ไนอาซิน (Niacin) vs นิโคตินาไมด์ (Nicotinamide) ต่างกันยังไง? วิตามินบี 3 สองรูป ทำไมตัวหนึ่งหน้าแดงร้อนอีกตัวไม่ ขนาดที่ควรรู้ กินตอนไหน และโทษของขนาดสูง

ไนอาซินกับนิโคตินาไมด์คือวิตามินบี 3 ทั้งคู่ ร่างกายนำทั้งสองรูปไปสร้าง NAD+ และ NADP ซึ่งเป็นโมเลกุลที่ใช้ในการเผาผลาญพลังงานของทุกเซลล์ ความต่างที่คนรู้สึกได้ชัดคือ ไนอาซิน (กรดนิโคตินิก) ทำให้หน้าแดงร้อนวูบวาบ (flush) เมื่อกินขนาดสูงกว่าที่ร่างกายต้องการ ส่วนนิโคตินาไมด์ไม่ทำให้เกิดอาการนี้ ไนอาซินขนาดสูงมากเคยถูกใช้เป็นยาลดไขมัน แต่การทดลองขนาดใหญ่ไม่พบประโยชน์เพิ่มเมื่อใช้ร่วมกับยาลดไขมันมาตรฐาน บทความนี้เทียบให้เห็นว่าสองรูปต่างกันยังไง และขนาดไหนที่ต้องระวัง

พื้นฐานของวิตามินบี 3 อ่านได้ที่ วิตามินบี 3 (ไนอาซิน) คืออะไร · บทความนี้เจาะการเทียบสองรูปแบบกิน · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือทำไมไนอาซินทำให้หน้าแดง · เรื่องที่สามคือไนอาซินขนาดสูงกับไขมันในเลือด · เรื่องที่สี่คือขนาดและโทษ · เรื่องสุดท้ายคือวิตามินบี 3 ในกาแฟเพื่อสุขภาพและการอ่านฉลาก

1 ตารางเทียบ: ไนอาซิน vs นิโคตินาไมด์

นิโคตินาไมด์กับไนอาซินาไมด์คือสารเดียวกัน เรียกต่างกันตามวงการ เรื่องการใช้ทาผิวอ่านได้ที่ ไนอาซินาไมด์กับผิว สรุปคือ ในขนาดที่ร่างกายต้องการ ทั้งสองรูปให้วิตามินบี 3 ได้เหมือนกัน ความต่างจะชัดเมื่อขนาดสูงขึ้น

2 ทำไมไนอาซินทำให้หน้าแดงร้อน

ไนอาซินจับกับตัวรับบนเซลล์ผิวหนังและกระตุ้นการสร้างพรอสตาแกลนดิน ซึ่งทำให้หลอดเลือดฝอยใต้ผิวขยายตัว จึงเกิดอาการแดง ร้อน คัน หรือรู้สึกแสบที่หน้า คอ และอก มักเกิดภายในไม่นานหลังกิน และหายเองภายในราวหนึ่งชั่วโมง

• ไม่อันตรายในคนส่วนใหญ่ แต่ทำให้ไม่สบายตัว และอาจมีเวียนหัวหรือหน้ามืดในบางคน
• นิโคตินาไมด์ไม่จับกับตัวรับนี้ จึงไม่ทำให้หน้าแดง
• เวลากิน และการกินพร้อมอาหารมีผลต่ออาการ อ่านเพิ่มที่ ไนอาซิน กินตอนไหน

3 ไนอาซินขนาดสูงกับไขมันในเลือด: การทดลองพบอะไร

ไนอาซินขนาดหลักพันมิลลิกรัมต่อวันลดไขมันไม่ดีและเพิ่ม HDL ได้ จึงเคยถูกใช้เป็นยา แต่การทดลองขนาดใหญ่สองงานเปลี่ยนภาพนี้

• AIM-HIGH (2011): เติมไนอาซินออกฤทธิ์นานในผู้ที่กินยากลุ่มสแตตินอยู่แล้ว ไม่พบว่าลดเหตุการณ์โรคหัวใจและหลอดเลือด
• HPS2-THRIVE (2014): ศึกษาในผู้ป่วยกว่า 25,000 คน ไม่พบประโยชน์เพิ่ม และพบผลข้างเคียงมากขึ้น เช่น ปัญหาน้ำตาลในเลือด การติดเชื้อ และเลือดออก

ข้อสรุปคือ ไนอาซินขนาดสูงเป็นเรื่องของยา ไม่ใช่สิ่งที่ควรซื้อกินเองเพื่อลดไขมัน และนิโคตินาไมด์ไม่มีผลต่อไขมันแบบเดียวกัน

4 ขนาดที่ควรรู้ และโทษของขนาดสูง

• ปริมาณที่แนะนำ: ผู้ชาย 16 มก. ผู้หญิง 14 มก. ต่อวัน (NIH ODS) ส่วนใหญ่ได้พอจากอาหาร เช่น เนื้อสัตว์ ปลา ถั่ว และธัญพืช
• ขีดสูงสุดของสหรัฐฯ: 35 มก. ต่อวันจากอาหารเสริม โดยตั้งจากอาการหน้าแดงร้อน
• ขีดสูงสุดของยุโรป (SCF 2002): แยกเป็นกรดนิโคตินิก 10 มก. และนิโคตินาไมด์ 900 มก. ต่อวัน แสดงให้เห็นว่านิโคตินาไมด์ทนได้ในขนาดที่สูงกว่ามาก
• ไนอาซินขนาดสูงมาก: มีรายงานความเป็นพิษต่อตับ โดยเฉพาะรูปออกฤทธิ์นาน รวมถึงน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นและกรดยูริกสูงขึ้น
• นิโคตินาไมด์ขนาดสูงมาก: ก็มีรายงานคลื่นไส้และผลต่อตับได้เช่นกัน จึงไม่ควรกินขนาดหลายร้อยมิลลิกรัมเองโดยไม่มีแพทย์ดูแล

5 วิตามินบี 3 กับ NAD+: ต่างจาก NR และ NMN ยังไง

ทั้งไนอาซิน นิโคตินาไมด์ และสารที่ถูกพูดถึงมากอย่าง NR และ NMN ล้วนเป็นสารตั้งต้นของ NAD+ ต่างกันที่เส้นทางในเซลล์ งานในคนเรื่องผลของการเพิ่ม NAD+ ต่อสุขภาพในระยะยาวยังมีจำกัด อ่านเพิ่มที่ NAD+ คืออะไร และ NR คืออะไร

สำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้ขาดวิตามิน การได้วิตามินบี 3 ตามปริมาณที่แนะนำเพียงพอต่อการทำงานปกติของร่างกาย

6 วิตามินบี 3 ในกาแฟเพื่อสุขภาพ: อ่านฉลากยังไง

ผลิตภัณฑ์ผสมหลายตัว เช่น กาแฟเพื่อสุขภาพ มักใส่วิตามินบี 3 ในรูปนิโคตินาไมด์ร่วมกับวิตามินบีรวม (วิตามินบีรวมทำงานยังไง) สิ่งที่ควรทำคือ

• ดูว่าเป็นรูปไหน: ถ้าเป็นนิโคตินาไมด์จะไม่ทำให้หน้าแดง ถ้าเป็นไนอาซินและหน้าแดงร้อนหลังดื่ม ให้รู้ว่ามาจากตัวนี้
• นับรวมทุกผลิตภัณฑ์: วิตามินรวม วิตามินบีรวม และกาแฟเพื่อสุขภาพ อาจมีวิตามินบี 3 ซ้อนกัน
• คาเฟอีน: เป็นอีกตัวที่ต้องนับรวม อ่านการเทียบกาแฟสองแบบที่ กาแฟเพื่อสุขภาพ vs กาแฟดำ

สอบถามรายละเอียดสูตรได้ที่ LINE @blb.co.th หรือโทร 062-353-9895

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ไนอาซินกับนิโคตินาไมด์ต่างกันยังไง?

เป็นวิตามินบี 3 ทั้งคู่และใช้สร้าง NAD+ ได้เหมือนกัน ต่างกันที่ไนอาซินทำให้หน้าแดงร้อนเมื่อขนาดสูงและมีผลต่อไขมันในเลือดเมื่อขนาดสูงมาก ส่วนนิโคตินาไมด์ไม่ทำให้หน้าแดง

นิโคตินาไมด์กับไนอาซินาไมด์เป็นตัวเดียวกันไหม?

เป็นสารเดียวกัน วงการผิวพรรณมักเรียกไนอาซินาไมด์ ส่วนฉลากอาหารเสริมมักเรียกนิโคตินาไมด์

กินวิตามินบี 3 แล้วหน้าแดงร้อน อันตรายไหม?

อาการจากไนอาซินมักหายเองภายในราวหนึ่งชั่วโมงและไม่อันตรายในคนส่วนใหญ่ แต่ถ้ามีเวียนหัวหน้ามืดหรือเป็นบ่อยควรลดขนาดและปรึกษาเภสัชกร

วิตามินบี 3 กินตอนไหนดี?

กินพร้อมหรือหลังอาหารช่วยลดอาการไม่สบายท้องและลดอาการหน้าแดงได้ในบางคน

กินไนอาซินเองเพื่อลดไขมันได้ไหม?

ไม่ควร ไนอาซินขนาดสูงเป็นการใช้แบบยาที่ต้องมีแพทย์ดูแล และการทดลองขนาดใหญ่ไม่พบประโยชน์เพิ่มเมื่อใช้ร่วมกับยาลดไขมันมาตรฐาน

โทษของวิตามินบี 3 ขนาดสูงมีอะไรบ้าง?

หน้าแดงร้อน คลื่นไส้ ผลต่อตับ น้ำตาลในเลือดและกรดยูริกสูงขึ้น โดยเฉพาะไนอาซินขนาดสูงรูปออกฤทธิ์นาน

กินวิตามินบี 3 คู่กับวิตามินบีรวมได้ไหม?

ได้ แต่ต้องนับรวมวิตามินบี 3 จากทุกผลิตภัณฑ์ เพราะวิตามินบีรวมและวิตามินรวมมักมีวิตามินบี 3 อยู่แล้ว

อ้างอิง

1. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Niacin: Fact Sheet for Health Professionals.
2. Scientific Committee on Food (SCF). Opinion of the Scientific Committee on Food on the tolerable upper intake levels of nicotinic acid and nicotinamide (niacin). European Commission; 2002.
3. AIM-HIGH Investigators, Boden WE, Probstfield JL, et al. Niacin in patients with low HDL cholesterol levels receiving intensive statin therapy. N Engl J Med. 2011;365(24):2255-2267.
4. HPS2-THRIVE Collaborative Group, Landray MJ, Haynes R, et al. Effects of extended-release niacin with laropiprant in high-risk patients. N Engl J Med. 2014;371(3):203-212.
5. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: อาหารเสริมบำรุงสมอง ยี่ห้อไหนดี เลือกอย่างไร 👉