ซิงค์ (Zinc) vs ซอว์ปาล์มเมตโต (Saw Palmetto) ต่างกันยังไง? แร่ธาตุจำเป็นกับผลปาล์มสมุนไพรที่ถูกพูดถึงเรื่องเส้นผมเหมือนกัน กลไกต่างกันตรงไหน งานวิจัยพบอะไร กินคู่กันได้ไหม และโทษที่ต้องรู้

ซิงค์ (Zinc, สังกะสี) กับ ซอว์ปาล์มเมตโต (Saw Palmetto) เป็นสองชื่อที่พบบ่อยที่สุดบนฉลากอาหารเสริมเรื่องเส้นผม แต่ เป็นสารคนละประเภทและทำงานคนละแบบ ซิงค์เป็น แร่ธาตุจำเป็น ที่ร่างกายสร้างเองไม่ได้ เซลล์รากผมซึ่งแบ่งตัวเร็วต้องใช้ซิงค์ในการสร้างโปรตีนและดีเอ็นเอ ผลที่เห็นในงานวิจัยจึงเด่นใน คนที่ระดับซิงค์ต่ำ ส่วนซอว์ปาล์มเมตโตเป็น สารสกัดจากผลของปาล์มชนิดหนึ่ง มีกรดไขมันและไฟโตสเตอรอล งานในห้องทดลองพบว่าเกี่ยวข้องกับเอนไซม์ที่เปลี่ยนฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนเป็น DHT ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่เกี่ยวกับผมบางจากกรรมพันธุ์ พูดง่าย ๆ คือ ซิงค์เป็นเรื่องของโภชนาการ ซอว์ปาล์มเมตโตเป็นเรื่องของกลไกฮอร์โมน และทั้งสองตัวยังไม่มีหลักฐานระดับเดียวกับยาที่แพทย์ใช้ บทความนี้เทียบให้เห็นทีละประเด็น

8–11 มก.
ปริมาณสังกะสีที่แนะนำต่อวัน
ในผู้ใหญ่ (NIH ODS)
312 คน
ผู้ที่มีผมร่วงในงานวัดระดับซิงค์
(Kil 2013)
24 เดือน
ระยะเวลาในงานเทียบ
ซอว์ปาล์มเมตโตกับยา (Rossi 2012)

บล็อกนี้มีบทความ ซิงค์กับผิวและเส้นผม · ซอว์ปาล์มเมตโตคืออะไร · ซิงค์ vs ไบโอติน แล้ว บทความนี้เทียบซิงค์กับซอว์ปาล์มเมตโตโดยตรง · เรื่องแรกคือสองตัวนี้คืออะไร · เรื่องที่สองคือตารางเทียบ · เรื่องที่สามคืองานวิจัยซิงค์กับเส้นผม · เรื่องที่สี่คืองานวิจัยซอว์ปาล์มเมตโต · เรื่องที่ห้าคือเลือกตัวไหน กินคู่กันได้ไหม · เรื่องสุดท้ายคือโทษและใครต้องระวัง

1 ซิงค์และซอว์ปาล์มเมตโตคืออะไร

  • ซิงค์ (สังกะสี): แร่ธาตุจำเป็นที่เป็นส่วนประกอบของเอนไซม์จำนวนมาก เกี่ยวข้องกับการสร้างโปรตีน การแบ่งเซลล์ การสมานแผล และภูมิคุ้มกัน ร่างกายไม่มีที่เก็บสำรองเฉพาะ จึงต้องได้รับสม่ำเสมอจากอาหาร เช่น หอยนางรม เนื้อแดง ไข่ ถั่ว และธัญพืชไม่ขัดสี กลุ่มที่เสี่ยงได้ไม่พอคือผู้กินมังสวิรัติ ผู้ที่มีปัญหาการดูดซึม และผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ อ่านพื้นฐานที่ ซิงค์คืออะไร
  • ซอว์ปาล์มเมตโต: ผลสุกของปาล์มขนาดเล็ก Serenoa repens ที่ขึ้นทางตะวันออกเฉียงใต้ของสหรัฐฯ สารสกัดส่วนที่ละลายในไขมันมีกรดไขมัน (เช่น กรดลอริก กรดโอเลอิก) และไฟโตสเตอรอล เดิมถูกใช้และศึกษาเรื่องอาการทางเดินปัสสาวะในผู้ชายสูงอายุ ก่อนจะถูกนำมาพูดถึงเรื่องเส้นผม อ่านที่ ซอว์ปาล์มเมตโตคืออะไร

จุดต่างพื้นฐานคือ ซิงค์เป็นสิ่งที่ทุกคนต้องได้รับ ส่วนซอว์ปาล์มเมตโต ไม่ใช่สารอาหารจำเป็น ไม่มีภาวะ “ขาดซอว์ปาล์มเมตโต”

2 ตารางเทียบ: ซิงค์ vs ซอว์ปาล์มเมตโต

ประเด็น ซิงค์ ซอว์ปาล์มเมตโต
ประเภท แร่ธาตุจำเป็น สารสกัดสมุนไพร (ผลปาล์ม)
กลไกที่เกี่ยวกับเส้นผม วัตถุดิบของเอนไซม์ในเซลล์รากผมที่แบ่งตัวเร็ว ยับยั้งเอนไซม์ 5-แอลฟารีดักเทส (งานในห้องทดลอง)
กลุ่มที่งานวิจัยสนใจ ผู้ที่ระดับซิงค์ต่ำ ผมร่วงเป็นหย่อม ผมร่วงทั่วศีรษะ ผมบางจากกรรมพันธุ์ (โดยเฉพาะผู้ชาย)
ขนาดในงานวิจัย แตกต่างกันมาก บางงานใช้ขนาดสูงระยะสั้นภายใต้แพทย์ สารสกัด 320 มก. ต่อวัน
ตรวจระดับในเลือดได้ไหม ได้ (แต่แปลผลต้องระวัง) ไม่มีการตรวจ
ขีดบน 40 มก. ต่อวัน ไม่มีการกำหนด
ข้อควรระวังเด่น คลื่นไส้ ทองแดงต่ำเมื่อกินสูงนาน หญิงตั้งครรภ์ ยาฮอร์โมน ยาต้านเลือดแข็งตัว ก่อนผ่าตัด

ทั้งสองตัว ไม่ใช่ยาปลูกผม และผลที่มีรายงานต้องใช้เวลาหลายเดือน เพราะวงจรของเส้นผมยาวเป็นเดือนถึงปี

3 งานวิจัยซิงค์กับเส้นผม: พบอะไรจริง

  • ระดับซิงค์ในผู้ที่ผมร่วง (Kil และคณะ 2013): วัดระดับซิงค์ในเลือดของผู้ที่มีผมร่วง 4 แบบ รวม 312 คน เทียบกับกลุ่มควบคุม พบว่า ค่าเฉลี่ยของซิงค์ในกลุ่มผมร่วงต่ำกว่า แต่งานแบบนี้บอกได้แค่ความสัมพันธ์ ไม่ได้พิสูจน์ว่าซิงค์ต่ำเป็นสาเหตุ
  • การเสริมในผู้ที่ซิงค์ต่ำ (Park และคณะ 2009): ผู้ที่ผมร่วงเป็นหย่อมและมีระดับซิงค์ต่ำ 15 คน ได้ซิงค์กลูโคเนต 12 สัปดาห์ภายใต้แพทย์ พบการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีในผู้ร่วมวิจัยส่วนหนึ่ง แต่เป็นงานเล็กมากและไม่มีกลุ่มยาหลอก
  • งานทบทวน (Almohanna และคณะ 2019): สรุปว่าข้อมูลสนับสนุนการเสริมซิงค์ เฉพาะในคนที่ขาด ส่วนคนที่ระดับปกติยังไม่มีหลักฐานว่าได้ประโยชน์ และการเสริมเกินอาจมีผลเสีย

ข้อจำกัด: งานส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก ไม่มีกลุ่มควบคุมที่ดี และระดับซิงค์ในเลือดเปลี่ยนตามการอักเสบและมื้ออาหาร การแปลผลจึงควรทำโดยแพทย์ อ่านเพิ่มที่ ซิงค์กับผิวและเส้นผม

4 งานวิจัยซอว์ปาล์มเมตโต: พบอะไรจริง

  • เทียบกับยา (Rossi และคณะ 2012): ผู้ชายที่มีผมบางจากกรรมพันธุ์ 100 คน แบ่งกินสารสกัดซอว์ปาล์มเมตโต 320 มก. หรือยาฟีนาสเตอไรด์ 1 มก. ต่อวัน 24 เดือน พบว่ากลุ่มสมุนไพรราว 38% มีผมเพิ่มขึ้นจากการประเมินด้วยภาพถ่าย เทียบกับราว 68% ในกลุ่มยา ผลของสมุนไพรจึงน้อยกว่ายาชัดเจน และงานนี้เป็นแบบเปิด ไม่มีกลุ่มยาหลอก
  • งานทบทวน (Evron และคณะ 2020): รวมงานผลิตภัณฑ์ที่มีซอว์ปาล์มเมตโตทั้งแบบกินและแบบทา พบรายงานการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพและจำนวนเส้นผมในบางงาน แต่ คุณภาพของหลักฐานจำกัด ส่วนใหญ่เป็นงานเล็ก สูตรผสมหลายตัว และวิธีวัดต่างกัน
  • เรื่องต่อมลูกหมาก: NCCIH ของสหรัฐฯ สรุปจากงานคุณภาพสูงว่าซอว์ปาล์มเมตโตไม่ได้ช่วยอาการทางเดินปัสสาวะจากต่อมลูกหมากโตมากกว่ายาหลอก ซึ่งเตือนให้ระวังการขยายผลจากกลไกในห้องทดลองไปสู่ผลในคน

ข้อจำกัด: ข้อมูลในผู้หญิงมีน้อยมาก และสารสกัดแต่ละยี่ห้อมีองค์ประกอบของกรดไขมันต่างกัน

5 เลือกตัวไหน กินตอนไหน กินคู่กันได้ไหม

  • ถ้ากินอาหารได้ไม่ครบ กินมังสวิรัติ หรือเพิ่งลดน้ำหนักเร็ว: โภชนาการเป็นเรื่องแรกที่ควรดู ซิงค์ ธาตุเหล็ก โปรตีน และวิตามินดี คือสิ่งที่แพทย์มักตรวจ
  • ถ้าเป็นผมบางแบบค่อยเป็นค่อยไปตามกรรมพันธุ์: ทางเลือกที่มีหลักฐานมากที่สุดคือยาที่แพทย์ผิวหนังสั่ง ซอว์ปาล์มเมตโตเป็นเพียงตัวที่มีงานวิจัยเบื้องต้น ไม่ใช่สิ่งที่ใช้แทนยา
  • ซิงค์กินตอนไหน: ถ้ากินท้องว่างแล้วคลื่นไส้ให้กินหลังอาหาร และเว้นห่างจากธาตุเหล็ก แคลเซียมขนาดสูง และยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม รายละเอียดที่ ซิงค์ กินตอนไหน
  • ซอว์ปาล์มเมตโตกินตอนไหน: เป็นสารสกัดละลายในไขมัน มักแนะนำให้กินพร้อมอาหาร รายละเอียดที่ ซอว์ปาล์มเมตโต กินตอนไหน
  • กินคู่กันได้ไหม: ยังไม่มีรายงานปฏิกิริยาระหว่างกัน และยังไม่มีงานที่พิสูจน์ว่ากินคู่กันให้ผลดีกว่ากินตัวเดียว
  • ให้เวลา: การเปลี่ยนแปลงของเส้นผมประเมินได้ที่ 3–6 เดือน ไม่ใช่เป็นสัปดาห์ และควรถ่ายภาพมุมเดิมเก็บไว้เทียบ
Lipo Zn ให้ซิงค์รูปแบบลิโพโซม Liposovit®-Zn 187.5 มก. ร่วมกับวิตามินซี 115 มก. แอล-ซิสเทอีน 100 มก. เควอซิทิน 75.5 มก. และซีลีเนียม 1 มก. · ซิงค์เป็นแร่ธาตุที่ร่างกายเก็บสะสมไม่ได้มาก จึงต้องได้รับสม่ำเสมอจากอาหารหรืออาหารเสริม · มีเลข อย. 26-1-10867-5-0059 และผ่านการรับรองฮาลาล · Lipo Zn ไม่มีซอว์ปาล์มเมตโตในสูตร · ตัวเลข 187.5 มก. บนฉลากเป็นน้ำหนักของสารซิงค์ลิโพโซม ไม่ใช่ปริมาณธาตุสังกะสีล้วน · ไม่ควรกินซ้อนกับวิตามินรวมหรือผลิตภัณฑ์ซิงค์ตัวอื่นโดยไม่นับรวม เพราะซิงค์ขนาดสูงต่อเนื่องอาจทำให้ทองแดงต่ำ · กินวันละ 1 แคปซูลตามฉลาก

6 โทษ ผลข้างเคียง และใครต้องระวัง

  • ซิงค์: คลื่นไส้ ปวดท้อง รสโลหะในปาก ถ้ากินเกินขีดบน 40 มก. ต่อวันต่อเนื่อง อาจทำให้ ทองแดงต่ำ โลหิตจาง และภูมิคุ้มกันแย่ลง อ่านเพิ่มที่ โทษของซิงค์ และ สมดุลซิงค์กับทองแดง
  • ซอว์ปาล์มเมตโต: ที่พบคือปวดท้อง คลื่นไส้ ท้องเสีย ปวดหัว เวียนหัว ส่วนใหญ่ไม่รุนแรง อ่านเพิ่มที่ โทษของซอว์ปาล์มเมตโต
  • หญิงตั้งครรภ์ ให้นมบุตร และเด็ก: ไม่ควรใช้ซอว์ปาล์มเมตโต เพราะกลไกเกี่ยวข้องกับฮอร์โมนเพศ
  • ผู้ที่ใช้ยาฮอร์โมน ยาคุมกำเนิด หรือยาต้านการแข็งตัวของเลือด: ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ซอว์ปาล์มเมตโต และควรแจ้งแพทย์ก่อนผ่าตัด
  • ผู้ชายที่มีอาการปัสสาวะผิดปกติ: ควรพบแพทย์เพื่อตรวจก่อน ไม่ควรกินสมุนไพรเองแล้วรอ
  • การกินซ้อน: วิตามินรวมและผลิตภัณฑ์บำรุงผมหลายตัวมีซิงค์อยู่แล้ว ต้องนับรวม

สอบถามรายละเอียดสูตรได้ที่ LINE @blb.co.th หรือโทร 062-353-9895

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ซิงค์ กับ ซอว์ปาล์มเมตโต ต่างกันยังไง?

ซิงค์เป็นแร่ธาตุจำเป็นที่เซลล์รากผมต้องใช้ งานวิจัยเด่นในคนที่ระดับซิงค์ต่ำ ส่วนซอว์ปาล์มเมตโตเป็นสารสกัดจากผลปาล์มที่งานในห้องทดลองพบว่าเกี่ยวกับเอนไซม์ที่สร้างฮอร์โมน DHT เป็นคนละประเภทและคนละกลไก

ซิงค์ vs ซอว์ปาล์มเมตโต ตัวไหนเหมาะกับผมร่วงมากกว่า?

ขึ้นกับสาเหตุ ถ้าผมร่วงเกี่ยวกับโภชนาการหรือระดับซิงค์ต่ำ ซิงค์ตรงกว่า ส่วนซอว์ปาล์มเมตโตถูกศึกษาในผมบางจากกรรมพันธุ์ แต่ผลน้อยกว่ายาที่แพทย์ใช้ และทั้งสองตัวไม่ใช่ยารักษาผมร่วง ควรให้แพทย์หาสาเหตุก่อน

กินซิงค์คู่กับซอว์ปาล์มเมตโตได้ไหม?

ยังไม่มีรายงานปฏิกิริยาระหว่างกัน แต่ก็ยังไม่มีงานวิจัยที่พิสูจน์ว่ากินคู่กันดีกว่ากินตัวเดียว ผู้ที่ใช้ยาประจำควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

ผู้หญิงกินซอว์ปาล์มเมตโตได้ไหม?

ข้อมูลในผู้หญิงมีน้อย และไม่ควรใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือผู้ที่วางแผนตั้งครรภ์ เพราะกลไกเกี่ยวข้องกับฮอร์โมนเพศ ผู้ที่ใช้ยาคุมหรือยาฮอร์โมนควรปรึกษาแพทย์ก่อน

ซิงค์กับซอว์ปาล์มเมตโต กินตอนไหนดี?

ซิงค์กินหลังอาหารถ้าท้องว่างแล้วคลื่นไส้ และเว้นห่างจากธาตุเหล็กหรือแคลเซียมขนาดสูง ส่วนซอว์ปาล์มเมตโตมักกินพร้อมอาหารเพราะเป็นสารสกัดละลายในไขมัน

กินนานแค่ไหนถึงประเมินผลได้?

วงจรเส้นผมใช้เวลานาน งานวิจัยส่วนใหญ่ประเมินที่ 3–6 เดือนขึ้นไป ถ้าผมร่วงมากขึ้นเรื่อย ๆ หรือร่วงเป็นหย่อม ไม่ควรรอ ให้พบแพทย์ผิวหนัง

โทษของซิงค์และซอว์ปาล์มเมตโตมีอะไรบ้าง?

ซิงค์อาจทำให้คลื่นไส้ รสโลหะในปาก และถ้ากินสูงต่อเนื่องอาจทำให้ทองแดงต่ำ ส่วนซอว์ปาล์มเมตโตอาจทำให้ปวดท้อง ปวดหัว เวียนหัว และต้องระวังในผู้ที่ใช้ยาฮอร์โมนหรือยาต้านการแข็งตัวของเลือด

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ซิงค์และซอว์ปาล์มเมตโตเป็นสารในผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ไม่ได้รักษาผมร่วง ผมบางจากกรรมพันธุ์ ผมร่วงเป็นหย่อม หรือโรคต่อมลูกหมากโต และไม่ใช่ยา · งานวิจัยเรื่องเส้นผมของทั้งสองตัวส่วนใหญ่มีขนาดเล็กและคุณภาพจำกัด · ผมร่วงมีสาเหตุหลายอย่าง การหาสาเหตุกับแพทย์ผิวหนังสำคัญกว่าการเลือกอาหารเสริม
  • ต้องบวกปริมาณสารตัวเดียวกันจากทุกผลิตภัณฑ์ที่กินอยู่ รวมทั้งวิตามินรวม นมผง และเครื่องดื่มเสริมสารอาหาร เพราะคนส่วนใหญ่ที่ได้รับเกินไม่ได้ตั้งใจ แต่เกิดจากการกินซ้อนโดยไม่รู้ตัว
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • ผมร่วงเป็นหย่อมกลมเกลี้ยง ผมร่วงเป็นกระจุกทันทีทันใด หนังศีรษะแดง คัน เป็นขุยหรือมีตุ่มหนอง ผมร่วงร่วมกับประจำเดือนผิดปกติ อ่อนเพลีย หรือน้ำหนักเปลี่ยน ต้องพบแพทย์ผิวหนังเพื่อหาสาเหตุ · คลื่นไส้ อาเจียน รสโลหะในปาก ชาปลายมือปลายเท้า ซีด อ่อนเพลีย ในผู้ที่กินซิงค์ขนาดสูงต่อเนื่อง อาจเป็นสัญญาณซิงค์เกินหรือทองแดงต่ำ ต้องพบแพทย์ · ปัสสาวะไม่ออกเลย ปัสสาวะเป็นเลือด ปวดท้องน้อยรุนแรงร่วมกับปัสสาวะลำบาก หรือมีไข้หนาวสั่นร่วมด้วย ในผู้ชายที่มีปัญหาต่อมลูกหมาก คือภาวะฉุกเฉิน ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที ห้ามรอดูอาการหรือรอให้สมุนไพรออกฤทธิ์

อ้างอิง

  1. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Zinc: Fact Sheet for Health Professionals.
  2. Kil MS, Kim CW, Kim SS. Analysis of serum zinc and copper concentrations in hair loss. Ann Dermatol. 2013;25(4):405-409.
  3. Park H, Kim CW, Kim SS, Park CW. The therapeutic effect and the changed serum zinc level after zinc supplementation in alopecia areata patients who had a low serum zinc level. Ann Dermatol. 2009;21(2):142-146.
  4. Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The role of vitamins and minerals in hair loss: a review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019;9(1):51-70.
  5. Rossi A, Mari E, Scarnò M, et al. Comparitive effectiveness of finasteride vs Serenoa repens in male androgenetic alopecia: a two-year study. Int J Immunopathol Pharmacol. 2012;25(4):1167-1173.
  6. Evron E, Juhasz M, Babadjouni A, Mesinkovska NA. Natural hair supplement: friend or foe? Saw palmetto, a systematic review in alopecia. Skin Appendage Disord. 2020;6(6):329-337.
  7. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Saw Palmetto. Fact sheet.
  8. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →