ตาแดง ขี้ตาเยอะ คันตา เยื่อบุตาอักเสบ ดูแลยังไง? สาเหตุ วิธีดูแลตัวเองที่บ้าน และเมื่อไรต้องไปพบแพทย์

เยื่อบุตาอักเสบ (conjunctivitis) หรือที่คนไทยเรียกว่าตาแดง เป็นอาการอักเสบของเยื่อบุตาที่ทำให้ตาขาวแดง มีน้ำตาไหลหรือขี้ตา และอาจคันหรือแสบ สาเหตุหลักคือเชื้อไวรัส เชื้อแบคทีเรีย อาการแพ้ และการระคายเคืองจากสารต่าง ๆ บทความนี้อธิบายว่าแต่ละแบบต่างกันอย่างไร วิธีดูแลตัวเองที่บ้าน และสัญญาณอันตรายที่ต้องพบแพทย์เร็ว

สาเหตุหลัก
ไวรัส แบคทีเรีย
แพ้ และระคาย
ตาแดงจากไวรัส
ติดต่อได้ง่าย
ล้างมือบ่อย
อาการที่ไม่ควรรอ
ปวดตา ตามัว
ไวต่อแสงมาก

เรื่องแรกคือตาแดงมีกี่แบบและต่างกันอย่างไร · เรื่องที่สองคือการดูแลตัวเองที่บ้านและการไม่ติดต่อคนอื่น · เรื่องที่สามคือสัญญาณอันตรายที่ต้องไปพบแพทย์

1 ตาแดงมีกี่แบบ และแยกอย่างไรเบื้องต้น

ชนิด อาการเด่น ลักษณะที่ต่างกัน
จากไวรัส ตาแดงทั้งสองข้าง น้ำตาไหล เคืองตา มักมีไข้หวัดหรือเจ็บคอร่วมด้วย ติดต่อได้ง่าย มักดีขึ้นเองภายใน 1–2 สัปดาห์
จากแบคทีเรีย ขี้ตาข้น สีเหลืองหรือเขียว ตาติดเมื่อตื่นนอน อาจต้องใช้ยาหยอดตาที่แพทย์สั่งเมื่ออาการรุนแรง
จากการแพ้ คัน ตาแดง น้ำตาไหล มักเป็นทั้งสองข้าง มีประวัติแพ้ฝุ่นหรือละอองเกสร ไม่ติดต่อ ดีขึ้นเมื่อหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น
จากการระคาย แดง แสบ หลังเข้าตาโดนควัน ผงซักฟอก น้ำคลอรีน หรือสารเคมี ล้างตาด้วยน้ำสะอาดและหลีกเลี่ยงสารที่ระคาย

ตาแดงจากการอักเสบต่างจากตาแดงจากเลือดออกใต้เยื่อบุตาขาว ซึ่งเป็นจุดแดงสดเป็นปื้นโดยไม่มีขี้ตาและไม่เจ็บ และต่างจากเปลือกตาอักเสบที่มีขอบตาแดงและขี้ตาเป็นสะเก็ด ถ้าไม่แน่ใจควรให้แพทย์ตรวจ

2 ดูแลตาแดงที่บ้านอย่างไร — ทำได้เองและลดการแพร่เชื้อ

  • ล้างมือด้วยสบู่บ่อย ๆ — โดยเฉพาะก่อนและหลังหยิบของเข้าตา เป็นวิธีลดการแพร่เชื้อที่ได้ผลที่สุด
  • อย่าขยี้หรือแตะตา — การขยี้ทำให้อาการแย่ลงและนำเชื้อไปติดอีกข้างได้
  • ใช้ผ้าขนหนูและผ้าเช็ดหน้าของตัวเอง — ไม่ใช้ร่วมกับคนในบ้าน และเปลี่ยนปลอกหมอนบ่อย ๆ
  • ประคบอุ่นหรือเย็นเฉพาะจุด — ช่วยลดความระคายและขี้ตาแข็ง ใช้ผ้าสะอาดแยกข้าง
  • น้ำตาเทียมที่ไม่มีสารกันเสีย — ช่วยลดความแห้งและแสบจากตาแดงแบบไม่รุนแรง เลี่ยงยาหยอดตาที่มีสเตียรอยด์โดยไม่มีแพทย์สั่ง
  • ใส่แว่นกันแดดและหยุดใส่คอนแทคเลนส์ชั่วคราว — ลดการระคาย และล้างหรือเปลี่ยนคอนแทคเลนส์ตามคำแนะนำของจักษุแพทย์

ตาแดงจากไวรัสมักดีขึ้นเองภายใน 1–2 สัปดาห์ การดูแลนี้เป็นการบรรเทาอาการ ไม่ได้ทำให้เชื้อหายเร็วขึ้น และไม่ได้เป็นการรักษาตามความหมายทางการแพทย์

3 การป้องกันการแพร่เชื้อในบ้านและที่ทำงาน

สถานการณ์ สิ่งที่ควรทำ เหตุผล
ในบ้านมีเด็กหรือคนป่วยร่วมด้วย แยกผ้าขนหนูและเครื่องใช้ส่วนตัว ล้างมือหลังดูแล ลดการแพร่เชื้อจากมือไปยังผิวและตาคนอื่น
ไปโรงเรียนหรือที่ทำงาน หยุดพักผ่อนหรือหยุดเรียนชั่วคราวตามคำแนะนำ และหลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้อื่น ป้องกันการระบาดในกลุ่มคนใกล้ชิด
ใช้สระว่ายน้ำหรือเล่นน้ำ งดเล่นน้ำจนอาการหาย และอย่าลืมว่าคลอรีนระคายตาได้ น้ำอาจเป็นช่องทางแพร่เชื้อและทำให้ตาระคาย
เด็กแรกเกิดหรือทารกที่ตาแดง พบแพทย์โดยเร็วทันที ไม่รอดูอาการเอง ทารกอาจมีการติดเชื้อที่รุนแรงกว่าและต้องตรวจ

หลักทั่วไปคือ ถ้าเชื้อเป็นไวรัสและอาการเริ่มดีขึ้น มักติดต่อได้ระหว่างที่ยังมีขี้ตาและตาแดงชัด การอยู่ห่างจากคนอื่นและล้างมือจึงสำคัญที่สุด

4 อาหารและอาหารเสริมกับตาแดง — หลักฐานพูดว่าอะไร

ประเด็น สิ่งที่มีข้อมูล ข้อจำกัด
อาหารปกติและการพักผ่อน ร่างกายต้องการพลังงานและน้ำเพื่อให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานปกติ อาหารไม่ได้รักษาการติดเชื้อที่ตา
วิตามินซีและวิตามินเอ มีบทบาทต่อเยื่อบุผิวและการมองเห็นตามปกติ การกินเกินขนาดไม่ได้เร่งการหายของตาแดงที่ติดเชื้อ
ซิงค์ จำเป็นต่อการทำงานของร่างกายหลายระบบ ควรกินตามปริมาณที่กำหนด เกินขนาดมีโทษ
บิลเบอร์รีและสารให้สีม่วง ข้อมูลในคนเรื่องดวงตายังจำกัด ไม่มีหลักฐานว่ารักษาหรือลดตาแดงที่มีการอักเสบ

ดังนั้นการกินอาหารครบหมู่ พักผ่อนให้พอ และดื่มน้ำคือการดูแลพื้นฐานที่สนับสนุนร่างกายขณะที่ตาแดงกำลังดีขึ้น ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ได้แทนการรักษาที่จำเป็นตามอาการ

5 ผลิตภัณฑ์ BLE กับตาที่ยังไม่หายดี

  • BLE เป็นผงชงก่อนนอน ไม่ใช่ยาหยอดตา — ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการอักเสบของเยื่อบุตาหรือการติดเชื้อ
  • ส่วนผสมหลักเช่นฟรุกโตโอลิโกแซ็กคาไรด์ กาบา และแอล-ธีอะนีน — เป็นตัวช่วยการพักผ่อนและการดูแลประจำ ไม่ใช่การรักษาตา
  • เหมาะเมื่ออาการหายแล้วและยังใช้สายตาหนัก — เป็นการดูแลต่อเนื่องหลังอาการดีขึ้น
  • มีเลข อย. 10-3-05764-5-0001 และผ่านการรับรองฮาลาล — แต่ไม่ควรใช้แทนการพบแพทย์เมื่อตาแดงรุนแรง

อ่านมุมผิวและตาจากบทความอื่นได้ที่ เปลือกตาอักเสบ ขอบตาแดงคัน และ ตาแห้งจากการจ้องหน้าจอ

6 เมื่อไรควรพบแพทย์

  • ต้องพบจักษุแพทย์ทันที ถ้าปวดตามาก ตามัว ไวต่อแสงมาก หรือใส่คอนแทคเลนส์แล้วตาแดงร่วมด้วย เพราะอาการเหล่านี้อาจเกิดจากการติดเชื้อที่กระจกตา ซึ่งต้องได้รับการรักษาด้วยยาที่แพทย์สั่ง
  • ตาแดงที่ไม่ดีขึ้นภายใน 1 สัปดาห์ หรือแย่ลงเรื่อย ๆ — ควรพบแพทย์เพื่อตรวจว่าต้องใช้ยาหรือไม่
  • ขี้ตาเหลืองเขียวมาก หรือเปลือกตาติดกันตอนตื่น — อาจเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียที่ต้องได้ยา
  • ทารกแรกเกิดหรืออายุต่ำกว่า 1 เดือนที่ตาแดงหรือมีขี้ตา — พบแพทย์ทันที
  • ตาแดงหลังได้รับบาดเจ็บหรือสารเข้าตา — ล้างตาด้วยน้ำสะอาดนานอย่างน้อย 15 นาทีแล้วพบแพทย์
  • มีไข้สูง ปวดหัวรุนแรง หรือคอแข็ง — พบแพทย์ทันที เพราะอาจไม่ใช่ตาแดงธรรมดา
BLE (Balance E) เป็นผงชงก่อนนอนที่รวมฟรุกโตโอลิโกแซ็กคาไรด์ 300 มก. กาบา (GABA) 100 มก. น้ำพีช 100 มก. ทาร์ตเชอร์รี 20 มก. แอล-ธีอะนีน 20 มก. พร้อมสารสกัดบิลเบอร์รี องุ่น และเสาวรส · ออกแบบมาสำหรับคนที่ใช้สายตาหนักทั้งวันแล้วอยากให้ช่วงพักผ่อนมีคุณภาพ · มีเลข อย. 10-3-05764-5-0001 และผ่านการรับรองฮาลาล

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ตาแดงติดต่อไหม?

ตาแดงจากไวรัสและแบคทีเรียติดต่อได้ผ่านมือ ผ้าเช็ดหน้า และการสัมผัสน้ำตา ขี้ตา · ตาแดงจากการแพ้หรือการระคายไม่ติดต่อ

ตาแดงหายเองได้ไหม ใช้เวลานานแค่ไหน?

ตาแดงจากไวรัสมักดีขึ้นเองภายใน 1–2 สัปดาห์ · ถ้าเป็นจากแบคทีเรียอาจเร็วขึ้นเมื่อได้ยาที่แพทย์สั่ง · ถ้าไม่ดีขึ้นภายในหนึ่งสัปดาห์ควรพบแพทย์

ตาแดงกับเลือดออกใต้เยื่อบุตาขาว ต่างกันยังไง?

เลือดออกใต้เยื่อบุตาขาวทำให้ตาขาวเป็นปื้นแดงสดชัดเจน มักไม่คัน ไม่มีขี้ตา และไม่เจ็บ · ตาแดงจากการอักเสบมักมีขี้ตา คันหรือแสบ และแดงทั่วตาขาว

หยอดน้ำตาเทียมแล้วดีขึ้น ใช้ได้นานไหม?

น้ำตาเทียมช่วยลดความแห้งและระคาย แต่ถ้ามีอาการติดเชื้อให้พบแพทย์ · ไม่ควรใช้ยาหยอดตาที่มีสเตียรอยด์เองโดยไม่มีแพทย์สั่ง

ใส่คอนแทคเลนส์ตาแดงต้องทำอย่างไร?

ควรหยุดใส่คอนแทคเลนส์ทันทีเมื่อตาแดง และพบจักษุแพทย์ก่อนกลับมาใช้ เพราะการใส่เลนส์ตาแดงอาจทำให้กระจกตาติดเชื้อรุนแรงขึ้น

BLE กินเพื่อให้ตาแดงหายไหม?

ไม่ · BLE ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรักษาตาแดงหรือการติดเชื้อ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจและรับยาที่เหมาะสม

ตาแดงช่วงหน้าฝนหรือเล่นน้ำต้องระวังอะไร?

ล้างมือบ่อย หลีกเลี่ยงการขยี้ตา งดเล่นน้ำสกปรกและสระที่ไม่สะอาด และเช็ดตาด้วยผ้าสะอาดที่ใช้คนเดียว

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • BLE เป็นผงชงก่อนนอน ไม่ใช่ยาหยอดตา — ผู้ที่มีอาการตาแดงรุนแรง ปวดตา ตามัว หรือไวต่อแสงมาก ต้องพบจักษุแพทย์ก่อนพึ่งผลิตภัณฑ์ใด ๆ
  • ปวดตารุนแรง ตามัวลงทันที มองเห็นแสงเป็นวงหรือไวต่อแสงมาก หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรอยู่ในตาที่ไม่หาย — ต้องพบจักษุแพทย์ภายในวันนั้น ไม่ควรรอดูอาการ
  • ต้องพบจักษุแพทย์ทันที ถ้าปวดตามาก ตามัว ไวต่อแสงมาก หรือใส่คอนแทคเลนส์แล้วตาแดงร่วมด้วย เพราะอาการเหล่านี้อาจเกิดจากการติดเชื้อที่กระจกตา ซึ่งต้องได้รับการรักษาด้วยยาที่แพทย์สั่ง
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี

อ้างอิง

  1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Conjunctivitis (Pink Eye): causes, symptoms, and prevention
  2. National Health Service (NHS) UK — Conjunctivitis: symptoms, treatment, and when to see a GP
  3. American Academy of Ophthalmology (AAO) — Conjunctivitis: Preferred Practice Pattern and patient guidance
  4. American Academy of Pediatrics (AAP) — Conjunctivitis in infants and children
  5. NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin C: Fact Sheet for Health Professionals
  6. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →