ໄອ, ຈາມ, ໄຂ້, ເຈັບເມື່ອຍຕາມຮ່າງກາຍ — ຫຼາຍຄົນມັກເໝົາລວມວ່າເປັນ “ຫວັດ”. ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ ຫວັດທຳມະດາ ກັບ ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ (Influenza) ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ ທັງໃນຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ການເບິ່ງແຍງ. ການແຍກແຍະໃຫ້ອອກຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານຮູ້ວ່າເມື່ອໃດທີ່ດູແລເອງໄດ້ ແລະ ເມື່ອໃດທີ່ຕ້ອງໄປພົບແພດ. ບົດຄວາມນີ້ປຽບທຽບໃຫ້ຊັດເຈນ ພ້ອມທັງລວບລວມວິທີດູແລຕົນເອງເມື່ອຍາມທ່ຽວປ່ຽນ.
ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່
ອ່ອນເພຍໜັກ
+ ດູແລພູມຕ້ານທານ
ທັງຫວັດທຳມະດາ ແລະ ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ເກີດຈາກໄວຣັສ ແຕ່ເປັນໄວຣັສຄົນລະຊະນິດກັນ. ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ (ຈາກໄວຣັສ Influenza) ໂດຍທົ່ວໄປຮຸນແຮງກວ່າ ໂດຍມີໄຂ້ສູງ, ເຈັບເມື່ອຍທັງຕົວ, ແລະ ອາດມີພາວະແຊກຊ້ອນໃນບາງກຸ່ມ. ການແຍກອາການໃຫ້ອອກຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານດູແລໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.
1 ຫວັດທຳມະດາ ທຽບກັບ ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ — ຕາຕະລາງປຽບທຽບ
| ອາການ | ຫວັດທຳມະດາ | ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ |
|---|---|---|
| ການເລີ່ມເປັນ | ຄ່ອຍໆເປັນ | ໄວ, ກະທັນຫັນ |
| ໄຂ້ | ມັກບໍ່ມີ / ໄຂ້ຕ່ຳ | ໄຂ້ສູງ (38-40°C) |
| ເຈັບເມື່ອຍຕາມຕົວ | ເລັກນ້ອຍ | ຮຸນແຮງ, ທົ່ວທັງຮ່າງກາຍ |
| ອ່ອນເພຍ | ເລັກນ້ອຍ | ຮຸນແຮງ, ໝົດແຮງ |
| ຄັດຈົມູກ/ຈາມ | ເດັ່ນຊັດ | ອາດເກີດໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເດັ່ນ |
| ໄລຍະເວລາ | ~7 ວັນ | 1-2 ອາທິດ, ອາການອ່ອນເພຍຢູ່ດົນກວ່າ |
ວິທີງ່າຍໆໃນການແຍກແຍະ: ຖ້າມັນເປັນ ໄວ, ມີໄຂ້ສູງ, ເຈັບເມື່ອຍທັງຕົວ, ແລະ ໝົດແຮງຢ່າງໜັກ ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່. ຖ້າມັນຄ່ອຍໆເປັນ ໂດຍມີອາການຄັດຈົມູກ ແລະ ຈາມເປັນຫຼັກ ແລະ ມີໄຂ້ພຽງເລັກນ້ອຍ ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນຫວັດທຳມະດາ.
2 ວິທີດູແລຕົນເອງ
- ພັກຜ່ອນໃຫ້ພຽງພໍ, ດື່ມນ້ຳໃຫ້ຫຼາຍ — ຊ່ວຍໃຫ້ຮ່າງກາຍຟື້ນຕົວ.
- ຫຼຸດໄຂ້ / ບັນເທົາອາການຕາມຄວາມຈຳເປັນ — ພາຣາເຊຕາມອນໃນຂະໜາດທີ່ເໝາະສົມ.
- ແຍກຕົວ, ໃສ່ຜ້າອັດປາກ, ລ້າງມື — ຫຼຸດການແຜ່ກະຈາຍຂອງເຊື້ອ.
- ກິນອາຫານອ່ອນ, ຍ່ອຍງ່າຍ — ເມື່ອຄວາມຢາກອາຫານຫຼຸດລົງ.
- ດູແລພູມຕ້ານທານໂດຍລວມ — ການພັກຜ່ອນ ແລະ ໂພຊະນາການທີ່ດີຊ່ວຍໃຫ້ຟື້ນຕົວ ແລະ ຫຼຸດການເຈັບປ່ວຍຊ້ຳ.
3 ⚠️ ເມື່ອໃດຄວນໄປພົບແພດ
ທ່ານຄວນໄປພົບແພດ ຖ້າ: ໄຂ້ສູງບໍ່ຫຼຸດເປັນເວລາຫຼາຍວັນ · ຫາຍໃຈລຳບາກ ຫຼື ແໜ້ນໜ້າເອິກ · ອ່ອນເພຍຮຸນແຮງຈົນລຸກບໍ່ຂຶ້ນ · ອາການຮ້າຍແຮງຂຶ້ນຫຼັງຈາກເລີ່ມດີຂຶ້ນ · ຫຼື ທ່ານຢູ່ໃນກຸ່ມສ່ຽງສູງ (ເດັກນ້ອຍ, ຜູ້ສູງອາຍຸ, ແມ່ຍິງຖືພາ, ຜູ້ມີພະຍາດປະຈຳຕົວ) · ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ໃນກຸ່ມສ່ຽງສູງ ອາດນຳໄປສູ່ພາວະແຊກຊ້ອນທີ່ອັນຕະລາຍ.
4 ການປ້ອງກັນເມື່ອຍາມທ່ຽວປ່ຽນ
- ວັກຊີນໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ — ໂດຍສະເພາະສຳລັບກຸ່ມສ່ຽງສູງ (ປຶກສາແພດ).
- ລ້າງມືເລື້ອຍໆ, ຫຼີກລ່ຽງບ່ອນທີ່ມີຄົນແອອັດ, ໃສ່ຜ້າອັດປາກໃນຊ່ວງລະບາດ.
- ນອນໃຫ້ພຽງພໍ, ກິນອາຫານໃຫ້ດີ, ອອກກຳລັງກາຍ — ດູແລພູມຕ້ານທານ.
- ຮັກສາຄວາມອົບອຸ່ນ ເມື່ອສະພາບອາກາດປ່ຽນແປງ.
💡 ດູແລພູມຕ້ານທານຈາກພາຍໃນ: ໃນຊ່ວງທ່ຽວປ່ຽນ ທີ່ຄົນເຈັບປ່ວຍໄດ້ງ່າຍ ການຮັກສາລະບົບພູມຕ້ານທານໃຫ້ແຂງແຮງຊ່ວຍໃຫ້ຮ່າງກາຍຮັບມືໄດ້ດີຂຶ້ນ. BLB U ເປັນຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານທີ່ມີສານສະກັດ 13 ຊະນິດ (ເບຕ້າ-ກລູແຄນ 90%, ເຫັດ 4 ຊະນິດ, ຖັ່ງເຊົ່າ, ໂສມ) ເນັ້ນການດູແລພູມຕ້ານທານແບບອົງລວມ. ເປັນຕົວຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນສຸຂະພາບ ບໍ່ແມ່ນຢາ; ບໍ່ໄດ້ປ້ອງກັນ ຫຼື ຮັກສາຫວັດ/ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ແລະ ບໍ່ໄດ້ທົດແທນການສັກວັກຊີນ.
5 ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)
ຂ້ອຍຈະແຍກຫວັດອອກຈາກໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ໄດ້ໄວໆແນວໃດ?
ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ໂດຍທົ່ວໄປເປັນ ໄວ, ມີໄຂ້ສູງ, ເຈັບເມື່ອຍທັງຕົວ, ແລະ ອ່ອນເພຍຮຸນແຮງ. ຫວັດທຳມະດາຄ່ອຍໆເປັນ ໂດຍຫຼັກແມ່ນຄັດຈົມູກ ແລະ ຈາມ ພ້ອມມີໄຂ້ຕ່ຳ. ແຕ່ບາງເທື່ອຈຳເປັນຕ້ອງກວດເພື່ອຢືນຢັນ.
ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ຕ້ອງໃຊ້ຢາຕ້ານໄວຣັສບໍ?
ໃນບາງກໍລະນີ ໂດຍສະເພາະສຳລັບກຸ່ມສ່ຽງສູງ ແພດອາດສັ່ງຢາຕ້ານໄວຣັສ. ທ່ານຄວນໄປພົບແພດເພື່ອປະເມີນ ແລະ ບໍ່ຄວນຊື້ຢາກິນເອງ.
ຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານຊ່ວຍໃຫ້ຟື້ນຈາກຫວັດໄວຂຶ້ນບໍ?
ຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານບໍ່ແມ່ນຢາສຳລັບຮັກສາຫວັດ/ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່. ການພັກຜ່ອນ, ດື່ມນ້ຳ, ແລະ ດູແລພູມຕ້ານທານໂດຍລວມ ຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຕົວ. ຖ້າອາການຮຸນແຮງ ໃຫ້ໄປພົບແພດ.
ວັກຊີນໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ຈຳເປັນບໍ?
ແນະນຳໂດຍສະເພາະສຳລັບກຸ່ມສ່ຽງສູງ (ເດັກນ້ອຍ, ຜູ້ສູງອາຍຸ, ແມ່ຍິງຖືພາ, ຜູ້ມີພະຍາດປະຈຳຕົວ). ຊ່ວຍຫຼຸດຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ພາວະແຊກຊ້ອນ. ປຶກສາແພດ.
ການເປັນຫວັດເລື້ອຍໆ ໝາຍຄວາມວ່າພູມຕ້ານທານຂ້ອຍຕ່ຳບໍ?
ອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບການພັກຜ່ອນ, ຄວາມຄຽດ, ຫຼື ການສຳຜັດເຊື້ອ. ການດູແລພື້ນຖານຊ່ວຍໄດ້. ຖ້າເຈັບປ່ວຍເລື້ອຍຜິດປົກກະຕິ ໃຫ້ໄປພົບແພດ.
ຮູ້ສຶກອ່ອນເພຍຫຼັງຫາຍດີແລ້ວ ເປັນເລື່ອງປົກກະຕິບໍ?
ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ອາດເຮັດໃຫ້ອ່ອນເພຍຕໍ່ເນື່ອງຫຼາຍວັນຫຼັງຫາຍດີ. ພັກຜ່ອນ ແລະ ຟື້ນຕົວຄ່ອຍໆ. ຖ້າອ່ອນເພຍຮຸນແຮງຜິດປົກກະຕິ ຫຼື ຢູ່ດົນເກີນໄປ ໃຫ້ໄປພົບແພດ.
6 ຂໍ້ຄວນລະວັງ
- ກຸ່ມສ່ຽງສູງ (ເດັກນ້ອຍ, ຜູ້ສູງອາຍຸ, ແມ່ຍິງຖືພາ, ຜູ້ມີພະຍາດປະຈຳຕົວ) ຕ້ອງລະວັງໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ເປັນພິເສດ.
- ຫາຍໃຈລຳບາກ, ໄຂ້ສູງບໍ່ຫຼຸດ, ຫຼື ອາການຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ ຕ້ອງໄປພົບແພດທັນທີ.
- ຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານບໍ່ແມ່ນຢາສຳລັບຮັກສາຫວັດ ແລະ ບໍ່ໄດ້ທົດແທນການສັກວັກຊີນ.
- ຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານບໍ່ແມ່ນຢາ; ບໍ່ໄດ້ປ້ອງກັນ, ບັນເທົາ, ຫຼື ຮັກສາພະຍາດ ແລະ ເປັນພຽງຕົວຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນສຸຂະພາບ.
- ບໍ່ຄວນຊື້ຢາຕ້ານເຊື້ອ (ຢາປະຕິຊີວະນະ) ມາຮັກສາຫວັດເອງ (ຫວັດເກີດຈາກໄວຣັສ ແລະ ຢາຕ້ານເຊື້ອບໍ່ຊ່ວຍ).
7 ສະຫຼຸບ
- ຫວັດທຳມະດາ ແລະ ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ເປັນການຕິດເຊື້ອຄົນລະຊະນິດ — ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ຮຸນແຮງກວ່າ.
- ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ເປັນໄວ, ມີໄຂ້ສູງ, ເຈັບເມື່ອຍທັງຕົວ, ແລະ ອ່ອນເພຍຮຸນແຮງ.
- ການດູແລ ໝາຍເຖິງພັກຜ່ອນ, ດື່ມນ້ຳ, ແລະ ຫຼຸດໄຂ້ຕາມຄວາມຈຳເປັນ · ກຸ່ມສ່ຽງສູງ ແລະ ອາການຮຸນແຮງ ຕ້ອງໄປພົບແພດ.
- ການປ້ອງກັນ ໝາຍເຖິງການສັກວັກຊີນ, ສຸຂະອະນາໄມ, ແລະ ດູແລພູມຕ້ານທານ.
ການຮູ້ວິທີແຍກຫວັດທຳມະດາອອກຈາກໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ = ການດູແລຕົນເອງຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ໃນຊ່ວງທ່ຽວປ່ຽນ ໃຫ້ດູແລພື້ນຖານໃຫ້ດີ ແລະ ຢ່າລັງເລທີ່ຈະໄປພົບແພດເມື່ອອາການຮຸນແຮງ ຫຼື ທ່ານຢູ່ໃນກຸ່ມສ່ຽງສູງ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
- CDC — Cold Versus Flu.
- WHO — Influenza (Seasonal).
- ກົມຄວບຄຸມພະຍາດ, ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ — ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່.
- NIH / MedlinePlus — Common Cold & Flu.
💡 ກຳລັງຊອກຫາຕົວຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນຢູ່ບໍ? ອ່ານຕໍ່: ຜະລິດຕະພັນເສີມພູມຕ້ານທານ — ຍີ່ຫໍ້ໃດດີ? ເລືອກຢ່າງສະຫຼາດ 👉