ຫຼາຍຄົນທີ່ເປັນຫືດສັງເກດວ່າອາການກຳເລີບໜັກຕອນກາງຄືນ — ໄອ, ແໜ້ນໜ້າເອິກ, ຫາຍໃຈມີສຽງວີ້ດ ຈົນຕື່ນກາງເດິກ · ແລະ ພໍເຂົ້າລະດູໜາວ ຫຼື ອາກາດປ່ຽນ ອາການກໍເປັນເລື້ອຍຂຶ້ນ · ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເປັນແບບນີ້ ແລະ ຈະດູແລຕົນເອງໃຫ້ນອນຫຼັບໄດ້ດີຂຶ້ນແນວໃດ? ບົດຄວາມນີ້ເຈາະສະເພາະເລື່ອງຫືດກາງຄືນ ແລະ ອາກາດເຢັນ ພ້ອມວິທີຫຼຸດການກຳເລີບ.
Nocturnal Asthma
ໄວຕໍ່ສິ່ງກະຕຸ້ນ
+ ຢາຕາມແພດ
ຫືດແມ່ນພາວະທີ່ຫຼອດລົມອັກເສບຊຳເຮື້ອ ແລະ ໄວຕໍ່ສິ່ງກະຕຸ້ນ ເຮັດໃຫ້ຫຼອດລົມຕີບ ຫາຍໃຈລຳບາກ ມີສຽງວີ້ດ · ອາການທີ່ກຳເລີບຕອນກາງຄືນເອີ້ນວ່າ “ຫືດກາງຄືນ (Nocturnal Asthma)” ເຊິ່ງພົບໄດ້ເລື້ອຍ ແລະ ລົບກວນການນອນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ · ອາການຫືດຕ້ອງຢູ່ໃນການດູແລຂອງແພດ ບໍ່ແມ່ນປິ່ນປົວເອງ
1 ເປັນຫຍັງຫືດກຳເລີບຕອນກາງຄືນ
- ຈັງຫວະຮ່າງກາຍ (Circadian) — ຫຼອດລົມມີແນວໂນ້ມແຄບລົງຊ່ວງກາງຄືນ/ເຊົ້າມືດຕາມທຳມະຊາດ
- ສານກໍ່ພູມແພ້ໃນທີ່ນອນ — ໄຮຝຸ່ນໃນໝອນ ຜ້າຫົ່ມ ບ່ອນນອນ ເປັນຕົວກະຕຸ້ນສຳຄັນຕອນນອນ
- ອາກາດເຢັນລົງຕອນກາງຄືນ — ອາກາດເຢັນ ແລະ ແຫ້ງກະຕຸ້ນຫຼອດລົມທີ່ໄວ
- ກົດໄຫຼຍ້ອນ — ໃນບາງຄົນ ການນອນຮາບເຮັດໃຫ້ກົດໄຫຼຍ້ອນກະຕຸ້ນອາການ
- ຢາຄຸມອາການໝົດລິດ — ຖ້າຢາທີ່ໃຊ້ກາງເວັນລິດບໍ່ຄຸ້ມເຖິງກາງຄືນ
2 ເປັນຫຍັງລະດູໜາວ/ອາກາດປ່ຽນ ອາການເປັນເລື້ອຍຂຶ້ນ
| ປັດໄຈ | ຜົນຕໍ່ຫຼອດລົມ |
|---|---|
| ອາກາດເຢັນ ແລະ ແຫ້ງ | ກະຕຸ້ນຫຼອດລົມທີ່ໄວໃຫ້ຫົດຕົວ |
| ການຕິດເຊື້ອທາງເດີນຫາຍໃຈ (ຫວັດ) | ລະດູໜາວປ່ວຍງ່າຍ ເຮັດໃຫ້ຫືດກຳເລີບ |
| ຝຸ່ນ/ມົນລະພິດສະສົມ (ລວມ PM2.5) | ອາກາດນິ້ງຊ່ວງໜາວເຮັດໃຫ້ຝຸ່ນສະສົມ |
3 ດູແລຕົນເອງເພື່ອຫຼຸດການກຳເລີບກາງຄືນ
- ຈັດການທີ່ນອນ — ຊັກເຄື່ອງນອນນ້ຳຮ້ອນສະໝ່ຳສະເໝີ ໃຊ້ຜ້າປູກັນໄຮຝຸ່ນ ຫຼຸດຕຸກກະຕາ/ພົມໃນຫ້ອງນອນ
- ຮັກສາຄວາມອົບອຸ່ນ — ຫົ່ມຜ້າ ນຸ່ງເສື້ອອຸ່ນຊ່ວງໜາວ ຫຼີກລ່ຽງລົມເຢັນໂດຍກົງ
- ໃສ່ໜ້າກາກຊ່ວງອາກາດເຢັນ/ຝຸ່ນຫຼາຍ — ຊ່ວຍໃຫ້ອາກາດທີ່ຫາຍໃຈອຸ່ນຂຶ້ນ
- ໃຊ້ຢາຕາມແພດສັ່ງສະໝ່ຳສະເໝີ — ໂດຍສະເພາະຢາຄວບຄຸມໄລຍະຍາວ ແລະ ພົກຢາບັນເທົາອາການສຸກເສີນຕິດຕົວ
- ຫຼີກລ່ຽງກິນອີ່ມກ່ອນນອນ — ຫຼຸດໂອກາດກົດໄຫຼຍ້ອນກະຕຸ້ນອາການ
- ດູແລພູມຄຸ້ມກັນເພື່ອຫຼຸດການຕິດເຊື້ອ — ລະດູໜາວການບໍ່ປ່ວຍຫວັດຊ່ວຍຫຼຸດການກຳເລີບ
💡 ດູແລຈາກພາຍໃນ: ການຕິດເຊື້ອທາງເດີນຫາຍໃຈເປັນຕົວກະຕຸ້ນຫືດທີ່ພົບເລື້ອຍໃນລະດູໜາວ ການດູແລພູມຄຸ້ມກັນໃຫ້ແຂງແຮງຈຶ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການດູແລຕົນເອງ · BLB U ເປັນຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານ 13 ສານສະກັດ (ເບຕາກລູແຄນ ເຫັດ 4 ຊະນິດ ຖັ່ງເຊົ້າ) ທີ່ເນັ້ນດູແລພູມຄຸ້ມກັນແບບອົງລວມ · ເປັນຕົວຊ່ວຍດູແລສຸຂະພາບ ບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ມີຜົນປິ່ນປົວພະຍາດຫືດ ແລະ ບໍ່ທົດແທນຢາພົ່ນ/ຢາຄວບຄຸມທີ່ແພດສັ່ງ
4 ⚠️ ເມື່ອໃດຕ້ອງຮີບພົບແພດ/ສຸກເສີນ
ຫືດກຳເລີບຮຸນແຮງເປັນພາວະສຸກເສີນ · ຫາກມີອາການຫາຍໃຈລຳບາກຫຼາຍ ເວົ້າເປັນປະໂຫຍກບໍ່ໄດ້ ຮີມສົບ/ເລັບຂຽວ ໃຊ້ຢາພົ່ນແລ້ວບໍ່ດີຂຶ້ນ ຕ້ອງຮີບໄປໂຮງໝໍທັນທີ · ຢ່າລໍຖ້າ ແລະ ຢ່າຢຸດຢາຄວບຄຸມເອງ
5 ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)
ເປັນຫຍັງຫືດຈຶ່ງມັກກຳເລີບຕອນກາງຄືນ?
ຫຼອດລົມແຄບລົງຕາມຈັງຫວະຮ່າງກາຍຊ່ວງກາງຄືນ + ສານກໍ່ພູມແພ້ໃນທີ່ນອນ + ອາກາດເຢັນລົງ + ບາງຄົນມີກົດໄຫຼຍ້ອນ · ການຈັດການທີ່ນອນ ແລະ ໃຊ້ຢາໃຫ້ຄຸ້ມກາງຄືນຊ່ວຍໄດ້
ອາກາດເຢັນເຮັດໃຫ້ຫືດຮ້າຍລົງແທ້ບໍ?
ແທ້ · ອາກາດເຢັນ ແລະ ແຫ້ງກະຕຸ້ນຫຼອດລົມທີ່ໄວໃຫ້ຫົດຕົວ · ການຮັກສາຄວາມອົບອຸ່ນ ແລະ ໃສ່ໜ້າກາກຊ່ວຍໃຫ້ອາກາດທີ່ຫາຍໃຈອຸ່ນຂຶ້ນ
ອາຫານເສີມຊ່ວຍຫືດໄດ້ບໍ?
ອາຫານເສີມບໍ່ແມ່ນຢາປິ່ນປົວຫືດ ແລະ ບໍ່ທົດແທນຢາພົ່ນ/ຢາຄວບຄຸມ · ການດູແລພູມຄຸ້ມກັນເພື່ອຫຼຸດການຕິດເຊື້ອເປັນຕົວຊ່ວຍເສີມເທົ່ານັ້ນ · ຕ້ອງຢູ່ໃນການດູແລຂອງແພດ
ຄວນອອກກຳລັງກາຍບໍຖ້າເປັນຫືດ?
ອອກກຳລັງກາຍມີປະໂຫຍດ ແຕ່ບາງຄົນມີຫືດຈາກການອອກກຳລັງ · ຄວນປຶກສາແພດເລື່ອງການວໍມອັບ ແລະ ການໃຊ້ຢາກ່ອນອອກກຳລັງ
ຫືດຫາຍຂາດບໍ?
ຫືດເປັນພາວະຊຳເຮື້ອທີ່ຄວບຄຸມອາການໄດ້ດີດ້ວຍຢາ ແລະ ການຫຼີກລ່ຽງສິ່ງກະຕຸ້ນ · ຫຼາຍຄົນໃຊ້ຊີວິດປົກກະຕິໄດ້ເມື່ອຄຸມໄດ້ · ຕ້ອງຢູ່ໃນການດູແລຂອງແພດ
ນອນທ່າໃດດີຖ້າຫືດກຳເລີບກາງຄືນ?
ບາງຄົນສະບາຍຂຶ້ນເມື່ອໜູນໝອນສູງເລັກນ້ອຍ (ຫຼຸດກົດໄຫຼຍ້ອນ) · ແຕ່ສິ່ງສຳຄັນຄືການຄຸມອາການດ້ວຍຢາ ແລະ ຈັດການທີ່ນອນ · ຫາກກຳເລີບຮຸນແຮງຕ້ອງໃຊ້ຢາສຸກເສີນ ແລະ ພົບແພດ
6 ຂໍ້ຄວນລະວັງ
- ຫືດກຳເລີບຮຸນແຮງ = ພາວະສຸກເສີນ — ຫາຍໃຈລຳບາກຫຼາຍ ປາກຂຽວ ພົ່ນຢາບໍ່ດີຂຶ້ນ ຕ້ອງໄປໂຮງໝໍທັນທີ
- ຫ້າມຢຸດຢາຄວບຄຸມ/ຢາພົ່ນເອງ — ຕ້ອງໃຊ້ຕາມແພດເຖິງແມ່ນຊ່ວງບໍ່ມີອາການ
- ອາຫານເສີມບໍ່ແມ່ນຢາປິ່ນປົວຫືດ — ເປັນຕົວຊ່ວຍດູແລພູມຄຸ້ມກັນເທົ່ານັ້ນ
- ຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ມີຜົນໃນການປ້ອງກັນ ບຳບັດ ຫຼື ປິ່ນປົວພະຍາດ ເປັນພຽງຕົວຊ່ວຍດູແລສຸຂະພາບ
- ເດັກ ແລະ ຜູ້ສູງອາຍຸທີ່ເປັນຫືດ ຄວນຢູ່ໃນການດູແລຂອງແພດຢ່າງໃກ້ຊິດ
7 ສະຫຼຸບ
- ຫືດກາງຄືນເກີດຈາກຫຼາຍປັດໄຈ — ຈັງຫວະຮ່າງກາຍ ໄຮຝຸ່ນໃນທີ່ນອນ ອາກາດເຢັນ ກົດໄຫຼຍ້ອນ
- ລະດູໜາວ/ອາກາດປ່ຽນກະຕຸ້ນອາການ — ອາກາດເຢັນ ການຕິດເຊື້ອ ຝຸ່ນສະສົມ
- ຫຼຸດການກຳເລີບໄດ້ — ຈັດການທີ່ນອນ ຮັກສາຄວາມອົບອຸ່ນ ໃຊ້ຢາຕາມແພດ ດູແລພູມ
- ກຳເລີບຮຸນແຮງຄືສຸກເສີນ ຕ້ອງພົບແພດທັນທີ
ຫືດກາງຄືນ ແລະ ລະດູໜາວຈັດການໄດ້ເມື່ອເຂົ້າໃຈຕົວກະຕຸ້ນ — ດູແລສະພາບແວດລ້ອມການນອນ ໃຊ້ຢາຕາມແພດສະໝ່ຳສະເໝີ ແລະ ດູແລສຸຂະພາບອົງລວມ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ນອນຫຼັບສະບາຍ ແລະ ຫຼຸດການກຳເລີບລົງໄດ້.
ເອກະສານອ້າງອີງ
- GINA (Global Initiative for Asthma) — Global Strategy for Asthma Management.
- ສະມາຄົມທໍລະວິທະຍາແຫ່ງປະເທດໄທ — ແນວທາງການດູແລຜູ້ປ່ວຍພະຍາດຫືດ.
- Sutherland ER. Nocturnal Asthma. Journal of Allergy and Clinical Immunology.
- NIH / NHLBI — Asthma Triggers and Management.
💡 ກຳລັງຊອກຫາຕົວຊ່ວຍດູແລ? ອ່ານຕໍ່: ອາຫານເສີມເພີ່ມພູມຄຸ້ມກັນ ຍີ່ຫໍ້ໃດດີ — ເລືອກໃຫ້ຄຸ້ມ 👉