လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီး ခဏကြာသောအခါ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူတဲ့အခါ ဝီးဝီးသံထွက်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်ကျပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ မောပန်းခြင်း ဖြစ်ပါသလား? · ဤလက္ခဏာများသည် လူများစွာ မိမိကိုယ်တိုင် မသိလိုက်ဘဲ ဖြစ်တတ်သော “လေ့ကျင့်ခန်းကြောင့်ဖြစ်သော ရင်ကျပ်ပန်းနာ” (Exercise-Induced Bronchoconstriction — EIB) ဖြစ်နိုင်ပါသည် · ၎င်းသည် အဘယ်နည်း၊ ဘာကြောင့်ဖြစ်သနည်း၊ သာမန်မောပန်းခြင်းနှင့် ဘယ်လိုကွာခြားသနည်း၊ ဘေးကင်းစွာ ဘယ်လိုလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရမည်နည်း · ဤဆောင်းပါးက နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြထားပါသည်
အတွင်း/ပြီးနောက်
နောက်တွင် များသောအားဖြင့်ဖြစ်
လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နိုင်ဆဲ
လေ့ကျင့်ခန်းကြောင့်ဖြစ်သော ရင်ကျပ်ပန်းနာ (EIB) သည် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ် သို့မဟုတ် ပြီးနောက် လေပြွန်များ ကျုံ့၍ ကျဉ်းသွားသော အခြေအနေဖြစ်သည် ၎င်းက ခဏတာ အသက်ရှူရခက်စေသည် · ရင်ကျပ်ပန်းနာ ရှိပြီးသားသူများနှင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်စဉ်၌သာ လက္ခဏာပြသောသူ အချို့တွင်လည်း တွေ့ရနိုင်သည် · ၎င်းသည် ဆရာဝန်က ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးပြီး စောင့်ရှောက်ပေးသင့်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင် ရောဂါရှာ သို့မဟုတ် ကုသသင့်သည့်အရာ မဟုတ်ပါ
1 များသောအားဖြင့်တွေ့ရသော လက္ခဏာများ
| လက္ခဏာ | အသေးစိတ် |
|---|---|
| ချောင်းဆိုးခြင်း | အထူးသဖြင့် လေ့ကျင့်ခန်းအတွင်း သို့မဟုတ် ပြီးနောက် |
| အသက်ရှူသံ ဝီးဝီးထွက်ခြင်း (wheezing) | အသက်ရှူထုတ်သောအခါ ဝီးသံ |
| ရင်ဘတ်ကျပ်ခြင်း၊ အသက်မဝခြင်း | ကျပ်တည်းသလို ခံစားရ၊ အသက်ရှူရခက် |
| ပုံမှန်မဟုတ်သော မောပန်းခြင်း | လုပ်နေသော လေ့ကျင့်ခန်းအဆင့်ထက် ပိုမောခြင်း |
လက္ခဏာများသည် လေ့ကျင့်ခန်းစတင်ပြီးနောက် ၅-၂၀ မိနစ် အတွင်း သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်းရပ်လိုက်ပြီး မကြာမီတွင် များသောအားဖြင့် စတတ်ပြီး နားခြင်းဖြင့် အလိုအလျောက် သက်သာတတ်သည် · ဤလက္ခဏာများ မကြာခဏ ရှိပါက စစ်ဆေးရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသင့်သည်
2 လက္ခဏာများ ပိုဆိုးစေသော လှုံ့ဆော်မှုများ
- အေးပြီး ခြောက်သွေ့သော လေ — ဥပမာ ဆောင်းရာသီတွင် အပြင်ဘက်၌ ပြေးခြင်း
- ညစ်ညမ်းမှု/ဖုန်မှုန့် PM2.5/မီးခိုး
- ဝတ်မှုန် ဓာတ်မတည့်မှုပါ ရှိသူများအတွက်
- ပြင်းထန်စွာ ဆက်တိုက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း ဥပမာ ဝေးလံစွာ ပြေးခြင်း
- အချို့အားကစားများတွင် ခြောက်သွေ့သောလေ ဥပမာ ရေခဲပြားစီးခြင်း
3 EIB ရှိသောအခါ ဘေးကင်းစွာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း
- ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးရန်နှင့် စောင့်ရှောက်မှုအစီအစဉ်ရေးဆွဲရန် ဆရာဝန်နှင့်ပြပါ — အရေးအကြီးဆုံး
- ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ဆေးသုံးပါ ဥပမာ လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်မီ ရှူဆေး (ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း)
- လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်မီ ကိုယ်နွေးအောင်လုပ်ပါ လက္ခဏာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် အထောက်အကူဖြစ်စေသည်
- အလွန်အေးသောလေ/ညစ်ညမ်းမှုမြင့်သည့်နေရာတွင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကို ရှောင်ပါ သို့မဟုတ် နှာခေါင်းနှင့်ပါးစပ်ကို နှာခေါင်းစည်းဖြင့် ဖုံးပါ
- သင့်လျော်သော အားကစားရွေးချယ်ပါ — ရေကူးခြင်း (လေစိုထိုင်း) သို့မဟုတ် အားကို အခန်းလိုက်စိုက်ရသော အားကစားများသည် များသောအားဖြင့် ပိုသည်းခံနိုင်သည်
- လက္ခဏာပေါ်လာလျှင် ချက်ချင်းရပ်၍ နားပါ ဆရာဝန်အကြံပြုသည့်အတိုင်း သက်သာစေသောဆေးကို ကိုယ်နှင့်မကွာ ဆောင်ထားပါ
💡 အဆုတ်နှင့် ကိုယ်ခံအားကို ဘက်စုံ ပြုစုစောင့်ရှောက်ပါ · ဆရာဝန်၏ကုသမှုအပြင် အဆုတ်ကျန်းမာရေးနှင့် ကိုယ်ခံအား ခြုံငုံ၍ ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းသည်လည်း အရေးကြီးသည် · BLB U သည် မှို ၄ မျိုး၊ ဘီတာ-ဂလူးကန် ၉၀%၊ တောက်ချေး နှင့် ကိုရီးယားဂျင်ဆင်း ကဲ့သို့ ကိုယ်ခံအားမြှင့်တင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေသော ပါဝင်ပစ္စည်းများ ပေါင်းစပ်ထားသည့် အာဟာရဖြည့်စွက်စာ ဖြစ်သည် · ၎င်းသည် အာဟာရဖြည့်စွက်စာဖြစ်ပြီး ဆေးဝါးမဟုတ်ပါ၊ ရင်ကျပ်ပန်းနာရောဂါကို ကာကွယ်ခြင်း၊ သက်သာစေခြင်း သို့မဟုတ် ကုသခြင်းအတွက် အာနိသင်မရှိပါ · ရှူဆေး သို့မဟုတ် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသောဆေးအစား အသုံးမပြုပါနှင့် ရင်ကျပ်ပန်းနာရှိသူများသည် ဆရာဝန်၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် အမြဲရှိနေရမည်
4 ⚠️ ဘယ်အချိန် ဆရာဝန်နှင့်ပြရမည်/အထူးသတိထားရမည်
အောက်ပါအခြေအနေတွင် ဆရာဝန်နှင့်ပြပါ- လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တိုင်း ချောင်းဆိုး/အသက်ရှူသံဝီးဝီးထွက်/ရင်ဘတ်ကျပ်ခြင်း · လက္ခဏာများက နေ့စဉ်ဘဝ သို့မဟုတ် အားကစားကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခြင်း ·
အောက်ပါအခြေအနေတွင် အရေးပေါ်ဌာနသို့ ချက်ချင်းသွားပါ- ပြင်းထန်စွာ အသက်ရှူရခက်ခြင်း၊ ဝါကျအပြည့် မပြောနိုင်ခြင်း၊ နှုတ်ခမ်း/လက်သည်း ပြာသွားခြင်း၊ သို့မဟုတ် ရှူဆေးသုံးပြီးလည်း မသက်သာခြင်း — ဤအရာများသည် အန္တရာယ်ရှိသော လက္ခဏာများဖြစ်သည်
5 မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (FAQ)
လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်စဉ် မောခြင်းသည် လူတိုင်း EIB ဖြစ်နေခြင်းလား?
မဟုတ်ပါ · အားစိုက်သောအခါ မောခြင်းသည် သာမန်အဖြစ်ဖြစ်သည် · သို့သော် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူသံဝီးဝီးထွက်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်ကျပ်ခြင်း သို့မဟုတ် သင့်တင့်သောအဆင့်ထက် ပိုမောခြင်း ရှိပါက စစ်ဆေးရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသင့်သည်
EIB ဖြစ်နေလျှင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်လို့ရသလား?
ရပါသည် · EIB ရှိသူ အများစုသည် ဆရာဝန်၏စောင့်ရှောက်မှုနှင့် သင့်လျော်သောဆေးဝါးအောက်တွင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီး အားကစားလုပ်နိုင်ဆဲဖြစ်သည် · လေ့ကျင့်ခန်းသည် ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိဆဲဖြစ်သည်
EIB ရှိသူများအတွက် ဘယ်လိုအားကစားက သင့်လျော်သနည်း?
ရေကူးခြင်းကဲ့သို့ လေစိုထိုင်းသောနေရာတွင်လုပ်သော အားကစား သို့မဟုတ် အားကို အခန်းလိုက်စိုက်ရသော အားကစားများသည် အေးပြီးခြောက်သွေ့သောလေထဲတွင် ဆက်တိုက်အားစိုက်ရသော အားကစားများထက် များသောအားဖြင့် ပိုသည်းခံနိုင်သည် · ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်
အာဟာရဖြည့်စွက်စာက EIB ကို ကုသရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သလား?
မဖြစ်နိုင်ပါ · EIB ကို ဆရာဝန်၏ ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးမှုနှင့် ဆေးဝါးဖြင့် ထိန်းသိမ်းရမည် · အာဟာရဖြည့်စွက်စာသည် ကျန်းမာရေးကို ခြုံငုံ၍ ပြုစုရန် အထောက်အကူသာဖြစ်ပြီး ကုသဆေးမဟုတ်ပါ၊ ရှူဆေးအစားလည်း အသုံးမပြုရ
ကလေးများလည်း EIB ဖြစ်နိုင်သလား?
ဖြစ်နိုင်ပါသည် · ရင်ကျပ်ပန်းနာရှိသော ကလေးများတွင် တွေ့ရနိုင်သည် · သင့်ကလေး အားကစားလုပ်စဉ် ချောင်းဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူသံထွက်ခြင်း ရှိပါက ဆရာဝန်ထံ ခေါ်သွားသင့်သည်
6 သတိပြုရန်များ
- ရင်ကျပ်ပန်းနာ/EIB သည် ဆရာဝန်၏စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ရှိရမည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအခြေအနေဖြစ်သည်
- ရှူဆေး သို့မဟုတ် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသောဆေးကို ကိုယ်တိုင် မရပ်ပါနှင့် သက်သာစေသောဆေးကို ကိုယ်နှင့်မကွာ ဆောင်ထားပါ
- ပြင်းထန်စွာ အသက်ရှူရခက်ခြင်း၊ နှုတ်ခမ်းပြာခြင်း = အရေးပေါ် ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်းသွားပါ
- အာဟာရဖြည့်စွက်စာသည် ဆေးဝါးမဟုတ်ပါ ရောဂါကို ကာကွယ်ခြင်း၊ သက်သာစေခြင်း သို့မဟုတ် ကုသခြင်းအတွက် အာနိသင်မရှိပါ၊ ကုသမှုအစားလည်း အသုံးမပြုရ
7 အနှစ်ချုပ်
- EIB သည် လေ့ကျင့်ခန်းအတွင်း/ပြီးနောက် လေပြွန်ကျုံ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူသံဝီးဝီးထွက်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်ကျပ်ခြင်း ဖြစ်စေသည်
- လှုံ့ဆော်မှုများ — အေးပြီးခြောက်သွေ့သောလေ၊ ညစ်ညမ်းမှု၊ ပြင်းထန်စွာ ဆက်တိုက်အားစိုက်ခြင်း
- ထိန်းသိမ်းနိုင်သည် — ဆရာဝန်နှင့်ပြ၊ ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ဆေးသုံး၊ ကိုယ်နွေးအောင်လုပ်၊ သင့်လျော်သောအားကစားရွေး
- လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နိုင်ဆဲ ဆရာဝန်၏စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင်
လေ့ကျင့်ခန်းကြောင့်ဖြစ်သော ရင်ကျပ်ပန်းနာသည် လေ့ကျင့်ခန်းကို ဖြတ်ရမည်ဟု မဆိုလိုပါ — သို့သော် လက္ခဏာများကို သိရှိ၊ ဆရာဝန်နှင့်ပြ၍ မှန်ကန်စွာ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရမည် · ဘေးကင်းစွာ လုပ်ပြီး သင့်လျော်သောစောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် လုပ်ပါက လေ့ကျင့်ခန်းသည် အကျိုးရှိဆဲဖြစ်သည်
ကိုးကားချက်များ
- American Academy of Allergy, Asthma & Immunology — Exercise-Induced Bronchoconstriction.
- American Lung Association — Exercise and Asthma.
- NIH / MedlinePlus — Exercise-induced asthma.
- Mayo Clinic — Exercise-induced asthma.
💡 ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် အထောက်အကူ ရှာနေပါသလား? ဆက်ဖတ်ရန်- ကိုယ်ခံအားမြှင့် အာဟာရဖြည့်စွက်စာ ဘယ်ဘရန်းကောင်းသလဲ — တန်အောင်ရွေးပါ 👉
