แพทย์ประจำบ้าน–แพทย์ใช้ทุน อยู่เวรติดกันหลายคืน นอนไม่พอ กินข้าวไม่เป็นเวลา เจอผู้ป่วยติดเชื้อทุกวัน กินอะไรดี? ดูแลภูมิคุ้มกันและการฟื้นตัวของหมอที่อยู่เวรหนัก

แพทย์ประจำบ้าน แพทย์ใช้ทุน และแพทย์เพิ่มพูนทักษะ มักอยู่เวรต่อเนื่องเกิน 24 ชั่วโมง ราวด์ต่อหลังเวร กินข้าวตามจังหวะผู้ป่วย และสัมผัสผู้ป่วยติดเชื้อทุกวัน จึงอ่อนเพลียสะสม ป่วยบ่อย และหมดไฟได้ง่าย · คำตอบสั้น ๆ คือ สิ่งที่ช่วยได้จริงคือใช้ทุกโอกาสงีบในเวร นอนชดเชยหลังลงเวรก่อนทำอย่างอื่น ไม่ขับรถกลับขณะง่วง พกอาหารว่างที่มีโปรตีน ฉีดวัคซีนตามคำแนะนำสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ และใช้อุปกรณ์ป้องกันตามแนวทางของโรงพยาบาล ส่วนอาหารเสริมเป็นเพียงตัวช่วยดูแลร่างกายในภาพรวม ไม่ได้ป้องกันการติดเชื้อ และไม่ใช่สิ่งที่ช่วยให้อยู่เวรต่อได้ · บทความนี้อธิบายสาเหตุ วิธีจัดการเวรแบบทำได้จริง สารอาหารที่มีข้อมูล และสัญญาณที่ต้องขอความช่วยเหลือ

ประเด็นแรกคือการอดนอน — งานวิจัยในวารสาร NEJM ปี 2005 พบว่าแพทย์ฝึกหัดที่ทำงานเวรยาวเกิน 24 ชั่วโมงมีความเสี่ยงอุบัติเหตุรถยนต์ขณะขับกลับบ้านสูงขึ้นชัดเจน การอดนอนจึงเป็นเรื่องความปลอดภัยทั้งของแพทย์และผู้ป่วย · ประเด็นที่สองคืออาหาร — การข้ามมื้อแล้วกินขนมหวานหรืออาหารสำเร็จรูปทำให้ได้โปรตีน ผัก และผลไม้ไม่พอ · ประเด็นที่สามคือการสัมผัสเชื้อ — ผู้ป่วยติดเชื้อทางเดินหายใจหมุนเวียนในหอผู้ป่วยและห้องฉุกเฉินตลอดปี · ประเด็นสุดท้ายคืออาหารเสริม — มีที่ทางในฐานะตัวช่วยดูแลภาพรวมช่วงที่กินไม่ครบ แต่ไม่ใช้แทนการนอน วัคซีน และอุปกรณ์ป้องกัน

1 อาการที่แพทย์ที่อยู่เวรหนักเจอบ่อย

• อ่อนเพลียสะสม — นอนชดเชยหลังลงเวรแล้วยังไม่สดชื่น เพราะเวรถัดไปมาถึงก่อนร่างกายฟื้น
• เป็นหวัด เจ็บคอ บ่อย — โดยเฉพาะช่วงที่มีไข้หวัดใหญ่หรือโรคทางเดินหายใจระบาด
• ปวดศีรษะ ใจสั่น — จากการอดนอนร่วมกับกาแฟหลายแก้วต่อเวร
• ท้องอืด กรดไหลย้อน ท้องผูก — จากการข้ามมื้อ กินเร็ว และดื่มน้ำน้อยเพราะไม่มีเวลาเข้าห้องน้ำ
• ลืมง่าย สมาธิสั้น หงุดหงิด — ในช่วงท้ายของเวรยาว
• ปวดหลังและเท้า — จากการยืนราวด์ เดินทั้งคืน และก้มทำหัตถการ
• รู้สึกชาทางอารมณ์ หมดไฟ — หลังเจอผู้ป่วยหนักและการเสียชีวิตต่อเนื่อง

บุคลากรการแพทย์มักประเมินอาการตัวเองต่ำกว่าความจริงและรักษาตัวเอง ถ้าอ่อนเพลียต่อเนื่องหลายสัปดาห์แม้ได้พัก น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ หรือป่วยติดเชื้อบ่อยผิดปกติ ควรให้แพทย์ท่านอื่นตรวจ ไม่ใช่สั่งยาให้ตัวเอง

2 ทำไมแพทย์ที่อยู่เวรหนักถึงโทรมและป่วยง่าย

• อดนอนต่อเนื่อง — การนอนเกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน และคนที่นอนน้อยเป็นประจำมีแนวโน้มติดเชื้อทางเดินหายใจง่ายกว่า
• เวรยาวเกิน 24 ชั่วโมง — ความล้าสะสมกระทบสมาธิ การตัดสินใจ และความปลอดภัยในการขับรถกลับบ้าน
• สัมผัสผู้ป่วยติดเชื้อ — ทั้งโรคทางเดินหายใจ และความเสี่ยงจากเลือดและสารคัดหลั่งระหว่างทำหัตถการ
• กินไม่เป็นมื้อ — มื้อที่ได้กินมักเป็นของหวาน บะหมี่ หรืออาหารทอดจากร้านสะดวกซื้อ ได้โปรตีน ผัก และผลไม้น้อย
• คาเฟอีนและน้ำตาล — ช่วยให้ผ่านเวรในระยะสั้น แต่ทำให้นอนหลังลงเวรได้ไม่ลึก
• ความเครียดทางอารมณ์ — การตัดสินใจเรื่องชีวิตผู้ป่วย การสื่อสารกับญาติ และภาระการเรียนพร้อมกัน
• วัฒนธรรมการฝืน — ความรู้สึกว่าต้องอยู่เวรแม้ป่วย ทำให้ป่วยนานขึ้นและเสี่ยงแพร่เชื้อสู่ผู้ป่วยและเพื่อนร่วมงาน

3 จัดการเวรแบบทำได้จริงก่อนพึ่งอาหารเสริม

บุคลากรการแพทย์ควรได้รับวัคซีนตามคำแนะนำสำหรับบุคลากร เช่น ไข้หวัดใหญ่ประจำปีและวัคซีนอื่นที่หน่วยงานกำหนด และล้างมือตามจังหวะที่องค์การอนามัยโลกแนะนำ ซึ่งช่วยลดการติดเชื้อได้ชัดเจนกว่าอาหารเสริมใด ๆ

4 สารอาหารที่เกี่ยวกับภูมิคุ้มกันและพลังงาน เทียบตามหลักฐาน

ภาพรวมคือ ไม่มีสารอาหารตัวใดชดเชยการอดนอนหรือกันการติดเชื้อจากงานได้ สิ่งที่หลักฐานชัดที่สุดยังเป็นการนอน วัคซีน การล้างมือ และอุปกรณ์ป้องกัน สารอาหารข้างต้นควรได้จากอาหารเป็นหลัก ส่วนอาหารเสริมเหมาะเป็นตัวช่วยในช่วงที่กินไม่ครบจริง ๆ

5 เกณฑ์เลือกอาหารเสริมสำหรับแพทย์ที่อยู่เวรหนัก

ทำไม BLB U เข้ากับโจทย์นี้ — เป็นซอฟต์เจลที่รวมโสมเกาหลี ถั่งเช่า เห็ดชิตาเกะ ยามาบูชิทาเกะ ไมตาเกะ หลินจือ ขิง พลูคาว เบต้ากลูแคนจากยีสต์ และโคเอนไซม์คิวเท็น บนฐานน้ำมันจมูกข้าว น้ำมันงา และน้ำมันเพอริลลา ระบุปริมาณสารสำคัญรายตัวบนฉลาก มีเลข อย. และผ่านการรับรองฮาลาล กินวันละเม็ดจึงพกง่าย เข้ากับแพทย์ที่กินไม่เป็นเวลาและอยากได้ตัวช่วยดูแลร่างกายในภาพรวม · พูดตรง ๆ คือ BLB U ไม่ได้ป้องกันการติดเชื้อจากผู้ป่วย ไม่ใช่ยา ไม่ใช่สารช่วยให้ตื่นอยู่เวร และไม่ใช้แทนการนอน วัคซีน หรืออุปกรณ์ป้องกัน · กินตามที่ฉลากระบุเป็นเวลาเดิมของวัน และเพราะมีสมุนไพรหลายชนิดในสูตร ผู้ที่กินยาประจำควรถามเภสัชกรก่อน

6 แผนปฏิบัติ 4 สัปดาห์ สำหรับแพทย์ที่อยู่เวรหนัก

• สัปดาห์ที่ 1 — วางแผนการกลับบ้านหลังเวร ตัดสินใจล่วงหน้าว่าวันไหนจะงีบก่อนกลับหรือใช้การเดินทางอื่น ไม่ตัดสินใจตอนง่วง
• สัปดาห์ที่ 1 — จัดกระเป๋าเวร อาหารว่างที่มีโปรตีน ผลไม้ ขวดน้ำ แปรงสีฟัน และที่ปิดตาสำหรับงีบ
• สัปดาห์ที่ 2 — วางแผนคาเฟอีน ดื่มช่วงต้นถึงกลางเวร และหยุดก่อนลงเวรหลายชั่วโมง
• สัปดาห์ที่ 2 — ตกลงกับทีมเรื่องการงีบ แบ่งช่วงรับโทรศัพท์แทนกันเมื่อวอร์ดสงบ
• สัปดาห์ที่ 3 — ตรวจวัคซีนของตัวเอง ไข้หวัดใหญ่ประจำปี และวัคซีนอื่นที่หน่วยงานกำหนดสำหรับบุคลากร
• สัปดาห์ที่ 3 — ขยับร่างกายในวันว่าง เดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือออกกำลังกายเบา ๆ แม้วันละ 20-30 นาที
• สัปดาห์ที่ 4 — เช็กใจตัวเอง ถ้าหมดไฟ ชาทางอารมณ์ หรือนอนไม่หลับทั้งที่มีเวลานอน ให้ขอคำปรึกษาจากหน่วยดูแลสุขภาพบุคลากรหรือแพทย์ท่านอื่น
• ถ้าเลือกใช้อาหารเสริม กินตามฉลาก เลือกตัวเดียวที่ตอบโจทย์ ไม่กินหลายตัวซ้อนกัน และไม่ใช้เพื่อฝืนอยู่เวร

7 เมื่อไรต้องพบแพทย์หรือขอความช่วยเหลือ

• ง่วงจนเผลอหลับขณะขับรถ หรือเกือบเกิดอุบัติเหตุหลังลงเวร — หยุดขับรถหลังเวรยาว และแจ้งหัวหน้าเพื่อปรับตารางเวร
• ถูกเข็มตำหรือสัมผัสเลือดและสารคัดหลั่ง — รายงานและทำตามขั้นตอนหลังสัมผัสของโรงพยาบาลทันที ไม่รอจบเวร
• ไข้สูงเกิน 3 วัน ไอร่วมกับหายใจเหนื่อย หรือเจ็บหน้าอก — ควรให้แพทย์ท่านอื่นตรวจ ไม่ใช่สั่งยาให้ตัวเอง
• อ่อนเพลียต่อเนื่องหลายสัปดาห์แม้ได้พัก ร่วมกับซีด ใจสั่น น้ำหนักลด หรือกระหายน้ำปัสสาวะบ่อย — ควรตรวจเลือดหาสาเหตุ
• ป่วยติดเชื้อบ่อยผิดปกติ แผลหายช้า หรือมีเชื้อราในปากซ้ำ — ควรพบแพทย์
• หมดไฟ เศร้า ชาทางอารมณ์ หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง — โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง หรือขอความช่วยเหลือจากหน่วยดูแลสุขภาพบุคลากร การขอความช่วยเหลือไม่ใช่ความอ่อนแอ
• ใจสั่น เจ็บหน้าอก หลังดื่มกาแฟหรือเครื่องดื่มชูกำลังมาก — ควรพบแพทย์

8 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

หมออยู่เวรหนัก ป่วยบ่อย ควรกินอะไร?

เริ่มจากมื้อเล็กที่มีโปรตีนเป็นระยะระหว่างเวร เช่น นม ไข่ต้ม ถั่ว โยเกิร์ต ร่วมกับผักและผลไม้ที่มีวิตามินซี และดื่มน้ำสม่ำเสมอ · สิ่งที่ช่วยมากกว่าอาหารเสริมคือการงีบในเวร นอนชดเชยหลังลงเวร วัคซีน การล้างมือ และอุปกรณ์ป้องกัน · อาหารเสริมเป็นเพียงตัวช่วยดูแลในภาพรวม

มีอาหารเสริมที่ช่วยให้อยู่เวรได้ไม่ง่วงไหม?

ไม่ควรใช้อาหารเสริมเพื่อฝืนความง่วงในงานที่ตัดสินใจเรื่องชีวิตผู้ป่วย · คาเฟอีนในปริมาณพอเหมาะช่วงต้นเวรใช้ได้ แต่ความล้าที่แท้จริงต้องจัดการด้วยการงีบ การแบ่งงานในทีม และตารางเวรที่เหมาะสม ถ้าล้าจนกระทบการตัดสินใจ ควรแจ้งหัวหน้าทีม

อดนอนบ่อยทำให้ภูมิคุ้มกันลดลงจริงไหม?

การนอนเกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน และมีงานวิจัยพบว่าคนที่นอนน้อยเป็นประจำมีแนวโน้มติดเชื้อทางเดินหายใจง่ายกว่า · การงีบสั้น ๆ ในเวรและการนอนชดเชยหลังลงเวรช่วยลดความล้าได้บางส่วน

BLB U กินตอนไหนดี กินช่วงเวรดึกได้ไหม?

กินตามที่ฉลากระบุ และกินเป็นเวลาเดิมของวัน เช่น หลังมื้อแรกของวัน · ไม่ควรใช้เป็นตัวช่วยให้ตื่นช่วงเวรดึก และเพราะสูตรมีโสม บางคนอาจนอนหลับยากถ้ากินใกล้เวลานอน · ผู้ที่กินยาประจำควรถามเภสัชกรก่อน

กินกี่วันถึงจะเห็นผล?

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา จึงไม่ควรคาดหวังผลเป็นจำนวนวันที่แน่นอน ควรใช้ต่อเนื่องร่วมกับการนอนและการกินที่ดีขึ้น แล้วประเมินภาพรวมของร่างกายเป็นรายสัปดาห์ · ถ้าอ่อนเพลียหรือป่วยบ่อยต่อเนื่องหลายสัปดาห์ควรให้แพทย์ท่านอื่นตรวจ

BLB U ราคาเท่าไร ซื้อได้ที่ไหน?

สอบถามราคาและรายละเอียดล่าสุดได้ทาง LINE @blb.co.th หรือโทร 062-353-9895 ทีมงานช่วยดูได้ว่าเหมาะกับโจทย์ของเราหรือไม่ และช่วยดูว่าเข้ากับยาประจำหรืออาหารเสริมอื่นที่กินอยู่หรือไม่ · ควรซื้อจากช่องทางทางการของแบรนด์ เพื่อให้ได้สินค้าที่มีเลข อย. และล็อตผลิตตรวจสอบได้

ใครไม่ควรกิน BLB U?

ผู้ที่กินยาละลายลิ่มเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาเบาหวาน ยาลดความดัน หรือยากดภูมิคุ้มกัน ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน เพราะสูตรมีโสม เห็ดหลินจือ ขิง และสารสกัดเห็ดหลายชนิด · ผู้ที่มีโรคภูมิต้านตนเอง ผู้ที่เตรียมผ่าตัด สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร และเด็ก ควรปรึกษาแพทย์ก่อน · ผู้ที่แพ้ส่วนผสมใดในสูตรไม่ควรกิน

อ้างอิง

1. Barger LK, et al. Extended Work Shifts and the Risk of Motor Vehicle Crashes among Interns. New England Journal of Medicine. 2005
2. World Health Organization (WHO) — WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care
3. NIH Office of Dietary Supplements — Dietary Supplements for Immune Function and Infectious Diseases
4. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: อาหารเสริมเพิ่มภูมิคุ้มกัน ยี่ห้อไหนดี เลือกอย่างไร 👉