เควอซิติน (Quercetin) เป็นฟลาโวนอยด์ที่พบในหอมใหญ่ แอปเปิล ผักใบเขียว และชาบางชนิด · วิตามินซี (Vitamin C) เป็นวิตามินที่จำเป็นต่อการสร้างคอลลาเจนและการทำงานของเอนไซม์หลายตัว · ทั้งคู่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ แต่ ต่างกันที่การดูดซึม ปริมาณที่ร่างกายต้องการ และหลักฐานในคน · BLB Lipo Zn มีเควอซิติน 75.5 มก. และวิตามินซี 115 มก. ร่วมกับซิงค์ลิโพโซม · ถ้าอยากรู้เรื่องเวลากินเควอซิติน อ่าน เควอซิติน กินตอนไหนดี
หญิง / ชายโตเต็มวัย
ของวิตามินซีต่อวัน
มักถูกศึกษาว่าได้น้อย
บทความนี้ไม่ได้อธิบายแต่ละตัวซ้ำ (อ่านได้ที่ เควอซิติน คืออะไร และ โทษของวิตามินซี) แต่ตอบคำถามที่คนเทียบสองตัวนี้สงสัยที่สุด · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือร่างกายใช้แต่ละตัวทำอะไร · เรื่องที่สามคืองานวิจัยในคนพบอะไร · เรื่องที่สี่คือเลือกอย่างไร · เรื่องสุดท้ายคือกินตอนไหนและโทษที่ควรรู้
1 ตารางเทียบตรง ๆ: เควอซิติน vs วิตามินซี
| ประเด็น | เควอซิติน | วิตามินซี |
|---|---|---|
| ประเภททางเคมี | ฟลาโวนอล (ฟลาโวนอยด์กลุ่มฟลาโวนอล) | วิตามินที่ละลายในน้ำ |
| แหล่งอาหาร | หอมใหญ่ แอปเปิล ผักใบเขียว ชา เบอร์รี | ผลไม้รสเปรี้ยว ฝรั่ง พริกหวาน ผักใบเขียว |
| ร่างกายสร้างเองได้ไหม | ไม่ได้ และไม่ถือเป็นสารจำเป็น ได้จากพืชในอาหาร | ไม่ได้ ต้องได้จากอาหารทุกวัน |
| บทบาทหลัก | สารต้านอนุมูลอิสระในพืช ถูกศึกษาในห้องทดลองเป็นหลัก | จำเป็นต่อการสร้างคอลลาเจน การทำงานของเอนไซม์ และภูมิคุ้มกันของเซลล์ |
| การดูดซึม | ขึ้นกับรูปแบบและอาหารร่วม รูปพื้นฐานดูดซึมได้จำกัด | ดูดซึมได้ดีในปริมาณปานกลาง และลดลงเมื่อกินขนาดสูงมาก |
| หลักฐานในคน | งานส่วนใหญ่ขนาดเล็ก ผลไม่สม่ำเสมอ | งานมากกว่า เช่น การทบทวนงานเรื่องหวัด ผลพบเล็กน้อย |
สรุปสั้น ๆ คือ วิตามินซีเป็นสารที่ร่างกายขาดไม่ได้ ส่วนเควอซิตินเป็นสารจากพืชที่ยังต้องการงานวิจัยในคนเพิ่ม การแทนกันจึงไม่เหมาะ
2 ร่างกายใช้แต่ละตัวทำอะไร
- วิตามินซี — จำเป็นต่อการทำงานของเอนไซม์ ใช้ในการสร้างคอลลาเจนเส้นใยเพื่อให้ผิวและหลอดเลือดแข็งแรง และช่วยฟื้นสภาพของสารต้านอนุมูลอิสระอื่นในร่างกาย การขาดวิตามินซีรุนแรงทำให้เกิดโรคลักปิดลักเปิด (scurvy) ซึ่งเป็นตัวอย่างชัดของการจำเป็นต่อชีวิต
- เควอซิติน — สารต้านอนุมูลอิสระจากพืช ในห้องทดลองสามารถจับอนุมูลอิสระและมีฤทธิ์ต่อเอนไซม์บางตัว แต่ผลนี้ไม่ได้แปลว่าจะเกิดขึ้นในร่างกายคนทุกคนเหมือนกัน เพราะการดูดซึมและการเผาผลาญในร่างกายซับซ้อน
ถ้าอยากรู้เรื่องผลระยะยาวของเควอซิติน อ่านที่ โทษของเควอซิติน และถ้าอยากเทียบกับสารจากพืชอีกตัวที่พูดถึงบ่อย อ่าน เควอซิติน vs รูติน
3 งานวิจัยในคนพบอะไร และยังไม่รู้อะไร
| หัวข้อ | วิตามินซี | เควอซิติน |
|---|---|---|
| หวัดและระยะเวลาป่วย | การทบทวนงานหลายชิ้นพบว่าการกินเป็นประจำแทบไม่ลดอัตราการเป็นหวัดในคนทั่วไป แต่ลดระยะเวลาป่วยได้เล็กน้อย | ยังไม่มีหลักฐานที่ยืนยันในคนได้ชัด |
| ความดันโลหิตและหลอดเลือด | ผลไม่สม่ำเสมอ ขึ้นกับประชากรและขนาดที่ใช้ | มีงานขนาดเล็กที่รายงานผลเล็กน้อย แต่ผลระหว่างงานยังต่างกัน |
| ความปลอดภัยระยะยาว | มีข้อมูลมาก ขีดสูงสุดที่ยอมรับได้คือ 2,000 มก. ต่อวัน | มีการทบทวนความปลอดภัยรายงานว่าที่โดสปกติค่อนข้างปลอดภัย แต่ข้อมูลระยะยาวของโดสสูงยังจำกัด |
ข้อสำคัญคือ งานวิจัยเควอซิตินส่วนใหญ่เป็นงานห้องทดลองหรืองานขนาดเล็ก และงานวิจัยวิตามินซีในหวัดก็ไม่ได้บอกว่าจะลดการเป็นหวัดในทุกคน ผลที่พบเป็นภาพรวมของประชากร ไม่ได้รับประกันผลกับตัวคุณเอง
4 เลือกอย่างไร และอ่านฉลากอย่างไร
| สถานการณ์ | ควรดูอะไร | เหตุผล |
|---|---|---|
| กินผลไม้และผักทุกวันเพียงพอ | อาจไม่ต้องเสริมวิตามินซีเพิ่มมาก | วิตามินซีจากอาหารมักเพียงพอในคนส่วนใหญ่ |
| สูบบุหรี่ | ควรปรึกษาแพทย์เรื่องปริมาณวิตามินซีที่เหมาะ | ผู้สูบบุหรี่ต้องการวิตามินซีมากขึ้นตามคำแนะนำอ้างอิง |
| ต้องการเสริมเควอซิติน | ปริมาณเควอซิตินต่อเม็ด และรูปแบบ | รูปแบบพื้นฐานดูดซึมได้จำกัด รูปที่ผ่านการปรับมักศึกษาในระยะสั้น |
| กินเสริมหลายตัวพร้อมกัน | รวมปริมาณวิตามินซีจากทุกผลิตภัณฑ์ | ช่วยหลีกเลี่ยงการเกินขีด UL โดยไม่รู้ตัว |
หลักอ่านฉลาก — ดูว่าระบุวิตามินซีเป็นมิลลิกรัมและเป็นรูปแบบใด · ดูว่าเควอซิตินเป็นปริมาณต่อเม็ดหรือต่อซอง · ดูเลข อย. ของผลิตภัณฑ์ · ถ้าผลิตภัณฑ์รวมหลายตัว ให้รวมปริมาณทั้งหมดก่อนตัดสินใจ
5 กินตอนไหน และกินคู่กันได้ไหม
วิตามินซีดูดซึมดีเมื่อกินแบ่งเป็นหลายครั้งในปริมาณปานกลาง ส่วนเควอซิตินมักแนะนำให้กินพร้อมอาหาร รายละเอียดอ่านที่ เควอซิติน กินตอนไหนดี และ วิตามินซี กินตอนไหนดี
- กินพร้อมอาหาร ช่วยลดอาการไม่สบายกระเพาะที่บางคนรายงาน
- กินคู่กันได้ไหม ในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่ไม่ได้กินยาประจำ การกินวิตามินซีและเควอซิตินพร้อมกันไม่เป็นปัญหาโดยทั่วไป แต่ต้องนับปริมาณรวม
- ซิงค์ร่วมด้วย ซิงค์เป็นแร่ธาตุคนละชนิด ดูเรื่องซิงค์เพิ่มที่ ซิงค์ vs วิตามินซี
6 โทษและข้อควรระวัง
| กลุ่ม | ข้อกังวล | ควรทำอย่างไร |
|---|---|---|
| กินวิตามินซีขนาดสูงต่อเนื่อง | ท้องเสีย และเพิ่มความเสี่ยงนิ่วในไตในบางคน | ไม่เกิน 2,000 มก. ต่อวัน และลดขนาดเมื่อมีอาการ |
| ขาดเอนไซม์ G6PD | วิตามินซีขนาดสูงมีรายงานเรื่องการทำลายเม็ดเลือดแดงในกลุ่มนี้ | ปรึกษาแพทย์ก่อนเสริมขนาดสูง |
| กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาอื่นประจำ | เควอซิตินและวิตามินซีอาจมีปฏิกิริยากับยาบางชนิด | ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่ม |
ดูผลข้างเคียงของวิตามินซีเพิ่มที่ โทษของวิตามินซี
7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เควอซิตินกับวิตามินซีต่างกันยังไง?
วิตามินซีเป็นวิตามินที่ร่างกายต้องได้จากอาหารทุกวัน ส่วนเควอซิตินเป็นฟลาโวนอยด์จากพืชที่ศึกษาในห้องทดลองมาก ทั้งสองเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ แต่ไม่ได้มาแทนกัน
เควอซิติน คืออะไร?
เป็นฟลาโวนอยด์ในพืช พบในหอมใหญ่ แอปเปิล และผักใบเขียว รูปที่ขายเป็นอาหารเสริมมักเป็นรูปพื้นฐานหรือรูปที่ปรับการดูดซึม
วิตามินซีต้องกินเท่าไรต่อวัน?
ค่าอ้างอิงสำหรับผู้ใหญ่คือ 75 มก. ต่อวันในหญิง และ 90 มก. ต่อวันในชาย ผู้สูบบุหรี่ต้องการมากกว่า และขีดสูงสุดที่ยอมรับได้คือ 2,000 มก. ต่อวัน
เควอซิตินช่วยเรื่องหวัดได้จริงไหม?
ยังไม่มีหลักฐานในคนที่ชัดเจนพอจะยืนยัน ส่วนวิตามินซีจากการทบทวนงานหลายชิ้นพบว่าลดระยะเวลาป่วยได้เล็กน้อยแต่แทบไม่ลดอัตราการเป็นหวัดในคนทั่วไป
กินวิตามินซีตอนไหนดี?
กินได้ทั้งก่อนและหลังอาหาร ที่สำคัญคือแบ่งกินเมื่อใช้ปริมาณสูง ถ้าระคายกระเพาะให้กินพร้อมอาหาร
กินวิตามินซีเยอะ ๆ จะดีกว่าไหม?
ไม่จำเป็น เพราะวิตามินซีส่วนเกินถูกขับออกทางปัสสาวะส่วนใหญ่ และขนาดสูงมีผลข้างเคียงเรื่องท้องเสียและนิ่วในไตในบางคน
คนที่กินซิงค์อยู่แล้วกินเควอซิตินด้วยได้ไหม?
ในผู้ใหญ่สุขภาพดีโดยทั่วไปไม่เป็นปัญหา แต่ควรรวมปริมาณและปรึกษาแพทย์หากกินยาประจำหรือมีโรคประจำตัว
- ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
- ปวดเอว ปัสสาวะขัด หรือปัสสาวะมีเลือด อาจเป็นนิ่วในไต หรือท้องเสียรุนแรงหลังกินวิตามินซีขนาดสูง · ให้หยุดและพบแพทย์ โดยเฉพาะผู้ที่เคยเป็นนิ่วหรือมีภาวะขาดเอนไซม์ G6PD
- ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
- สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
- ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
- งานวิจัยเควอซิตินในคนมีจำนวนจำกัด ไม่ควรถือว่าเป็นการรักษาโรคหรือแทนการตรวจสุขภาพ
อ้างอิง
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin C: Fact Sheet for Health Professionals
- Padayatty SJ, Levine M. Vitamin C: the known and the unknown and Goldilocks. Oral Dis. 2016;22(6):463-493
- Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(1):CD000980
- Andres S, Pevny S, Ziegenhagen R, et al. Safety aspects of the use of quercetin as a dietary supplement. Mol Nutr Food Res. 2018;62(1):1700447
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: วิตามินซี ยี่ห้อไหนดี เลือกอย่างไรให้ดูดซึมจริง 👉