“ການອັກເສບ” ທີ່ເຮົາຮູ້ຈັກແມ່ນບາດແຜທີ່ບວມ ແດງ ຮ້ອນ — ແຕ່ຍັງມີການອັກເສບອີກແບບໜຶ່ງທີ່ບໍ່ເຈັບ ບໍ່ບວມ ແລະ ເບິ່ງບໍ່ເຫັນ ຄື ການອັກເສບຊໍາເຮື້ອລະດັບຕໍ່າ (Chronic Low-grade Inflammation) ຊຶ່ງງານວິໄຈເຊື່ອມໂຍງກັບພະຍາດຊໍາເຮື້ອຫຼາຍຊະນິດ · ມັນແມ່ນຫຍັງ ຫຍັງກະຕຸ້ນມັນ ແລະ “ອາຫານຕ້ານການອັກເສບ” ທີ່ເວົ້າກັນນັ້ນມີຫຍັງແດ່ · ບົດຄວາມນີ້ອະທິບາຍແບບເຂົ້າໃຈງ່າຍ ບໍ່ເວີ້
ຊໍາເຮື້ອ = ບັນຫາ
ເປັນປີໆ
ຢາປິ່ນປົວພະຍາດ
ການອັກເສບເປັນກົນໄກປົກກະຕິຂອງຮ່າງກາຍ — ເມື່ອມີບາດແຜ ຫຼື ເຊື້ອພະຍາດ ລະບົບພູມຄຸ້ມກັນຈະສົ່ງເຊລມາຈັດການ ເຮັດໃຫ້ບວມ ແດງ ຮ້ອນ ແລ້ວຫາຍໄປເມື່ອສຳເລັດໜ້າທີ່ ນີ້ຄືການອັກເສບກະທັນຫັນ ຊຶ່ງຈຳເປັນ ແລະ ດີ · ແຕ່ຖ້າຮ່າງກາຍຢູ່ໃນສະພາບ “ເປີດສະວິດອັກເສບຄ້າງໄວ້” ເປັນເວລາດົນໂດຍບໍ່ມີສັດຕູໃຫ້ສູ້ ນັ້ນຄື ການອັກເສບຊໍາເຮື້ອ · ບົດຄວາມນີ້ເປັນຄວາມຮູ້ເຊີງປ້ອງກັນ ບໍ່ແມ່ນການວິນິດໄສ ຫຼື ປິ່ນປົວພະຍາດ
1 ອັກເສບກະທັນຫັນ vs ອັກເສບຊໍາເຮື້ອ
| ກະທັນຫັນ (ດີ) | ຊໍາເຮື້ອລະດັບຕໍ່າ (ບັນຫາ) | |
|---|---|---|
| ເກີດເມື່ອໃດ | ມີບາດແຜ ຕິດເຊື້ອ ບາດເຈັບ | ສະສົມຈາກພຶດຕິກຳ ແລະ ປັດໄຈຫຼາຍຢ່າງ |
| ອາການ | ບວມ ແດງ ຮ້ອນ ເຈັບ — ເຫັນຊັດ | ມັກບໍ່ມີອາການຊັດເຈນ · ອາດພຽງເມື່ອຍລ້າຊໍາເຮື້ອ |
| ໄລຍະເວລາ | ບໍ່ເທົ່າໃດມື້-ອາທິດ ແລ້ວຫາຍ | ເປັນເດືອນເຖິງເປັນປີ |
| ຜົນຕໍ່ຮ່າງກາຍ | ສ້ອມແປງ ແລະ ປ້ອງກັນ | ງານວິໄຈເຊື່ອມໂຍງກັບພະຍາດຊໍາເຮື້ອຫຼາຍຊະນິດ |
2 ຫຍັງກະຕຸ້ນການອັກເສບຊໍາເຮື້ອ
- ອາຫານແປຮູບສູງ ນໍ້າຕານສູງ ໄຂມັນທຣານສ໌
- ນໍ້າໜັກເກີນ ໂດຍສະເພາະໄຂມັນຊ່ອງທ້ອງ — ເນື້ອເຍື່ອໄຂມັນຫຼັ່ງສານທີ່ກ່ຽວກັບການອັກເສບ
- ສູບຢາ · ດື່ມເຫຼົ້າຫຼາຍ
- ຄວາມຕຶງຄຽດຊໍາເຮື້ອ ແລະ ນອນບໍ່ພຽງພໍ
- ບໍ່ຄ່ອຍຂະຍັບຮ່າງກາຍ
- ມົນລະພິດ/ຝຸ່ນ PM2.5
3 ອາຫານຕ້ານການອັກເສບ — ກິນຫຍັງດີ
| ກຸ່ມອາຫານ | ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຖືກເວົ້າເຖິງ |
|---|---|
| ປາທີ່ມີ omega-3 (ແຊລມອນ ທູນາ ຊາດີນ) | ກົດໄຂມັນ EPA/DHA ກ່ຽວຂ້ອງກັບຂະບວນການອັກເສບ |
| ນໍ້າມັນດີ — ໝາກກອກ ຮຳເຂົ້າ ງາຂີ້ມ້ອນ ແຟລັກ | ໄຂມັນບໍ່ອີ່ມຕົວ ແລະ ວິຕາມິນ E |
| ຜັກ ໝາກໄມ້ຫຼາຍສີ | ສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ ແລະ ໂພລີຟີນອນ |
| ທັນຍາພືດບໍ່ຂັດສີ ຖົ່ວ ແກ່ນພືດ | ໄຍອາຫານທີ່ດີຕໍ່ຈຸລິນຊີໃນລຳໄສ້ |
| ສະໝຸນໄພ/ເຄື່ອງເທດ — ຂະໝິ້ນ ຂີງ ກະທຽມ | ມີສານກຸ່ມໂພລີຟີນອນທີ່ຖືກສຶກສາເລື່ອງການອັກເສບ |
| ຊາຂຽວ | ຄາເທຊິນ ສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ |
ໝາຍເຫດສຳຄັນ: “ອາຫານຕ້ານການອັກເສບ” ຄືຮູບແບບການກິນໂດຍລວມ ບໍ່ແມ່ນອາຫານວິເສດຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ · ແລະ ບໍ່ແມ່ນການປິ່ນປົວພະຍາດ
4 ອາຫານທີ່ຄວນຫຼຸດ
- ນໍ້າຕານ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມຫວານ
- ອາຫານແປຮູບສູງ ໄສ້ກອກ ແຮມ
- ຂອງທອດຊໍ້າ ໄຂມັນທຣານສ໌
- ແປ້ງຂັດຂາວປະລິມານຫຼາຍ
- ເຫຼົ້າເກີນພໍດີ
5 ບໍ່ແມ່ນພຽງອາຫານ — ໔ ຢ່າງທີ່ສຳຄັນພໍກັນ
- ອອກກຳລັງກາຍສະໝໍ່າສະເໝີ — ໜຶ່ງໃນວິທີທີ່ມີຫຼັກຖານດີທີ່ສຸດ
- ນອນໃຫ້ພຽງພໍ — ອຶດນອນສຳພັນກັບການອັກເສບທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ
- ຈັດການຄວາມຕຶງຄຽດ
- ບໍ່ສູບຢາ · ຫຼີກລ່ຽງຝຸ່ນ ແລະ ມົນລະພິດ
💡 ໄຂມັນດີກັບການດູແລການອັກເສບ · omega-3 ແລະ ນໍ້າມັນພືດຄຸນນະພາບດີເປັນຫົວໃຈຂອງຮູບແບບການກິນແບບຕ້ານການອັກເສບ · BLB P ເປັນຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານທີ່ລວມ ນໍ້າມັນດີ ໘ ຊະນິດ ເຊັ່ນ ຖົ່ວດາວອິນຄາ ແຟລັກ ຮຳເຂົ້າ ນໍ້າມັນໝາກກອກ ງາຂີ້ມ້ອນ ກະທຽມ ພ້ອມ CoQ10 — ເໝາະກັບຄົນທີ່ກິນປານ້ອຍ ແລະ ຢາກດູແລສຸຂະພາບຫົວໃຈ ແລະ ຫຼອດເລືອດ (FDA 26-1-10867-5-0050) · ເປັນຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານ ບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ມີຜົນໃນການປ້ອງກັນ ບຳບັດ ຫຼື ປິ່ນປົວພະຍາດ · ການກິນອາຫານຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ອອກກຳລັງກາຍຍັງຄົງເປັນພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ
6 ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)
ການອັກເສບຊໍາເຮື້ອກວດໄດ້ບໍ?
ມີການກວດຄ່າບາງຢ່າງໃນເລືອດທີ່ສະທ້ອນການອັກເສບ (ເຊັ່ນ hs-CRP) · ແຕ່ການແປຜົນຕ້ອງເບິ່ງຮ່ວມກັບອາການ ແລະ ປັດໄຈອື່ນ ຄວນໃຫ້ແພດເປັນຜູ້ປະເມີນ ບໍ່ຄວນຕີຄວາມເອງ
ກິນຂະໝິ້ນ ຫຼື ຊາຂຽວແລ້ວຫາຍອັກເສບເລີຍບໍ?
ບໍ່ແມ່ນແບບນັ້ນ · ອາຫານເຫຼົ່ານີ້ມີສານທີ່ຖືກສຶກສາເລື່ອງການອັກເສບ ແຕ່ຜົນມາຈາກຮູບແບບການກິນໂດຍລວມ ແລະ ວິຖີຊີວິດ ບໍ່ແມ່ນອາຫານຢ່າງດຽວ ແລະ ບໍ່ແມ່ນການປິ່ນປົວພະຍາດ
ຕ້ອງກິນອາຫານເສີມບໍ?
ຖ້າກິນອາຫານຫຼາກຫຼາຍ ມີປາ ຜັກ ໝາກໄມ້ ໄຂມັນດີ ກໍ່ໄດ້ປະໂຫຍດຢູ່ແລ້ວ · ອາຫານເສີມເປັນຕົວຊ່ວຍສຳລັບຄົນທີ່ກິນໄດ້ບໍ່ຄົບ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທົດແທນອາຫານທີ່ດີ
omega-3 ຈາກພືດກັບຈາກປາ ຕ່າງກັນບໍ?
ຕ່າງກັນ · ຈາກພືດຄື ALA ຊຶ່ງຮ່າງກາຍປ່ຽນເປັນ EPA/DHA ໄດ້ພຽງບາງສ່ວນ · ຈາກປາຄື EPA/DHA ທີ່ໃຊ້ໄດ້ທັນທີ · ກິນຫຼາກຫຼາຍທັງຄູ່ຈະດີທີ່ສຸດ
ຫຼຸດນໍ້າໜັກຊ່ວຍເລື່ອງການອັກເສບບໍ?
ມີຄວາມສຳພັນກັນ ໂດຍສະເພາະໄຂມັນຊ່ອງທ້ອງ · ແຕ່ຄວນເຮັດດ້ວຍວິທີທີ່ຍືນຍົງ ແລະ ປຶກສາຜູ້ຊ່ຽວຊານຫາກມີພະຍາດປະຈຳຕົວ
7 ຂໍ້ຄວນລະວັງ
- ມີອາການຜິດປົກກະຕິຊໍາເຮື້ອ (ເຈັບ ບວມ ອ່ອນເພຍຫຼາຍ ນໍ້າໜັກຫຼຸດໂດຍບໍ່ຕັ້ງໃຈ) ຄວນພົບແພດ ບໍ່ຄວນສະຫຼຸບເອງວ່າເປັນພຽງ “ການອັກເສບ”
- ຜູ້ມີພະຍາດປະຈຳຕົວ ຫຼື ກິນຢາປະຈຳ (ໂດຍສະເພາະຢາລະລາຍລິ່ມເລືອດ) ຄວນປຶກສາແພດກ່ອນເສີມ omega-3 ຂະໜາດສູງ
- ຢ່າເຊື່ອໂຄສະນາທີ່ອ້າງວ່າອາຫານ ຫຼື ອາຫານເສີມປິ່ນປົວພະຍາດຊໍາເຮື້ອໄດ້
- ຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ມີຜົນໃນການປ້ອງກັນ ບຳບັດ ຫຼື ປິ່ນປົວພະຍາດ ເປັນພຽງຕົວຊ່ວຍດູແລສຸຂະພາບ
8 ສະຫຼຸບ
- ການອັກເສບກະທັນຫັນເປັນເລື່ອງດີ — ທີ່ຕ້ອງລະວັງຄືແບບຊໍາເຮື້ອລະດັບຕໍ່າທີ່ບໍ່ມີອາການ
- ຕົວກະຕຸ້ນຫຼັກ — ອາຫານແປຮູບ/ນໍ້າຕານ ນໍ້າໜັກເກີນ ຢາສູບ ຄຽດ ນອນໜ້ອຍ ບໍ່ຂະຍັບ
- ກິນແບບຕ້ານການອັກເສບ — ປາ/ໄຂມັນດີ ຜັກໝາກໄມ້ຫຼາຍສີ ທັນຍາພືດບໍ່ຂັດສີ ສະໝຸນໄພ
- ອາຫານຢ່າງດຽວບໍ່ພໍ — ອອກກຳລັງກາຍ ນອນ ແລະ ຈັດການຄວາມຕຶງຄຽດສຳຄັນພໍກັນ
ການດູແລການອັກເສບຊໍາເຮື້ອບໍ່ແມ່ນການຫາອາຫານວິເສດ ແຕ່ຄືການສະສົມສິ່ງເລັກໆ ທີ່ດີທຸກມື້ — ກິນໃຫ້ຫຼາກຫຼາຍ ຂະຍັບໃຫ້ພຽງພໍ ນອນໃຫ້ເຕັມ · ແລະ ຖ້າມີອາການຜິດປົກກະຕິ ໃຫ້ແພດເປັນຄົນກວດ ບໍ່ແມ່ນເດົາເອງ
ເອກະສານອ້າງອີງ
- Harvard Health Publishing — Foods that fight inflammation.
- NIH / MedlinePlus — Inflammation.
- Furman D, et al. Chronic inflammation in the etiology of disease. Nature Medicine.
- American Heart Association — Omega-3 and cardiovascular health.