เควอซิติน (Quercetin) vs รูติน (Rutin) ต่างกันยังไง? ฟลาโวนอยด์ตัวเดียวกันแต่ต่างที่น้ำตาลที่เกาะ ดูดซึมต่างกันแค่ไหน ตัวไหนเหมาะกับใคร กินคู่กันได้ไหม และโทษที่ต้องรู้

เควอซิติน (Quercetin) กับรูติน (Rutin) เป็นฟลาโวนอยด์แกนเดียวกัน ต่างกันที่น้ำตาลที่เกาะอยู่ — รูตินคือเควอซิตินที่มีน้ำตาลรูติโนสเกาะ (quercetin-3-O-rutinoside) ร่างกายดูดซึมรูตินที่ลำไส้เล็กได้น้อย ต้องรอแบคทีเรียในลำไส้ใหญ่ตัดน้ำตาลออกก่อน จึงดูดซึมช้าและได้น้อยกว่า · เควอซิตินแบบไม่มีน้ำตาล (อะไกลโคน) ละลายน้ำยาก ดูดซึมได้ไม่มากเช่นกัน แต่เป็นรูปที่ใช้ในงานวิจัยด้านภูมิคุ้มกันและการอักเสบเป็นส่วนใหญ่ · ส่วนรูตินและยาที่พัฒนาจากรูตินถูกศึกษาเรื่องหลอดเลือดดำและเส้นเลือดฝอยมากกว่า · กินคู่กันได้ แต่ทั้งคู่ไม่ใช่ยารักษาเส้นเลือดขอดหรือภูมิแพ้

บทความนี้ไม่ได้อธิบายแต่ละตัวซ้ำ (อ่านได้ที่ เควอซิติน คืออะไร และ รูติน คืออะไร) แต่จะตอบคำถามที่คนเทียบสองตัวนี้สงสัยที่สุด · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือน้ำตาลก้อนเดียวเปลี่ยนการดูดซึมยังไง · เรื่องที่สามคืองานวิจัยพบอะไร และไม่พบอะไร · เรื่องที่สี่คือเลือกตามโจทย์ · เรื่องสุดท้ายคือกินคู่กัน วิธีกิน และยาที่ต้องระวัง · ฟลาโวนอยด์อีกตัวที่ชื่อคล้ายกันแต่โครงสร้างต่างคือ แทกซิโฟลิน

1 ตารางเทียบตรง ๆ: เควอซิติน vs รูติน

สรุปสั้น ๆ คือ เมื่อรูตินถูกดูดซึมแล้วก็กลายเป็นเควอซิตินและสารที่เปลี่ยนรูปมาจากเควอซิตินในเลือดเหมือนกัน ความต่างหลักจึงอยู่ที่ความเร็ว ปริมาณที่ดูดซึม และโจทย์ที่แต่ละตัวถูกศึกษามา

2 น้ำตาลก้อนเดียวเปลี่ยนการดูดซึมยังไง

ฟลาโวนอยด์ในพืชส่วนใหญ่มีน้ำตาลเกาะอยู่ ชนิดของน้ำตาลเป็นตัวกำหนดว่าร่างกายจะดูดซึมตรงไหน

• เควอซิตินที่เกาะกลูโคส (เช่นในหัวหอม) เอนไซม์ในผนังลำไส้เล็กตัดกลูโคสออกได้ จึงดูดซึมได้เร็วที่ลำไส้เล็ก
• รูติน (เกาะรูติโนส) มนุษย์ไม่มีเอนไซม์ตัดแรมโนส รูตินส่วนใหญ่จึงเดินทางไปถึงลำไส้ใหญ่ แบคทีเรียค่อยตัดน้ำตาลออก แล้วเควอซิตินบางส่วนถูกดูดซึม บางส่วนถูกย่อยต่อเป็นกรดฟีนอลิกที่เล็กลง
• เควอซิตินอะไกลโคน (ในอาหารเสริมทั่วไป) ไม่ต้องตัดน้ำตาล แต่ละลายน้ำยาก จึงดูดซึมได้จำกัดเช่นกัน ผู้ผลิตบางรายจึงพัฒนารูปแบบที่ละลายดีขึ้น

งานของ Hollman และคณะ (1995) ในอาสาสมัครที่ผ่าตัดลำไส้ใหญ่ออกพบว่า เควอซิตินจากหัวหอมถูกดูดซึมได้มากกว่ารูตินชัดเจน ซึ่งยืนยันว่ารูตินต้องอาศัยลำไส้ใหญ่ · นี่เป็นตัวอย่างของเรื่อง Bioavailability ที่ปริมาณบนฉลากไม่เท่ากับปริมาณที่ร่างกายได้ อ่านเพิ่มที่ Bioavailability คืออะไร · หลักเดียวกันนี้เป็นเหตุผลที่บางสูตรใช้แร่ธาตุรูปลิโพโซม อ่านที่ Liposomal คืออะไร

3 งานวิจัยพบอะไร และไม่พบอะไร

สิ่งที่ควรรู้คือ งานวิจัยส่วนใหญ่ของทั้งสองตัวยังอยู่ในระดับหลอดทดลองหรือสัตว์ทดลอง งานในคนมีขนาดเล็ก และฟลาโวนอยด์จากผักผลไม้มาพร้อมใยอาหารและสารอื่นที่แยกผลได้ยาก เรื่องเควอซิตินกับซิงค์อ่านละเอียดที่ เควอซิติน + ซิงค์

4 เลือกตามโจทย์: ตัวไหนเหมาะกับใคร

ข้อสังเกตคือ ในอาหาร เราได้ทั้งเควอซิตินที่เกาะกลูโคสและรูตินปนกันอยู่แล้ว การกินผักผลไม้หลากสีจึงเป็นพื้นฐานที่ดีกว่าการเลือกตัวใดตัวหนึ่งแบบเม็ด

5 กินคู่กันได้ไหม และกินตอนไหน

กินคู่กันได้ ไม่มีรายงานปฏิกิริยาระหว่างสองตัวนี้ และบางสูตรผสมไว้ด้วยกัน แต่ต้องจำไว้ว่าสุดท้ายร่างกายได้เควอซิตินจากทั้งสองแหล่ง จึงควรนับรวมเมื่อคิดเรื่องขนาด หลักการกินคือ

• กินพร้อมอาหาร — ฟลาโวนอยด์ละลายในไขมันได้ดีกว่าน้ำ การกินพร้อมมื้อช่วยการดูดซึมและลดอาการระคายกระเพาะ รายละเอียดที่ เควอซิติน กินตอนไหน
• กินคู่วิตามินซีได้ — วิตามินซีช่วยปกป้องเควอซิตินจากการถูกออกซิไดซ์ และมักอยู่ในสูตรเดียวกัน
• เว้นห่างจากยาที่ต้องระวัง — โดยเฉพาะยาปฏิชีวนะกลุ่มควิโนโลน ควรถามเภสัชกรเรื่องระยะห่าง
• ประเมินผลเป็นสัปดาห์ — ไม่ใช่สารที่เห็นผลทันที และถ้าไม่มีเหตุผลชัด ไม่จำเป็นต้องกินขนาดสูงต่อเนื่อง

6 ข้อควรระวังและยาที่ต้องรู้

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยคือปวดหัว ท้องไม่สบาย ชาปลายมือปลายเท้าเล็กน้อยในขนาดสูง อ่านรายละเอียดที่ โทษของเควอซิติน

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เควอซิตินกับรูตินต่างกันยังไง?

รูตินคือเควอซิตินที่มีน้ำตาลรูติโนสเกาะอยู่ ร่างกายต้องรอแบคทีเรียในลำไส้ใหญ่ตัดน้ำตาลออกก่อนจึงดูดซึม ทำให้ช้าและได้น้อยกว่า · เควอซิตินถูกศึกษาเรื่องภูมิคุ้มกัน ส่วนรูตินถูกศึกษาเรื่องหลอดเลือดดำ

รูติน คือ อะไร?

คือฟลาโวนอยด์ชนิดหนึ่งที่มีโครงเป็นเควอซิตินเกาะกับน้ำตาลรูติโนส พบมากในบักวีต หน่อไม้ฝรั่ง เปลือกส้ม และดอกโสฟอร่า ตำราเก่าเคยเรียกว่าวิตามินพี

เควอซิตินกับรูตินกินคู่กันได้ไหม?

ได้ ไม่มีรายงานปฏิกิริยาระหว่างกัน แต่รูตินจะกลายเป็นเควอซิตินในร่างกาย จึงควรนับรวมขนาด และผู้ที่กินยาประจำควรปรึกษาเภสัชกรก่อน

เควอซิตินหรือรูติน ตัวไหนดูดซึมดีกว่า?

เควอซิตินที่เกาะกลูโคส เช่นในหัวหอม ดูดซึมได้ดีกว่ารูติน · ส่วนเควอซิตินแบบเม็ดทั่วไปละลายน้ำยากและดูดซึมได้จำกัดเช่นกัน การกินพร้อมอาหารช่วยได้บ้าง

เควอซิตินและรูตินกินตอนไหนดี?

กินพร้อมอาหาร เพื่อช่วยการดูดซึมและลดอาการระคายกระเพาะ กินคู่วิตามินซีได้ และควรเว้นห่างจากยาปฏิชีวนะกลุ่มควิโนโลน

รูตินช่วยเส้นเลือดขอดได้ไหม?

งานวิจัยส่วนใหญ่ใช้ยาที่พัฒนาจากรูตินในผู้ป่วยภายใต้การดูแลของแพทย์ และผลยังไม่สม่ำเสมอ รูตินในอาหารเสริมไม่ใช่ยารักษาเส้นเลือดขอด ถ้าขาบวม ปวด หรือมีแผลต้องพบแพทย์

โทษของเควอซิตินและรูตินมีอะไรบ้าง?

ที่พบคือปวดหัว ท้องไม่สบาย · เควอซิตินรบกวนเอนไซม์ย่อยยาที่ตับ อาจเปลี่ยนระดับยากดภูมิและยาบางกลุ่ม และไม่ควรกินขนาดสูงต่อเนื่องในผู้ที่มีโรคไต

อ้างอิง

1. Hollman PC, et al. Absorption of dietary quercetin glycosides and quercetin in healthy ileostomy volunteers. Am J Clin Nutr. 1995;62(6):1276–1282
2. Andres S, et al. Safety aspects of the use of quercetin as a dietary supplement. Mol Nutr Food Res. 2018;62(1)
3. Morling JR, et al. Rutosides for treatment of post-thrombotic syndrome. Cochrane Database Syst Rev. 2015
4. Memorial Sloan Kettering Cancer Center — About Herbs: Quercetin
5. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: ซิงค์ (Zinc) ยี่ห้อไหนดี เลือกอย่างไรให้ตรงกับผิว 👉