မိန်းမကိုယ်အဝ ဘေးတွင် အလုံးတစ်ခု စမ်းမိပြီး ရောင်ရမ်း၊ နာကျင်၊ ထိုင်ရခက်နေပါသလား — အများစုမှာ လန့်သွားပြီး ရှက်သောကြောင့် ဆရာဝန်ဆီ မသွားရဲကြပါ · ဤကဲ့သို့ လက္ခဏာများသည် “Bartholin ဂလင်း အရည်အိတ်/အနာစိမ်း” (Bartholin’s cyst / abscess) ဖြစ်နိုင်ပြီး ထင်ထားသည်ထက် ပိုတွေ့ရများကာ ကုသနိုင်ပါသည် · Bartholin ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ၊ လက္ခဏာက ဘယ်လိုလဲ၊ ဘယ်အချိန် ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ပြသင့်လဲ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဘယ်လို ဂရုစိုက်ရမလဲ · ဤဆောင်းပါးက ရှက်စရာမလိုဘဲ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရှင်းပြပါမည်
2 ဖက်စလုံးတွင်
ပိုးဝင်ခြင်း
ရောင်နီ၊ ဖျားလျှင်
Bartholin ဂလင်း (Bartholin’s gland) သည် မိန်းမကိုယ်အဝ၏ ဘယ်ဘက်နှင့် ညာဘက်တွင် ရှိသော ဂလင်းငယ် 2 ခု ဖြစ်သည် ချောဆီ ထုတ်လုပ်ပေးသည့် အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်သည် · ဂလင်း၏ ပြွန် ပိတ်ဆို့သွားသောအခါ အရည်များ စုပုံလာပြီး “Bartholin အရည်အိတ်” (cyst) ဖြစ်လာသည် · ပိုးဝင်ခြင်း ပါလာပါက “Bartholin အနာစိမ်း” (abscess) အဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး အလွန်နာကျင်ကာ ဆရာဝန်၏ ကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်သည် · ဤသည်မှာ ဆရာဝန်မှ ရောဂါရှာဖွေ ကုသရမည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ ဖြစ်ပြီး အာဟာရဖြည့်စွက်စာဖြင့် ကိုယ်တိုင် ကုသနိုင်သည့် အရာ မဟုတ်ပါ
1 လက္ခဏာများ — အရည်အိတ် vs အနာစိမ်း ဘာကွာသလဲ
| အမျိုးအစား | လက္ခဏာ |
|---|---|
| Bartholin အရည်အိတ် (ပိုးမဝင်) | မိန်းမကိုယ်အဝ ဘေးတွင် အလုံး ပျော့ပျော့ စမ်းမိသည် · များသောအားဖြင့် မနာ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ နာသည် · အချို့မှာ လက္ခဏာ လုံးဝ မရှိပါ |
| Bartholin အနာစိမ်း (ပိုးဝင်) | အလုံးသည် ရောင်နီ၊ ပူပြီး အလွန်နာသည် · ထိုင်ချိန်၊ လမ်းလျှောက်ချိန် သို့မဟုတ် လိင်ဆက်ဆံချိန်တွင် နာသည် · ဖျားနိုင်သည် · အလုံးသည် 2-3 ရက်အတွင်း မြန်မြန် ကြီးလာသည် |
လက္ခဏာ မပြသော အရည်အိတ် ငယ်ငယ်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ အလိုအလျောက် ပျောက်နိုင်သည် · သို့သော် အနာစိမ်း ဖြစ်လာပါက ဆရာဝန်မှ ပြည်ထုတ်ပေးရန် လိုအပ်လေ့ရှိပြီး အလိုအလျောက် မပျောက်သလို ကိုယ်တိုင်လည်း မညှစ်သင့်ပါ
2 အကြောင်းရင်းများနှင့် ဆက်စပ်အချက်များ
- ဂလင်း၏ ပြွန် ပိတ်ဆို့ခြင်း — အဓိက အကြောင်းရင်း၊ အရည်များ စုပုံစေသည်
- ဘက်တီးရီးယား ပိုးဝင်ခြင်း — အရည်အိတ်ကို အနာစိမ်း ဖြစ်စေသည်
- ထိုနေရာတွင် ယားယံစေခြင်း/ဒဏ်ရာ ရခြင်း
- ပိုတွေ့ရများသည်မှာ သားဖွားနိုင်သည့် အရွယ် အမျိုးသမီးများ ဖြစ်ပြီး ဂလင်းများ အလုပ်လုပ်နေဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်
3 ⚠️ ဘယ်အချိန် ဆရာဝန်ပြရမလဲ (အလွန်အရေးကြီး)
ဆရာဝန်ပြသင့်သည့် အခြေအနေများ: မိန်းမကိုယ်အဝတွင် အလုံး စမ်းမိခြင်း · အလုံး ရောင်နီ၊ ပူပြီး အလွန်နာခြင်း · ဖျားခြင်း ပါလာခြင်း · အလုံး မြန်မြန် ကြီးလာခြင်း · ထိုင်ရ/လမ်းလျှောက်ရ ခက်ခဲအောင် နာခြင်း · အကြိမ်ကြိမ် ပြန်ဖြစ်ခြင်း
အရေးကြီးသည်: အမျိုးသမီး အသက် 40 နှစ်နှင့်အထက် ဖြစ်ပြီး ဤနေရာတွင် အလုံး စမ်းမိပါက အခြား အခြေအနေများနှင့် ခွဲခြားရန် လိုအပ်သဖြင့် ဆရာဝန်နှင့် အမြဲ စစ်ဆေးသင့်သည် · ကိုယ်တိုင် မညှစ်ရ၊ မဖောက်ရ ပိုးဝင် ပြန့်ပွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်
4 ဆရာဝန်များ မည်သို့ ကုသသနည်း
| နည်းလမ်း | အသေးစိတ် |
|---|---|
| နွေးသောရေတွင် ထိုင်စိမ်ခြင်း (Sitz bath) | အရည်အိတ် ငယ်ငယ်များအတွက် · သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်စေပြီး အလိုအလျောက် ယိုထွက်နိုင်သည် (ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း) |
| ပဋိဇီဝဆေး | ပိုးဝင်သည့် အခြေအနေတွင် — ဆရာဝန်ထံမှသာ ရယူရမည် |
| ဖောက်၍ ပြည်ထုတ်ခြင်း (I&D) | အနာစိမ်းအတွက် အဓိက နည်းလမ်း · ဆရာဝန်မှ ခွဲ၍ ထုတ်ပေးပြီး ပြည်ထုတ်ပြွန် (Word catheter) ထည့်ပေးနိုင်သည် |
| အိတ်ဝ ဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း (Marsupialization) | အကြိမ်ကြိမ် ပြန်ဖြစ်သူများအတွက် · ပြန်လည် ဖြစ်ပွားမှု လျှော့ချရန် |
ကုသမှု အားလုံးကို ဆရာဝန်မှ ပြုလုပ်ရမည် · အနာစိမ်းကို ထားလိုက်ပါက ပြန့်ပွားပြီး ပိုနာလာနိုင်သည်
5 ကုသနေစဉ်နှင့် ကုသပြီးနောက် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဂရုစိုက်ခြင်း
- ဆရာဝန် ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း တိကျစွာ လိုက်နာပါ အထူးသဖြင့် ပဋိဇီဝဆေး (ကုန်အောင် သောက်ပါ)
- ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း နွေးသောရေတွင် ထိုင်စိမ်ပါ သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်စေသည်
- သန့်ရှင်းပြီး ခြောက်သွေ့ သက်တောင့်သက်သာ ထားပါ — ချည်သား အတွင်းခံ ဝတ်ပါ၊ မကျပ်စေပါနှင့်
- ယားယံစေသော ဆပ်ပြာ/ဆေးကြောရည်များကို ရှောင်ပါ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အစိတ်အပိုင်းတွင်
- ရောင်ရမ်းနေဆဲ ကာလအတွင်း လိင်ဆက်ဆံခြင်း ရှောင်ပါ
- လုံလောက်စွာ အနားယူပါ၊ ကျန်းမာရေးကို ခြုံငုံ ဂရုစိုက်ပါ ခန္ဓာကိုယ် ကောင်းစွာ ပြန်လည် နာလန်ထူနိုင်ရန်
💡 နာလန်ထူချိန်တွင် ခန္ဓာကိုယ် ကောင်းစွာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာအောင် ဂရုစိုက်ပါ · ရောင်ရမ်းမှုမှ သို့မဟုတ် ကုသပြီးနောက် ခန္ဓာကိုယ် ပြန်လည် နာလန်ထူနေချိန်တွင် အနားယူခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကို ခြုံငုံ ဂရုစိုက်ခြင်းသည် အရေးကြီးသည် · BLB U သည် ခုခံအားနှင့် ခန္ဓာကိုယ် ပြန်လည်နာလန်ထူမှုကို အထောက်အကူပြုရန် ဦးတည်ထားသည့် အာဟာရဖြည့်စွက်စာ ဖြစ်ပြီး မှို 4 မျိုး၊ Beta-glucan 90%၊ ထော့ချေး (Cordyceps) နှင့် ကိုရီးယား ဂျင်ဆင်း ကဲ့သို့သော ပါဝင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည် · အာဟာရဖြည့်စွက်စာ ဖြစ်ပြီး ဆေးဝါး မဟုတ်ပါ ရောဂါကို ကာကွယ်ခြင်း၊ သက်သာစေခြင်း သို့မဟုတ် ကုသခြင်း အာနိသင် မရှိပါ ထို့အပြင် ဆရာဝန်၏ ကုသမှုကို အစားထိုး၍ မရပါ · Bartholin အရည်အိတ်/အနာစိမ်း ဖြစ်နေသူများသည် မှန်ကန်သော ကုသမှု ရရှိရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသရမည်
6 အမေးများသော မေးခွန်းများ (FAQ)
Bartholin အရည်အိတ်သည် အလိုအလျောက် ပျောက်နိုင်ပါသလား?
ပိုးမဝင်သော အရည်အိတ် ငယ်ငယ်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ အလိုအလျောက် ကျဉ်းသွားနိုင်သည် · သို့သော် အနာစိမ်း (ရောင်နီ၊ အလွန်နာ၊ ဖျား) ဖြစ်လာပါက များသောအားဖြင့် အလိုအလျောက် မပျောက်ဘဲ ဆရာဝန်မှ ပြည်ထုတ်ပေးရန် လိုအပ်သည်
ကိုယ်တိုင် ညှစ်လို့ ရပါသလား?
လုံးဝ မလုပ်ရပါ · ကိုယ်တိုင် ညှစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖောက်ခြင်းသည် ပိုးဝင် ပြန့်ပွားစေပြီး အနာ ပိုရောင်ရမ်းစေနိုင်သည် · ပိုးကင်းသည့် နေရာတွင် ဆရာဝန်မှ ပြုလုပ်သင့်သည်
တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပြီးလျှင် ပြန်ဖြစ်နိုင်ပါသလား?
ပြန်ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိသည် · မကြာခဏ ဖြစ်ပါက ပြန်လည် ဖြစ်ပွားမှု လျှော့ချရန် အိတ်ဝ ဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း (marsupialization) ကို ဆရာဝန်မှ အကြံပြုနိုင်သည်
Bartholin သည် လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်ပါသလား?
Bartholin အရည်အိတ် ကိုယ်တိုင်သည် လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါ မဟုတ်ပါ · သို့သော် အချို့ ပိုးဝင်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နိုင်ပြီး ဆရာဝန်မှ သင့်လျော်သလို ထပ်မံ စစ်ဆေးပေးနိုင်သည်
အာဟာရဖြည့်စွက်စာက Bartholin ကို ကုသပေးနိုင်ပါသလား?
မရပါ · Bartholin ကို ဆရာဝန်မှ ကုသရမည် · အာဟာရဖြည့်စွက်စာသည် ကျန်းမာရေးကို ခြုံငုံ ဂရုစိုက်ခြင်းနှင့် နာလန်ထူမှုအတွက် အထောက်အကူသာ ဖြစ်ပြီး ဆေးဝါး မဟုတ်သလို ကုသမှုကို အစားထိုး၍လည်း မရပါ
7 သတိပြုရမည့် အချက်များ
- ကိုယ်တိုင် မညှစ်ရ၊ မဖောက်ရ၊ မခွဲရ — ပိုးဝင် ပြင်းထန်စွာ ပြန့်ပွားနိုင်သည်
- ဖျားခြင်း၊ အလွန်နာခြင်း၊ အလုံး မြန်မြန်ကြီးလာခြင်း = ချက်ချင်း ဆရာဝန်ပြရမည်
- အသက် 40 နှစ်နှင့်အထက် အမျိုးသမီးများ ဤနေရာတွင် အလုံး စမ်းမိပါက ဆရာဝန်နှင့် အမြဲ စစ်ဆေးသင့်သည်
- ပဋိဇီဝဆေးကို ဆရာဝန်ထံမှသာ ရယူရမည် ကိုယ်တိုင် ဝယ်၍ မသောက်ရ၊ ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ကုန်အောင် သောက်ပါ
- အာဟာရဖြည့်စွက်စာသည် ဆေးဝါး မဟုတ်ပါ ရောဂါကို ကာကွယ်ခြင်း၊ သက်သာစေခြင်း သို့မဟုတ် ကုသခြင်း အာနိသင် မရှိသလို ဆရာဝန်၏ ကုသမှုကို အစားထိုး၍လည်း မရပါ
8 အနှစ်ချုပ်
- Bartholin ဆိုသည်မှာ မိန်းမကိုယ်အဝ ဘေးရှိ ချောဆီထုတ်ဂလင်း၏ အရည်အိတ်/အနာစိမ်း ဖြစ်သည် — တွေ့ရများပြီး ရှက်စရာ မဟုတ်ပါ
- အရည်အိတ် သည် များသောအားဖြင့် သိပ်မနာပါ · အနာစိမ်း သည် အလွန်နာပြီး ရောင်နီကာ ဖျားနိုင်သည်
- အနာစိမ်းကို ဆရာဝန်မှ ပြည်ထုတ်ပေးရမည် — ကိုယ်တိုင် မညှစ်ရ
- အကြိမ်ကြိမ် ပြန်ဖြစ်သူ သို့မဟုတ် အသက် 40+ ဖြစ်ပါက ဆရာဝန်နှင့် စစ်ဆေး၍ သေချာအောင် လုပ်သင့်သည်
အရေးအကြီးဆုံးမှာ ရှက်သောကြောင့် ဆရာဝန်ဆီ မသွားဘဲ မနေပါနှင့် — Bartholin သည် တွေ့ရများပြီး ကုသနိုင်သော အခြေအနေ ဖြစ်သည် · စောစော ကုသလေ နာကျင်မှု နည်းလေ ဖြစ်ပြီး ပြန့်ပွားနိုင်ခြေကိုလည်း လျှော့ချနိုင်သည် · နာလန်ထူချိန်တွင်လည်း ခန္ဓာကိုယ် ကောင်းစွာ ပြန်လည် နာလန်ထူနိုင်ရန် ကျန်းမာရေးကို ခြုံငုံ ဂရုစိုက်ပါ
ကိုးကားချက်များ
- Mayo Clinic — Bartholin’s cyst.
- NIH / MedlinePlus — Bartholin gland cyst.
- ACOG — Vulvar cysts and abscesses.
- StatPearls — Bartholin Gland Cyst and Abscess.