ถั่งเช่า vs โสมเกาหลี ต่างกันยังไง? สารสำคัญคนละกลุ่ม ฤทธิ์ที่ถูกศึกษา งานวิจัยในคนพบอะไร และใครควรระวังเรื่องยาตัวไหน

ถั่งเช่า (Cordyceps) และโสมเกาหลี (Korean ginseng, Panax ginseng) เป็นสมุนไพรที่ถูกใช้เพื่อบำรุงร่างกายมานาน แต่มาจากคนละต้นกำเนิดและมีสารสำคัญต่างกัน — ถั่งเช่า เป็นเชื้อราที่งานวิจัยสนใจสาร คอร์ดีเซพิน (Cordycepin) และโพลีแซคคาไรด์ · โสมเกาหลี เป็นรากพืช ที่มีสารกลุ่มจินเซนไนด์ (ซาโปนิน) เป็นหลัก · งานในคนของทั้งสองยังเป็นงานขนาดเล็กและคุณภาพไม่สม่ำเสมอ ไม่มีหลักฐานที่ยืนยันว่าป้องกันหรือรักษาโรคใด · ข้อที่ควรระวังที่สุดคือ โสมมีรายงานปฏิกิริยากับยาเบาหวานและวาร์ฟาริน ส่วนถั่งเช่าก็ควรระวังในผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดเช่นกัน · BLB U มีทั้งสองตัวในสูตรเดียวกัน แต่ไม่ได้แยกปริมาณสารสำคัญรายตัว

คอร์ดีเซพิน
สารที่ถูกศึกษาในถั่งเช่า
ส่วนใหญ่ในห้องทดลอง
จินเซนไนด์
กลุ่มสารสำคัญในโสม
แตกต่างตามชนิดและวิธีสกัด
ปฏิกิริยายา
โสมมีรายงานกับยาเบาหวาน
และยาวาร์ฟาริน

บทความนี้ไม่ได้อธิบายแต่ละตัวซ้ำ (อ่านได้ที่ ถั่งเช่า คืออะไร และ โสม คืออะไร) แต่ตอบคำถามที่คนเทียบสองตัวนี้สงสัยที่สุด · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือสารสำคัญต่างกันตรงไหน · เรื่องที่สามคืองานวิจัยพบอะไร · เรื่องที่สี่คือกินคู่กันได้ไหมและกินตอนไหน · เรื่องสุดท้ายคือข้อควรระวังเรื่องยา

1 ตารางเทียบตรง ๆ: ถั่งเช่า vs โสมเกาหลี

ประเด็น ถั่งเช่า โสมเกาหลี
ประเภท เชื้อราที่อาศัยอยู่กับแมลง ส่วนที่นิยมใช้มักเป็นเชื้อที่เพาะบนธัญพืชหรือวัตถุดิบที่ควบคุมได้ รากพืชตระกูลโสม ใช้ทั้งรากสด รากแห้ง และสารสกัด
สารสำคัญที่ถูกศึกษา คอร์ดีเซพิน โพลีแซคคาไรด์ และสารกลุ่มอะดีโนซีน จินเซนไนด์ (ซาโปนิน) หลายชนิด
ฤทธิ์ที่ถูกศึกษาในห้องทดลอง ภูมิคุ้มกัน การอักเสบ และการทำงานของเซลล์ ความล้า การทำงานของสมอง และการควบคุมน้ำตาลในเลือด
หลักฐานในคน งานขนาดเล็กหลายงาน คุณภาพต่ำถึงปานกลาง มีงานขนาดกลางบ้าง แต่ผลไม่สม่ำเสมอ และสารสกัดแต่ละยี่ห้อต่างกัน
ข้อควรระวังเด่น ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยากดภูมิคุ้มกัน ผู้ที่กินยาเบาหวาน ยาวาร์ฟาริน และผู้มีอาการนอนไม่หลับ

สรุปสั้น ๆ คือ ถั่งเช่าและโสมไม่ได้เป็นสารตัวเดียวกันที่ต่างแค่ความแรง ทั้งสารสำคัญและข้อควรระวังต่างกัน การเลือกต้องดูจากความจำเป็นและยาที่กินอยู่

2 สารสำคัญต่างกันตรงไหน

  • ถั่งเช่า — คอร์ดีเซพินและโพลีแซคคาไรด์ คอร์ดีเซพินเป็นนิวคลีโอไซด์ที่ทำให้ถั่งเช่าถูกศึกษามาก แต่สารนี้ถูกย่อยสลายได้ง่าย ผลิตภัณฑ์แต่ละยี่ห้อจึงมีปริมาณที่ส่งถึงร่างกายต่างกัน ข้อมูลพื้นฐานอ่านที่ โทษของถั่งเช่า
  • โสม — จินเซนไนด์หลายชนิด จินเซนไนด์เป็นกลุ่มซาโปนินที่ให้ฤทธิ์หลากหลายในงานวิจัย ปริมาณและชนิดของจินเซนไนด์ขึ้นกับอายุของราก วิธีแปรรูป และวิธีสกัด จึงเทียบโสมจากแหล่งต่างกันตรง ๆ ไม่ได้

ถ้ากำลังสับสนระหว่างโสมเกาหลีกับโสมอเมริกัน อ่าน โสมเกาหลี vs โสมอเมริกัน และถ้าสนใจกลุ่มสมุนไพรปรับสมดุลความเครียด อ่าน อะแดปโตเจน คืออะไร

3 งานวิจัยในคนพบอะไร และยังไม่รู้อะไร

หัวข้อ ถั่งเช่า โสมเกาหลี
ความเหนื่อยล้าและสมรรถภาพ มีงานขนาดเล็กที่รายงานความทนทานดีขึ้นบ้าง แต่ยังไม่มีงานใหญ่ที่ยืนยันซ้ำ มีงานขนาดกลางที่รายงานความล้าลดลงเล็กน้อย แต่ผลขึ้นกับผลิตภัณฑ์
ภูมิคุ้มกัน งานส่วนใหญ่อยู่ในห้องทดลองและสัตว์ทดลอง งานในคนมีจำกัด และยังไม่มีหลักฐานว่าป้องกันการป่วย
น้ำตาลในเลือด ข้อมูลในคนน้อยมาก มีงานบางชิ้นพบผลเล็กน้อย แต่ไม่ควรใช้แทนยาเบาหวาน

งานทบทวนของถั่งเช่า (Holliday และ Cleaver, 2008) สรุปว่าข้อมูลส่วนใหญ่ยังอยู่ระดับห้องทดลองและการศึกษาขนาดเล็ก ส่วนงานทบทวนโสมของ Kiefer และ Pantuso (2003) ก็ระบุว่าคุณภาพงานและสารสกัดยังไม่สม่ำเสมอ ภาพรวมของสมุนไพรกลุ่มเห็ด อ่านที่ เห็ดสมุนไพรคืออะไร

BLB U เป็นซอฟต์เจลที่รวมสารสกัด 13 ชนิดไว้ในเม็ดเดียว — โสมเกาหลี 80 มก. ถั่งเช่า 80 มก. เห็ด 4 ชนิด (ชิตาเกะ ยามาบูชิทาเกะ ไมตาเกะ อย่างละ 80 มก. หลินจือ 50 มก.) ขิง 50 มก. พลูคาว 50 มก. เบต้ากลูแคนจากยีสต์ 90% 25 มก. และโคเอนไซม์คิวเท็น 25 มก. บนฐานน้ำมันจมูกข้าว 200 มก. น้ำมันงา 100 มก. และน้ำมันเพอริลลา 100 มก. · ระบุปริมาณสารสำคัญรายตัวบนฉลาก มีเลข อย. 26-1-10867-5-0049 และผ่านการรับรองฮาลาล · BLB U มีถั่งเช่า 80 มก. และโสมเกาหลี 80 มก. อยู่ในสูตรเดียวกัน · จึงไม่ควรเทียบกับงานวิจัยที่ใช้สารสกัดความเข้มข้นสูงกว่า โดยไม่ดูปริมาณของผลิตภัณฑ์นี้เอง · BLB U เป็นซอฟต์เจลวันละ 1 เม็ด รวม 13 สารสกัดในเม็ดเดียว ไม่ได้มาแทนยาหรือการรักษาใด ๆ · ผู้ที่กินยาเบาหวาน ยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือยากดภูมิคุ้มกัน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้

4 กินคู่กันได้ไหม และกินตอนไหน

ในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่ไม่ได้กินยาประจำ การกินถั่งเช่าและโสมเป็นสมุนไพรคนละตัวในวันเดียวกันไม่ได้มีงานยืนยันว่าอันตราย แต่การกินซ้อนหลายผลิตภัณฑ์ที่มีโสมทำให้ไม่รู้ปริมาณรวม · หลักการกินที่ควรทำ

  • กินพร้อมอาหารเช้า เพื่อลดอาการไม่สบายท้อง และหลีกเลี่ยงการกินก่อนนอนถ้านอนยาก เพราะโสมบางคนทำให้ตื่นตัว
  • ความสม่ำเสมอสำคัญกว่าช่วงเวลา งานส่วนใหญ่ใช้ต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ไม่ได้หวังผลทันที
  • หยุดก่อนผ่าตัดประมาณ 2 สัปดาห์ และแจ้งแพทย์ทุกครั้ง เพราะอาจมีผลต่อการแข็งตัวของเลือดและน้ำตาล
  • กินตอนไหนเป็นรายละเอียด ที่ควรดูจากผลิตภัณฑ์จริง ดูบทความ โสม กินตอนไหนดี ประกอบ

5 ข้อควรระวังและใครควรปรึกษาแพทย์

กลุ่ม ข้อกังวล ควรทำอย่างไร
กินยาเบาหวาน โสมอาจเสริมฤทธิ์ลดน้ำตาลจนต่ำเกิน ปรึกษาแพทย์ และเจาะน้ำตาลบ่อยขึ้นช่วงแรก
กินวาร์ฟาริน หรือยาต้านการแข็งตัวของเลือด มีรายงานปฏิกิริยากับวาร์ฟาริน ทั้งสองตัวอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก ห้ามเริ่มเองโดยไม่บอกแพทย์
กินยากดภูมิคุ้มกัน สมุนไพรที่กระตุ้นภูมิอาจขัดกับเป้าหมายของยา ปรึกษาแพทย์ผู้รักษา
นอนไม่หลับ หรือความดันสูง โสมบางคนทำให้ใจสั่นหรือนอนยาก หยุดและปรึกษาแพทย์ถ้ามีอาการ

อ่านผลข้างเคียงของโสมเพิ่มที่ โทษของโสม และดูพื้นฐานของเรื่องความปลอดภัยสมุนไพรที่ ถั่งเช่า คืออะไร

6 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถั่งเช่ากับโสมเกาหลีต่างกันยังไง?

ถั่งเช่าเป็นเชื้อราที่งานวิจัยสนใจคอร์ดีเซพินและโพลีแซคคาไรด์ ส่วนโสมเกาหลีเป็นรากพืชที่มีจินเซนไนด์ (ซาโปนิน) เป็นหลัก ทั้งสองไม่ได้เป็นสารตัวเดียวกัน

ถั่งเช่า คืออะไร?

เป็นเชื้อราที่ใช้เป็นสมุนไพรบำรุงมานาน สารที่ถูกศึกษามากคือคอร์ดีเซพิน แต่งานส่วนใหญ่ยังอยู่ในห้องทดลองและการศึกษาขนาดเล็ก

โสมเกาหลีกินตอนไหนดี?

กินพร้อมอาหารเช้าเป็นหลัก หลีกเลี่ยงก่อนนอนถ้านอนยาก และต้องกินต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ไม่ได้หวังผลทันที

กินถั่งเช่ากับโสมพร้อมกันได้ไหม?

ในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่ไม่ได้กินยาประจำ ไม่มีงานยืนยันว่าอันตรายเมื่อกินในวันเดียวกัน แต่การซ้อนผลิตภัณฑ์หลายตัวทำให้ไม่รู้ปริมาณรวม ควรปรึกษาเภสัชกร

โสมมีโทษไหม?

อาจทำให้นอนไม่หลับ ใจสั่น ไม่สบายท้อง และมีรายงานปฏิกิริยากับยาเบาหวานและวาร์ฟาริน ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำควรปรึกษาแพทย์ก่อน

ผู้ที่กินยาเบาหวานกินโสมได้ไหม?

ไม่ควรเริ่มเองโดยไม่บอกแพทย์ เพราะโสมอาจเสริมฤทธิ์ลดน้ำตาลและทำให้ต่ำเกินไป ต้องมีการเจาะน้ำตาลติดตาม

ถั่งเช่าทำให้ภูมิคุ้มกันดีขึ้นจริงไหม?

งานในห้องทดลองและสัตว์ทดลองพบผลต่อเซลล์ภูมิคุ้มกัน แต่งานในคนยังเล็กและไม่ได้ยืนยันว่าป้องกันการป่วย การนอนพอ อาหารครบหมู่ และวัคซีนยังเป็นพื้นฐานสำคัญ

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ใจสั่น เหงื่อแตก มือสั่น หรือหน้ามืดในผู้ที่กินยาเบาหวานร่วมกับโสม ให้กินน้ำหวานทันทีและพบแพทย์ · เลือดออกง่าย ช้ำง่าย หรือเลือดกำเดาไหลบ่อยในผู้ที่กินวาร์ฟารินร่วมกับโสมหรือถั่งเช่า ต้องหยุดและพบแพทย์ · มีไข้ ตัวเหลือง หรือปวดชายโครงขวาหลังกินผลิตภัณฑ์ที่มีโสมหรือถั่งเช่า ต้องพบแพทย์เพื่อตรวจการทำงานของตับ
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • ผู้ที่กินยาเบาหวาน ยาวาร์ฟาริน ยาต้านเกล็ดเลือด หรือยากดภูมิคุ้มกัน ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนกินโสมหรือถั่งเช่า
  • ผลิตภัณฑ์ที่มีถั่งเช่าหรือโสมหลายยี่ห้อมีปริมาณสารสำคัญต่างกันมาก ไม่ควรนำผลงานวิจัยของสารสกัดหนึ่งไปใช้กับอีกผลิตภัณฑ์

อ้างอิง

  1. Holliday JC, Cleaver MP. Medicinal value of the caterpillar fungi species of the genus Cordyceps (Fr.) Fr. (Ascomycetes). A review. Int J Med Mushrooms. 2008;10(3):219-234
  2. Kiefer D, Pantuso T. Panax ginseng. Am Fam Physician. 2003;68(8):1539-1542
  3. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Ginseng: Usefulness and Safety
  4. Memorial Sloan Kettering Cancer Center. About Herbs, Botanicals & Other Products — Cordyceps; Ginseng, Asian
  5. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →