້ນ.
ບໍ່ແມ່ນການຕິດເຊື້ອ
ເປັນຊຳເຮື້ອ
+ ດູແລຕົນເອງ
ພະຍາດດັງອັກເສບພູມແພ້ ແມ່ນສະພາວະທີ່ເຍື່ອບຸດັງອັກເສບຈາກການຕອບສະໜອງຕໍ່ສານກໍ່ພູມແພ້ ເຊັ່ນ ໄຮຝຸ່ນ ເກສອນດອກໄມ້ ຂົນສັດ ເຊື້ອລາ ຫຼື ມົນລະພິດ · ລະບົບພູມຄຸ້ມກັນຕອບສະໜອງໄວເກີນໄປ ເຮັດໃຫ້ເກີດອາການຈາມ ຄັດດັງ ນ້ຳມູກໄຫຼ — ບໍ່ແມ່ນການຕິດເຊື້ອແບບຫວັດ.
1 ອາການ — ແລະ ຕ່າງຈາກຫວັດແນວໃດ
| ລັກສະນະ | ດັງອັກເສບພູມແພ້ | ຫວັດ (ຕິດເຊື້ອ) |
|---|---|---|
| ນ້ຳມູກ | ໃສ ເປັນນ້ຳ | ອາດຂຸ້ນເຫຼືອງ/ຂຽວ |
| ອາການຄັນ | ຄັນດັງ ຕາ ເພດານປາກ | ມັກບໍ່ຄັນ |
| ໄລຍະເວລາ | ເປັນໆ ຫາຍໆ ຊຳເຮື້ອ ຕາມສານກໍ່ພູມແພ້ | ປະມານ 7-10 ມື້ແລ້ວຫາຍ |
| ໄຂ້ | ມັກບໍ່ມີໄຂ້ | ອາດມີໄຂ້ |
| ຕົວກະຕຸ້ນ | ຝຸ່ນ ອາກາດປ່ຽນ ເກສອນ ຂົນສັດ | ເຊື້ອໄວຣັດ |
ອາການເດັ່ນທີ່ຊ່ວຍແຍກຄື “ຄັນ” ແລະ “ເປັນຊຳເຮື້ອ ເປັນໆ ຫາຍໆ” ຕາມການສຳຜັດສານກໍ່ພູມແພ້.
2 ສາເຫດ ແລະ ຕົວກະຕຸ້ນທີ່ພົບເລື້ອຍ
- ໄຮຝຸ່ນ — ໃນບ່ອນນອນ ໝອນ ພົມ ຕຸກກະຕາ (ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດ)
- ຝຸ່ນ ແລະ ມົນລະພິດ (ລວມ PM2.5) — ກະຕຸ້ນເຍື່ອບຸດັງ
- ຂົນ ແລະ ຮັງແຄສັດລ້ຽງ
- ເກສອນດອກໄມ້ ຫຍ້າ ເຊື້ອລາ
- ອາກາດປ່ຽນ ອາກາດເຢັນ — ກະຕຸ້ນໃນຄົນທີ່ໄວຕໍ່ສິ່ງກະຕຸ້ນ
3 ດູແລ ແລະ ຫຼຸດອາການໄດ້ແນວໃດ
- ຫຼີກລ່ຽງ/ຫຼຸດສານກໍ່ພູມແພ້ — ຊັກເຄື່ອງນອນນ້ຳຮ້ອນເປັນປະຈຳ ຫຼຸດພົມ/ຕຸກກະຕາ ໃຊ້ຜ້າປູກັນໄຮຝຸ່ນ
- ທຳຄວາມສະອາດເຮືອນ ຫຼຸດຝຸ່ນ — ເຄື່ອງກັ່ນຕອງອາກາດຊ່ວຍໄດ້ໃນຫ້ອງນອນ
- ລ້າງດັງດ້ວຍນ້ຳເກືອ — ຊ່ວຍຊະລ້າງສານກໍ່ພູມແພ້ ແລະ ຫຼຸດອາການຄັດດັງ
- ໃສ່ໜ້າກາກຊ່ວງຝຸ່ນຫຼາຍ/PM2.5 ສູງ
- ຢາຕາມແພດສັ່ງ — ຢາແກ້ແພ້ (antihistamine) ຫຼື ສະເປຣພົ່ນດັງ ຊ່ວຍຄຸມອາການ · ຄວນປຶກສາແພດ/ເພສັຊກອນ
- ດູແລສຸຂະພາບ ແລະ ພູມຄຸ້ມກັນໂດຍລວມ — ພັກຜ່ອນ ອາຫານດີ ອອກກຳລັງກາຍ ຊ່ວຍໃຫ້ຮ່າງກາຍຮັບມືໄດ້ດີຂຶ້ນ
💡 ດູແລຈາກພາຍໃນ: ປະມານ 70% ຂອງເຊລພູມຄຸ້ມກັນ ຢູ່ໃນລະບົບທາງເດີນອາຫານ ການດູແລສົມດຸນພູມຄຸ້ມກັນອົງລວມ ຈຶ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການດູແລຕົນເອງສຳລັບຄົນພູມແພ້ · BLB U ເປັນຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານ ທີ່ມີສານສະກັດ 13 ຊະນິດ (ເບຕ້າກລູແຄນ ເຫັດ 4 ຊະນິດ ຖັ່ງເຊົ້າ ໂສມ) ທີ່ເນັ້ນດູແລພູມຄຸ້ມກັນ · ເປັນຕົວຊ່ວຍດູແລສຸຂະພາບ ບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ມີຜົນປິ່ນປົວພະຍາດພູມແພ້ ແລະ ບໍ່ທົດແທນການຫຼີກລ່ຽງສານກໍ່ພູມແພ້ ຫຼື ຢາທີ່ແພດສັ່ງ.
4 ເມື່ອໃດຄວນພົບແພດ
ຄວນພົບແພດຖ້າອາການລົບກວນການນອນ/ການໃຊ້ຊີວິດ ເປັນຊຳເຮື້ອບໍ່ດີຂຶ້ນ ມີອາການຮ່ວມເຊັ່ນ ຫອບເໜື່ອຍ ແໜ້ນໜ້າເອິກ (ອາດພົວພັນກັບຫອບຫືດ) ຫຼື ມີນ້ຳມູກຂຸ້ນຂຽວ ເຈັບໂພງດັງດົນ (ອາດເປັນໄຊນັສອັກເສບ) · ແພດອາດແນະນຳການກວດພູມແພ້ ເພື່ອຫາສານກໍ່ພູມແພ້ທີ່ແນ່ນອນ.
5 ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)
ດັງອັກເສບພູມແພ້ຫາຍຂາດບໍ?
ມັກເປັນສະພາວະຊຳເຮື້ອທີ່ຄຸມອາການໄດ້ ດ້ວຍການຫຼີກລ່ຽງສານກໍ່ພູມແພ້ ແລະ ການດູແລ · ຫຼາຍຄົນອາການດີຂຶ້ນຫຼາຍເມື່ອຈັດການສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ດູແລສຸຂະພາບ · ຄວນຢູ່ໃນຄຳແນະນຳຂອງແພດຖ້າເປັນຫຼາຍ.
ແພ້ອາກາດກັບຫວັດ ແຍກແນວໃດ?
ແພ້ອາກາດມັກຄັນດັງ/ຕາ ນ້ຳມູກໃສ ເປັນຊຳເຮື້ອ ເປັນໆ ຫາຍໆ ບໍ່ມີໄຂ້ · ສ່ວນຫວັດມັກຫາຍໃນ 7-10 ມື້ ອາດມີໄຂ້ ແລະ ນ້ຳມູກຂຸ້ນ.
ອາຫານເສີມຊ່ວຍພະຍາດພູມແພ້ໄດ້ບໍ?
ອາຫານເສີມບໍ່ແມ່ນຢາປິ່ນປົວພະຍາດພູມແພ້ · ການຫຼີກລ່ຽງສານກໍ່ພູມແພ້ ແລະ ຢາຕາມແພດເປັນຫຼັກ · ການດູແລພູມຄຸ້ມກັນ ແລະ ສຸຂະພາບອົງລວມ ເປັນພຽງຕົວຊ່ວຍເສີມເທົ່ານັ້ນ.
ເຄື່ອງກັ່ນຕອງອາກາດຊ່ວຍໄດ້ຈິງບໍ?
ຊ່ວຍຫຼຸດຝຸ່ນ ແລະ ສານກໍ່ພູມແພ້ໃນອາກາດໄດ້ ໂດຍສະເພາະໃນຫ້ອງນອນ · ໃຊ້ຮ່ວມກັບການທຳຄວາມສະອາດ ແລະ ຫຼຸດໄຮຝຸ່ນຈະໄດ້ຜົນດີກວ່າ.
ລ້າງດັງດ້ວຍນ້ຳເກືອປອດໄພບໍ?
ໂດຍທົ່ວໄປປອດໄພ ແລະ ຊ່ວຍຫຼຸດອາການຄັດດັງ · ຄວນໃຊ້ນ້ຳເກືອສະອາດ ແລະ ອຸປະກອນທີ່ສະອາດ · ຫາກບໍ່ແນ່ໃຈວິທີ ຄວນປຶກສາແພດ/ເພສັຊກອນ.
ພະຍາດພູມແພ້ດັງກ່ຽວກັບຫອບຫືດບໍ?
ກ່ຽວຂ້ອງກັນໄດ້ · ຄົນທີ່ເປັນດັງອັກເສບພູມແພ້ບາງລາຍມີຫອບຫືດຮ່ວມ · ຫາກມີອາການຫອບເໜື່ອຍ ແໜ້ນໜ້າເອິກ ຄວນພົບແພດເພື່ອປະເມີນ.
6 ຂໍ້ຄວນລະວັງ
- ອາການຮຸນແຮງ ຫາຍໃຈລຳບາກ ແໜ້ນໜ້າເອິກ ຕ້ອງພົບແພດ ອາດພົວພັນກັບຫອບຫືດ
- ອາຫານເສີມບໍ່ແມ່ນຢາປິ່ນປົວພະຍາດພູມແພ້ — ການຫຼີກລ່ຽງສານກໍ່ພູມແພ້ ແລະ ຢາຕາມແພດເປັນຫຼັກ
- ໃຊ້ຢາແກ້ແພ້/ສະເປຣດັງຕາມຄຳແນະນຳແພດ/ເພສັຊກອນ ບໍ່ຄວນໃຊ້ພໍ່ຳເພື່ອເອງ
- ຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ມີຜົນໃນການປ້ອງກັນ ບຳບັດ ຫຼື ປິ່ນປົວພະຍາດ ເປັນພຽງຕົວຊ່ວຍດູແລສຸຂະພາບ
- ເດັກ ຍິງຖືພາ/ໃຫ້ນົມລູກ ແລະ ຜູ້ມີພະຍາດປະຈຳຕົວ ຄວນປຶກສາແພດກ່ອນໃຊ້ຢາ ຫຼື ຜະລິດຕະພັນເສີມ
7 ສະຫຼຸບ
- ດັງອັກເສບພູມແພ້ (ແພ້ອາກາດ) ບໍ່ແມ່ນຫວັດ — ເປັນການຕອບສະໜອງຕໍ່ສານກໍ່ພູມແພ້ ອາການເດັ່ນຄືຄັນ ແລະ ເປັນຊຳເຮື້ອ
- ຕົວກະຕຸ້ນເລື້ອຍ — ໄຮຝຸ່ນ ຝຸ່ນ/PM2.5 ຂົນສັດ ເກສອນ ອາກາດປ່ຽນ
- ຄຸມໄດ້ ດ້ວຍການຫຼີກລ່ຽງສານກໍ່ພູມແພ້ ລ້າງດັງ ແລະ ຢາຕາມແພດ
- ດູແລພູມຄຸ້ມກັນອົງລວມເປັນຕົວຊ່ວຍເສີມ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຢາປິ່ນປົວ
ພະຍາດດັງອັກເສບພູມແພ້ເປັນເລື່ອງກວນໃຈແຕ່ຈັດການໄດ້ — ເຂົ້າໃຈຕົວກະຕຸ້ນຂອງຕົນເອງ ຈັດການສິ່ງແວດລ້ອມ ດູແລສຸຂະພາບ ແລະ ປຶກສາແພດເມື່ອອາການລົບກວນຊີວິດ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຫາຍໃຈໂລ່ງ ແລະ ໃຊ້ຊີວິດສະບາຍຂຶ້ນ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
- ARIA (Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma) Guidelines.
- ສະມາຄົມພະຍາດພູມແພ້ ພະຍາດຫືດ ແລະ ວິທະຍາພູມຄຸ້ມກັນແຫ່ງປະເທດໄທ — ແນວທາງດູແລພະຍາດດັງອັກເສບພູມແພ້.
- NIH / NIAID — Allergic Rhinitis Overview.
- Wheatley LM, Togias A. Allergic Rhinitis. New England Journal of Medicine.
💡 ກຳລັງຊອກຫາຕົວຊ່ວຍດູແລ? ອ່ານຕໍ່: ອາຫານເສີມເພີ່ມພູມຄຸ້ມກັນ ຍີ່ຫໍ້ໃດດີ — ເລືອກໃຫ້ຄຸ້ມ 👉