สารสกัดกุหลาบ vs โรสฮิป (Rose Extract vs Rose Hip) ต่างกันยังไง? กลีบดอกกับผลของต้นเดียวกันไหม ตัวไหนวิตามินซีสูง ตัวไหนเด่นเรื่องผิว–อารมณ์–ผู้หญิง และกินคู่กันได้ไหม

สารสกัดกุหลาบ (Rose Extract) กับโรสฮิป (Rose Hip) เป็นคนละส่วนของพืชคนละชนิด และมีสารสำคัญคนละกลุ่ม · สารสกัดกุหลาบ ส่วนใหญ่สกัดจากกลีบดอกกุหลาบมอญ (Rosa damascena) มีโพลีฟีนอลกลุ่มฟลาโวนอยด์ แอนโทไซยานิน แทนนิน และน้ำมันหอมระเหย (ซิโทรเนลลอล เจอรานิออล) งานวิจัยที่มีมุ่งที่ผิว การผ่อนคลาย อารมณ์ และการดูแลผู้หญิง · โรสฮิป คือผลสุกสีแดงของกุหลาบป่า (Rosa canina) มีวิตามินซีสูงมาก แคโรทีนอยด์ และกาแลคโตลิพิด (GOPO) ซึ่งถูกศึกษาเรื่องข้อและการอักเสบ ในการวิเคราะห์รวมของ Christensen และคณะ (2008) · ข้อสรุปคือ ต้องการวิตามินซีจากธรรมชาติหรือดูแลข้อ เลือกโรสฮิป · ต้องการโพลีฟีนอลเพื่อผิวและความสดชื่นในสูตรดูแลผู้หญิง เลือกสารสกัดกุหลาบ และกินคู่กันได้เพราะไม่ซ้อนกัน · ถ้ายังไม่รู้จักสารสกัดกุหลาบ อ่านพื้นฐานก่อนที่ สารสกัดกุหลาบ คืออะไร

กลีบดอก
ที่มาของสารสกัดกุหลาบ
โพลีฟีนอล + น้ำมันหอมระเหย
ผลสุก
ที่มาของโรสฮิป
วิตามินซี + กาแลคโตลิพิด
ไม่ซ้อน
สารสำคัญคนละกลุ่ม
กินคู่กันได้

บทความนี้เทียบสองตัวนี้โดยตรง ส่วนการเทียบโรสฮิปกับผลไม้วิตามินซีอื่นอ่านที่ โรสฮิป vs อะเซโรลาเชอร์รี · เรื่องแรกคือตารางเทียบแบบเห็นภาพ · เรื่องที่สองคือมาจากพืชเดียวกันไหม และสารสำคัญต่างกันตรงไหน · เรื่องที่สามคือหลักฐานในคนของแต่ละตัว · เรื่องที่สี่คือตัวไหนเหมาะกับใคร · เรื่องที่ห้าคือกินคู่กันได้ไหม และอ่านฉลากอย่างไร · เรื่องสุดท้ายคือโทษและใครต้องระวัง

1 ตารางเทียบ: สารสกัดกุหลาบ vs โรสฮิป

หัวข้อ สารสกัดกุหลาบ (Rose Extract) โรสฮิป (Rose Hip)
พืชต้นทาง กุหลาบมอญ Rosa damascena (บางสูตรใช้ R. centifolia / R. rugosa) กุหลาบป่า Rosa canina เป็นหลัก
ส่วนที่ใช้ กลีบดอก ผลสุก (เนื้อผลและเปลือก มักเอาเมล็ดและขนออก)
สารสำคัญ ฟลาโวนอยด์ (เคอร์ซิทิน เคมเฟอรอล) แอนโทไซยานิน แทนนิน กรดแกลลิก น้ำมันหอมระเหย วิตามินซี แคโรทีนอยด์ (ไลโคปีน เบต้าแคโรทีน) กาแลคโตลิพิด GOPO กรดไขมัน โพลีฟีนอล
วิตามินซี ต่ำ ไม่ใช่จุดขาย สูงมาก ประมาณ 400–1,250 มก./100 ก. ผลแห้ง ขึ้นกับพันธุ์และการแปรรูป
งานวิจัยในคนมุ่งที่ ผิว อารมณ์ ความผ่อนคลาย อาการปวดประจำเดือน (ส่วนใหญ่เป็นงานเล็กและใช้น้ำมันหอม/ชา) ข้อเสื่อมและการอักเสบ (meta-analysis 2008) ไขมันในเลือดและผิว (งานเล็ก)
ขนาดที่ใช้ในงานวิจัย ไม่มีมาตรฐาน · สารสกัดหลักร้อยมิลลิกรัมในสูตรรวม ผงผล 2.5–5 ก./วัน หรือสารสกัดมาตรฐาน
รูปแบบที่พบ แคปซูลสูตรรวมผู้หญิง ชา น้ำกุหลาบ น้ำมันหอม ชา ผง แคปซูล น้ำมันโรสฮิปทาผิว (จากเมล็ด)
รสและกลิ่น หอมดอกไม้ ฝาดเล็กน้อย เปรี้ยวอมหวาน ไม่หอมดอกไม้

สรุปสั้น ๆ คือ สารสกัดกุหลาบ = “ดอกไม้” ที่เด่นเรื่องโพลีฟีนอลและกลิ่นหอม · โรสฮิป = “ผลไม้” ที่เด่นเรื่องวิตามินซีและสารดูแลข้อ ชื่อคล้ายกันแต่ไม่ใช่ของทดแทนกัน

2 มาจากพืชเดียวกันไหม และสารสำคัญต่างกันตรงไหน

ทั้งคู่อยู่ในสกุล Rosa แต่คนละชนิดและคนละส่วน · กุหลาบที่ปลูกเพื่อกลีบและน้ำมันหอมคือกุหลาบมอญ Rosa damascena ซึ่งปลูกมากในอิหร่าน ตุรกี และบัลแกเรีย · ส่วนโรสฮิปที่ใช้ในอาหารเสริมเกือบทั้งหมดมาจากกุหลาบป่า Rosa canina ในยุโรปและชิลี เพราะให้ผลดก เนื้อหนา และวิตามินซีสูง

  • กลีบดอก สะสมสารสีและสารหอมเพื่อดึงดูดแมลง จึงเต็มไปด้วยแอนโทไซยานิน ฟลาโวนอยด์ และน้ำมันหอมระเหย (การทบทวนของ Boskabady และคณะ 2011 รวบรวมสารกลุ่มนี้ไว้กว่า 90 ชนิด) · วิตามินซีในกลีบมีน้อย
  • ผลสุก สะสมวิตามินและสารอาหารเพื่อเมล็ด จึงมีวิตามินซี แคโรทีนอยด์ และกาแลคโตลิพิดชนิด GOPO ซึ่งเป็นสารที่ถูกนำไปศึกษาเรื่องเซลล์อักเสบ (การทบทวนของ Mármol และคณะ 2017)
  • น้ำมันโรสฮิป ที่ใช้ทาผิวสกัดจากเมล็ดในผล มีกรดไลโนเลอิกและไลโนเลนิก เป็นอีกคนละเรื่องกับน้ำมันกุหลาบ (rose otto) ที่กลั่นจากกลีบและใช้ในน้ำหอม

เพราะสารสำคัญคนละกลุ่ม การอ่านฉลากจึงต้องดูให้ชัดว่าเขียน “Rose Extract / Rosa damascena” หรือ “Rose Hip / Rosa canina” — ผลิตภัณฑ์หลายตัวใช้รูปดอกกุหลาบบนกล่องทั้งที่ข้างในเป็นโรสฮิป

3 หลักฐานในคนของแต่ละตัว: อ่านให้พอดีกับความจริง

หัวข้อ สารสกัดกุหลาบ โรสฮิป
ข้อและการอักเสบ งานในคนแทบไม่มี Christensen และคณะ (2008) วิเคราะห์รวม 3 RCT ผงโรสฮิป 5 ก./วัน พบคะแนนปวดดีขึ้นเล็กน้อยถึงปานกลางในผู้ที่มีข้อเสื่อม · เป็นหลักฐานที่ดีที่สุดของโรสฮิป แต่งานยังน้อยและสั้น
ผิว งานทดลองในหลอดทดลองและงานเล็กในคนเรื่องสารต้านอนุมูลอิสระจากกลีบ · น้ำกุหลาบใช้เป็นโทนเนอร์มานาน งานเล็กในคนพบว่าผงโรสฮิป 3 ก./วัน 8 สัปดาห์ สัมพันธ์กับความชุ่มชื้นและริ้วรอยที่ดีขึ้นเล็กน้อย (Phetcharat 2015)
อารมณ์และการผ่อนคลาย งานส่วนใหญ่ใช้น้ำมันหอมระเหยหรือสูดดม พบความผ่อนคลายและคุณภาพการนอนที่ดีขึ้นเล็กน้อยในกลุ่มเล็ก · การกินสารสกัดมีข้อมูลน้อย ไม่ใช่เป้าหมายของงานวิจัย
ผู้หญิง / ประจำเดือน งานในอิหร่านหลายชิ้นพบว่าชาหรือสารสกัดกุหลาบมอญสัมพันธ์กับอาการปวดประจำเดือนที่เบาลง เป็นงานขนาดเล็ก ไม่มีงานเฉพาะ
วิตามินซี ไม่ใช่แหล่งวิตามินซี เป็นแหล่งวิตามินซีจากธรรมชาติที่ดี แต่ปริมาณต่อแคปซูลมักต่ำกว่าฉลากผงผลแห้งมาก ต้องอ่านปริมาณต่อหน่วยบริโภค

ข้อสังเกตที่สำคัญคือ หลักฐานทั้งสองฝั่งยังเป็นงานขนาดเล็ก ไม่มีตัวใด “พิสูจน์แล้ว” ในระดับที่ใช้แทนการรักษา และงานโรสฮิปเรื่องข้อใช้ผงผลขนาด 5 กรัม ซึ่งมากกว่าแคปซูลทั่วไปหลายเท่า

4 ตัวไหนเหมาะกับใคร

  • ต้องการวิตามินซีจากธรรมชาติในรูปผงหรือชา → โรสฮิป · เทียบกับผลไม้วิตามินซีอื่นที่ โรสฮิป vs อะเซโรลา
  • ดูแลข้อที่ตึงหรือปวดตามวัย → โรสฮิป (ผง 2.5–5 ก./วัน ตามงานวิจัย) ร่วมกับการพบแพทย์ถ้าปวดต่อเนื่อง
  • ผู้หญิงที่ต้องการสูตรดูแลผิว ความสดชื่น และสมดุลร่างกายในเม็ดเดียว → สารสกัดกุหลาบ ซึ่งมักอยู่ร่วมกับสมุนไพรผู้หญิงตัวอื่น · ดูเวลากินที่ สารสกัดกุหลาบ กินตอนไหนดี
  • ไวต่อกลิ่นหอม หรือไม่ชอบรสฝาด → โรสฮิป เพราะไม่มีน้ำมันหอมระเหยและรสเปรี้ยวอมหวาน
  • กรดไหลย้อน แสบท้องง่าย → สารสกัดกุหลาบในแคปซูล เพราะโรสฮิปเปรี้ยวและมีวิตามินซีสูง อาจระคายกระเพาะเมื่อกินผงปริมาณมาก
  • เคยเป็นนิ่วออกซาเลต → ระวังโรสฮิปขนาดสูง เพราะวิตามินซีปริมาณมากเพิ่มออกซาเลตในปัสสาวะ
BLB Y เป็นสูตรดูแลผู้หญิงที่ระบุปริมาณสารสำคัญรายตัวบนฉลาก — ตังกุย 114.8 มก. สารสกัดกุหลาบ 100 มก. สารสกัดผลพลับ PANCIL 100 มก. โพรไบโอติก Lactobacillus acidophilus และ rhamnosus อย่างละ 40 มก. ซีบัคธอร์น 33.55 มก. ซิงค์ 15 มก. พร้อมวิตามินบี 6 บี 12 วิตามินดี 3 และกรดโฟลิก · ไม่มีส่วนผสมของกวาวเครือขาว และไม่ใช่ฮอร์โมนทดแทน · มีเลข อย. 26-1-10867-5-0034 และผ่านการรับรองฮาลาล · BLB Y ใช้สารสกัดกุหลาบ 100 มก. ซึ่งเป็นสารสกัดจากกลีบกุหลาบ ไม่ใช่โรสฮิป ร่วมกับตังกุย ผลพลับ โพรไบโอติก และซีบัคธอร์น · เลือกกุหลาบเพราะงานวิจัยของกลีบกุหลาบมุ่งที่โพลีฟีนอล ผิว และอารมณ์ ซึ่งเป็นแนวของสูตรดูแลสมดุลผู้หญิง ไม่ใช่เป้าหมายเรื่องวิตามินซีแบบโรสฮิป · ไม่ใช่ฮอร์โมนทดแทน ผู้ที่ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือใช้ยาฮอร์โมนควรถามแพทย์ก่อน

5 กินคู่กันได้ไหม และอ่านฉลากอย่างไร

กินคู่กันได้ เพราะสารสำคัญคนละกลุ่ม ไม่ซ้อนปริมาณและไม่มีรายงานปฏิกิริยาต่อกัน · คนที่กินสูตรรวมผู้หญิงที่มีสารสกัดกุหลาบอยู่แล้ว และต้องการวิตามินซีเพิ่ม สามารถเติมโรสฮิปหรือผลไม้วิตามินซีอื่นได้โดยรวมปริมาณวิตามินซีทุกแหล่งไม่ให้เกิน 2,000 มก./วัน

  • ชื่อวิทยาศาสตร์บนฉลาก คือตัวตัดสิน — Rosa damascena หรือ R. centifolia = กลีบดอก · Rosa canina = ผลโรสฮิป
  • ส่วนที่ใช้ ฉลากที่ดีจะระบุ petal/flower หรือ fruit/hip
  • ปริมาณต่อหน่วยบริโภค สารสกัดกุหลาบในสูตรรวมมักอยู่ที่หลักร้อยมิลลิกรัม ส่วนโรสฮิปที่หวังผลเรื่องข้อตามงานวิจัยต้องเป็นผงหลายกรัม แคปซูล 500 มก. เพียงเม็ดเดียวจึงไม่ใช่ขนาดเดียวกับงานวิจัย
  • วิตามินซีของโรสฮิป สลายตัวตามความร้อนและเวลา ผลิตภัณฑ์ที่ระบุปริมาณวิตามินซีจริงต่อหน่วยบริโภคน่าเชื่อถือกว่าที่เขียนแค่ “วิตามินซีสูงกว่าส้ม”
  • ชากุหลาบ/น้ำกุหลาบ ให้โพลีฟีนอลน้อยกว่าสารสกัดมาก เป็นเครื่องดื่มมากกว่าอาหารเสริม

6 โทษและใครต้องระวัง

หัวข้อ สารสกัดกุหลาบ โรสฮิป
ผลข้างเคียงที่พบ พบน้อย · บางคนคลื่นไส้จากกลิ่นหอม หรือท้องผูกเล็กน้อยจากแทนนิน แสบท้อง ท้องเสีย เมื่อกินผงปริมาณมาก (วิตามินซีสูง) · ชาโรสฮิปที่ไม่กรองขนอาจระคายคอ
การแพ้ พบน้อย ผู้ที่แพ้เกสรดอกไม้หรือน้ำหอมกุหลาบควรระวัง พบน้อย
ยาที่ต้องระวัง ข้อมูลน้อย · ผู้ที่ใช้ยาฮอร์โมนหรือยานอนหลับควรถามแพทย์ วิตามินซีขนาดสูงรบกวนผลตรวจบางชนิด เพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็กและอะลูมิเนียม · ผู้ใช้วาร์ฟารินควรแจ้งแพทย์
กลุ่มที่ต้องถามแพทย์ก่อน ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร ผู้ใช้ยาฮอร์โมน ผู้เคยเป็นนิ่วออกซาเลต โรคไต ธาตุเหล็กเกิน ตั้งครรภ์

ทั้งสองตัวไม่ใช่ยา ไม่ใช่ฮอร์โมน และไม่ใช้แทนการรักษาข้อหรือการดูแลวัยทองของแพทย์ · อ่านผลข้างเคียงของสารสกัดกุหลาบโดยละเอียดที่ โทษของสารสกัดกุหลาบ

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

สารสกัดกุหลาบกับโรสฮิปต่างกันยังไง?

สารสกัดกุหลาบมาจากกลีบดอกกุหลาบมอญ เด่นที่โพลีฟีนอลและน้ำมันหอมระเหย ส่วนโรสฮิปคือผลสุกของกุหลาบป่า เด่นที่วิตามินซีและกาแลคโตลิพิด เป็นคนละพืช คนละส่วน และงานวิจัยคนละเรื่อง

โรสฮิปคือกุหลาบไหม?

เป็นผลของต้นกุหลาบป่า (Rosa canina) จึงอยู่ในสกุลกุหลาบ แต่ไม่ใช่กลีบดอกและไม่ใช่ชนิดเดียวกับกุหลาบมอญที่ใช้ทำสารสกัดกุหลาบ

ตัวไหนวิตามินซีสูงกว่า?

โรสฮิปสูงกว่ามาก ผลแห้ง 100 กรัมมีวิตามินซีราว 400–1,250 มก. ส่วนกลีบกุหลาบมีวิตามินซีน้อยและไม่ใช่จุดขาย

สารสกัดกุหลาบกับโรสฮิป ตัวไหนดีกับผิว?

ทั้งคู่มีงานขนาดเล็ก สารสกัดกุหลาบเด่นที่โพลีฟีนอลต้านอนุมูลอิสระ โรสฮิปมีงานผงผล 3 ก./วัน 8 สัปดาห์ที่พบความชุ่มชื้นดีขึ้นเล็กน้อย ไม่มีตัวใดพิสูจน์ชัดเจน

โรสฮิปช่วยเรื่องข้อจริงไหม?

การวิเคราะห์รวม 3 RCT ปี 2008 พบว่าผงโรสฮิป 5 ก./วัน สัมพันธ์กับคะแนนปวดข้อที่ดีขึ้นเล็กน้อยถึงปานกลาง เป็นหลักฐานขั้นต้น ไม่ใช้แทนการรักษา และแคปซูลเล็กไม่ใช่ขนาดเดียวกับงานวิจัย

สารสกัดกุหลาบกับโรสฮิปกินคู่กันได้ไหม?

ได้ เพราะสารสำคัญคนละกลุ่ม ไม่ซ้อนปริมาณ ควรรวมวิตามินซีจากทุกแหล่งไม่ให้เกิน 2,000 มก./วัน และผู้ที่กินยาประจำควรถามเภสัชกร

ดูฉลากยังไงว่าเป็นกุหลาบหรือโรสฮิป?

ดูชื่อวิทยาศาสตร์ Rosa damascena หรือ R. centifolia คือกลีบดอก Rosa canina คือผลโรสฮิป และดูคำว่า petal/flower หรือ fruit/hip พร้อมปริมาณต่อหน่วยบริโภค

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ผื่นลมพิษ ปากบวม หายใจลำบากหลังกินสารสกัดกุหลาบหรือโรสฮิป (พบน้อย) ให้หยุดและพบแพทย์ ถ้าหายใจลำบากให้โทร 1669 · เลือดออกผิดปกติทางช่องคลอดหลังหมดประจำเดือน ต้องพบแพทย์ ไม่ใช่เรื่องของสมุนไพร
  • ต้องบวกปริมาณสารตัวเดียวกันจากทุกผลิตภัณฑ์ที่กินอยู่ รวมทั้งวิตามินรวม นมผง และเครื่องดื่มเสริมสารอาหาร เพราะคนส่วนใหญ่ที่ได้รับเกินไม่ได้ตั้งใจ แต่เกิดจากการกินซ้อนโดยไม่รู้ตัว
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • สารสกัดกุหลาบและโรสฮิปไม่ใช่ฮอร์โมนทดแทนและไม่ใช่ยารักษาข้อ งานวิจัยในคนยังมีขนาดเล็ก อาการวัยทองหรือปวดข้อที่รบกวนชีวิตควรพบแพทย์ ไม่ใช่เพิ่มขนาดสมุนไพรเอง

อ้างอิง

  1. Christensen R, Bartels EM, Altman RD, Astrup A, Bliddal H. Does the hip powder of Rosa canina (rosehip) reduce pain in osteoarthritis patients? — a meta-analysis of randomized controlled trials. Osteoarthritis Cartilage. 2008;16(9):965-972
  2. Boskabady MH, Shafei MN, Saberi Z, Amini S. Pharmacological effects of Rosa damascena. Iran J Basic Med Sci. 2011;14(4):295-307
  3. Mármol I, Sánchez-de-Diego C, Jiménez-Moreno N, Ancín-Azpilicueta C, Rodríguez-Yoldi MJ. Therapeutic applications of rose hips from different Rosa species. Int J Mol Sci. 2017;18(6):1137
  4. Phetcharat L, Wongsuphasawat K, Winther K. The effectiveness of a standardized rose hip powder, containing seeds and shells of Rosa canina, on cell longevity, skin wrinkles, moisture, and elasticity. Clin Interv Aging. 2015;10:1849-1856
  5. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin C — Fact Sheet for Health Professionals
  6. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →