ปวดสะบัก ปวดใต้สะบัก ปวดกลางหลังระหว่างสะบัก ตึงเป็นก้อน เกิดจากอะไร? ท่านั่งทำงาน การยืดและออกกำลัง ดูแลตัวเองที่บ้าน และสัญญาณที่ต้องพบแพทย์ทันที

ปวดสะบักหรือปวดใต้สะบักเป็นอาการที่พบบ่อยมากในคนทำงานหน้าจอ ขับรถนาน และคนที่ก้มดูมือถือทั้งวัน กล้ามเนื้อที่ยึดสะบักไว้กับกระดูกสันหลัง เช่น กล้ามเนื้อรอมบอยด์และทราพีเซียสส่วนกลาง ต้องทำงานค้างเมื่อไหล่ห่อและคอยื่น จนล้าและเกิดจุดกดเจ็บ แนวทางเวชปฏิบัติด้านปวดคอของ JOSPT (Blanpied et al., 2017) ให้น้ำหนักกับการออกกำลังและการดูแลแบบกระตือรือร้น และการทดลองของ Andersen และคณะ (2008) พบว่าการฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอและไหล่ลดอาการปวดในพนักงานออฟฟิศได้ชัดกว่าการออกกำลังทั่วไป อย่างไรก็ตาม ปวดสะบักบางแบบไม่ใช่กล้ามเนื้อ เช่น ปวดร้าวจากกระดูกคอ หรืออาการร้าวจากหัวใจ ปอด และถุงน้ำดี บทความนี้อธิบายสาเหตุ วิธีแยก วิธีดูแลตัวเอง ท่ายืดและออกกำลัง บทบาทจริงของแร่ธาตุ และสัญญาณที่ต้องพบแพทย์

อาการหลัก
ปวดตึงหรือแปลบที่สะบัก
กดเจ็บเป็นจุด ขยับแล้วเปลี่ยน
สาเหตุที่พบบ่อย
ไหล่ห่อ คอยื่น นั่งนิ่งนาน
กล้ามเนื้อหลังส่วนบนอ่อนแรง
ดูแลเบื้องต้น
ขยับบ่อย ยืด ออกกำลัง
ปรับโต๊ะและจอ ประคบอุ่น

เรื่องแรกคือปวดสะบักเกิดจากอะไร · เรื่องที่สองคือแยกปวดกล้ามเนื้อกับอาการที่ไม่ใช่กล้ามเนื้อ · เรื่องที่สามคือดูแลตัวเองและปรับที่ทำงาน · เรื่องที่สี่คือท่ายืดและท่าออกกำลัง · เรื่องที่ห้าคือแมกนีเซียมช่วยอะไรได้จริง · เรื่องสุดท้ายคือเมื่อไรควรพบแพทย์

1 ปวดสะบัก เกิดจากอะไร

สะบักเป็นกระดูกที่ลอยอยู่บนผนังทรวงอก ยึดไว้ด้วยกล้ามเนื้อหลายมัด เมื่อเราห่อไหล่และยื่นคอไปข้างหน้าเพื่อดูจอ สะบักจะเลื่อนออกด้านข้างและกล้ามเนื้อระหว่างสะบักต้องยืดค้างและออกแรงตลอด Kibler และ McMullen (2003) อธิบายว่าการเคลื่อนไหวของสะบักที่ผิดจังหวะสัมพันธ์กับอาการปวดบริเวณไหล่และสะบัก ส่วนข้อมูลภาระโรคทั่วโลก (Hoy et al., 2014) ชี้ว่าอาการปวดคอซึ่งมักร้าวมาถึงสะบักเป็นสาเหตุสำคัญของการสูญเสียคุณภาพชีวิต

สาเหตุ ลักษณะที่มักเจอ ดูแลเบื้องต้น
กล้ามเนื้อล้าจากท่านั่งค่อม ไหล่ห่อ ปวดตึงช่วงบ่ายถึงเย็น กดแล้วเจอจุดเจ็บเป็นก้อน ลุกขยับบ่อย ยืดอก ปรับจอ ประคบอุ่น
ใช้แขนข้างเดียวซ้ำ ๆ ปวดสะบักข้างที่ใช้เมาส์ สะพายกระเป๋า หรืออุ้มลูก สลับข้าง ลดน้ำหนักกระเป๋า วางเมาส์ใกล้ตัว
นอนผิดท่า หมอนไม่เหมาะ ตื่นมาปวดสะบัก คอเอียงไม่สุด หมอนสูงพอดีกับไหล่ ไม่นอนคว่ำ
ออกกำลังหนักเกินหรือผิดท่า หลังยกน้ำหนัก ว่ายน้ำ หรือตีแบด พักส่วนนั้น 2–3 วัน แล้วค่อย ๆ กลับไปฝึก
ความเครียด ไหล่ยกเกร็งโดยไม่รู้ตัว ปวดหัวตึงร่วม ฝึกหายใจลึก ผ่อนไหล่ลง พักสายตา
ปวดร้าวจากกระดูกคอ ปวดร่วมกับชาหรือเสียวร้าวลงแขน ก้มเงยคอแล้วเป็นมากขึ้น ควรให้แพทย์ประเมิน

ถ้าปวดหนักที่คอและบ่ามากกว่าสะบัก อ่าน ปวดตึงคอ บ่า ไหล่ (office syndrome) ดูแลยังไง และถ้าคอยื่นไหล่ห่อชัด อ่าน คอยื่น ไหล่ห่อ (Text Neck)

2 ปวดกล้ามเนื้อ หรืออาการที่ไม่ใช่กล้ามเนื้อ แยกอย่างไร

ปวดสะบักจากกล้ามเนื้อมักมีลักษณะเฉพาะ คือกดแล้วเจ็บตรงจุด ปวดมากขึ้นหรือน้อยลงตามท่าทางและการขยับ ดีขึ้นเมื่อพัก ยืด หรือประคบอุ่น ส่วนอาการที่ไม่ใช่กล้ามเนื้อมักไม่เปลี่ยนตามท่าทาง และมีอาการของระบบอื่นร่วมด้วย ซึ่งไม่ควรรอดูอาการเอง

  • น่าจะเป็นกล้ามเนื้อ — กดเจ็บเป็นจุด ปวดหลังนั่งนาน ขยับไหล่แล้วเปลี่ยน ยืดแล้วดีขึ้น ไม่มีไข้หรือเหนื่อย
  • น่าจะมาจากกระดูกคอหรือเส้นประสาท — ปวดร้าวจากคอลงสะบักและแขน ชา เสียวแปลบ หรือมือไม่มีแรง ดู กระดูกคอเสื่อม ปวดร้าวลงสะบัก
  • ต้องพบแพทย์ทันที — ปวดสะบักซ้ายหรือกลางหลังร่วมกับแน่นหน้าอก เหงื่อแตก เหนื่อย คลื่นไส้ หรือปวดร้าวไปกราม เพราะอาจเป็นอาการของหัวใจ โดยเฉพาะในผู้หญิง ผู้สูงอายุ และผู้ที่เป็นเบาหวาน
  • ต้องพบแพทย์ — ปวดสะบักขวาหลังกินอาหารมัน ร่วมกับปวดใต้ชายโครงขวา อาจเกี่ยวกับถุงน้ำดี
  • ต้องพบแพทย์ — ปวดเวลาหายใจลึกหรือไอ ร่วมกับไข้ หอบ หรือไอมีเสมหะ อาจเกี่ยวกับปอดหรือเยื่อหุ้มปอด

การวินิจฉัยด้วยตัวเองจากรูปในอินเทอร์เน็ตมักผิด เพราะหลายภาวะมีลักษณะคล้ายกัน การตรวจกับแพทย์คือสิ่งเดียวที่ทำให้ได้คำตอบที่ถูกต้อง

3 ดูแลตัวเองที่บ้านและปรับที่ทำงาน

  • ลุกขยับทุก 30–60 นาที — ตั้งเตือนในมือถือ ลุกเดิน หมุนไหล่ไปข้างหลัง 10 รอบ แล้วค่อยนั่งต่อ
  • จอระดับสายตา — ขอบบนของจออยู่ระดับสายตาหรือต่ำกว่าเล็กน้อย ห่างประมาณหนึ่งช่วงแขน โน้ตบุ๊กควรใช้ขาตั้งกับคีย์บอร์ดแยก
  • เมาส์และคีย์บอร์ดใกล้ตัว — ข้อศอกงอราว 90 องศา แนบลำตัว ไม่ต้องเอื้อมแขนไปข้างหน้า
  • พนักพิงรองหลัง — นั่งชิดพนักพิง ใช้หมอนเล็กรองเอว เท้าวางราบกับพื้น
  • มือถือยกขึ้นมาระดับสายตา — แทนการก้มคอลงไปหา
  • ประคบอุ่น 15–20 นาที — ช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัว ถ้าเพิ่งบาดเจ็บจากการยกของ 1–2 วันแรกใช้ประคบเย็น
  • กระเป๋าเบาและสลับข้าง — ใช้เป้สองสายแทนกระเป๋าสะพายข้างเดียวเมื่อของหนัก
  • ยาแก้ปวดทั่วไป — ใช้ได้ระยะสั้นตามคำแนะนำของเภสัชกร ไม่ควรกินต่อเนื่องเองนาน

ถ้าปวดตึงบ่าเป็นหลักและอยากรู้เรื่องสารอาหาร อ่าน ปวดตึงบ่าไหล่ ออฟฟิศซินโดรม กินอะไรดี

4 ท่ายืดและท่าออกกำลังกล้ามเนื้อรอบสะบัก

การยืดช่วยลดความตึงชั่วคราว แต่การออกกำลังให้กล้ามเนื้อหลังส่วนบนแข็งแรงคือสิ่งที่ช่วยในระยะยาว Andersen และคณะ (2008) ให้พนักงานออฟฟิศที่ปวดคอและไหล่ฝึกความแข็งแรงเฉพาะส่วนสัปดาห์ละ 3 ครั้ง ครั้งละราว 20 นาที เป็นเวลา 10 สัปดาห์ พบว่าอาการปวดลดลงชัดเมื่อเทียบกับกลุ่มที่ได้คำแนะนำด้านสุขภาพทั่วไป ทำทุกท่าช้า ๆ ไม่ฝืนจนเจ็บแปลบ

  • บีบสะบักเข้าหากัน — นั่งหรือยืนตรง ดึงสะบักเข้าหากันและลงล่าง ค้าง 5 วินาที ทำ 10 ครั้ง วันละ 3 รอบ
  • ยืดอกที่วงกบประตู — วางแขนบนวงกบประตูระดับไหล่ ก้าวเท้าไปข้างหน้าจนรู้สึกตึงที่อก ค้าง 30 วินาที 3 ครั้ง
  • เก็บคาง — ดึงคางเข้าหาลำคอตรง ๆ เหมือนทำคางสองชั้น ค้าง 5 วินาที ทำ 10 ครั้ง
  • ท่ากอดตัวเอง — ไขว้แขนกอดไหล่ตัวเอง ก้มหลังเล็กน้อย หายใจลึก ยืดกล้ามเนื้อระหว่างสะบัก ค้าง 30 วินาที
  • ดึงยางยืดแบบพายเรือ — คล้องยางยืดกับเสา ดึงเข้าหาตัวโดยบีบสะบัก 12–15 ครั้ง 2–3 เซต สัปดาห์ละ 3 วัน
  • ท่าตัว W บนผนัง — ยืนหลังพิงผนัง ยกแขนเป็นรูปตัว W แล้วเลื่อนขึ้นลงช้า ๆ 10 ครั้ง
  • กลิ้งลูกบอลกับผนัง — วางลูกเทนนิสระหว่างหลังกับผนังตรงจุดตึง กดเบา ๆ 30–60 วินาที ไม่กดบนกระดูกสันหลังโดยตรง

ถ้าเคยมีภาวะไหล่ติดหรือยกแขนไม่สุด อ่าน ไหล่ติด ดูแลตัวเองยังไง ก่อนเริ่มท่าที่ต้องยกแขนสูง

5 แมกนีเซียมช่วยอะไรได้จริง และช่วยอะไรไม่ได้

แมกนีเซียมเป็นแร่ธาตุที่ร่างกายใช้ในการหดและคลายตัวของกล้ามเนื้อและการนำสัญญาณประสาทตามปกติ NIH ODS ระบุว่าคนจำนวนมากได้รับแมกนีเซียมจากอาหารต่ำกว่าที่แนะนำ โดยเฉพาะคนที่กินผักใบเขียว ถั่ว และธัญพืชไม่ขัดสีน้อย อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีงานวิจัยที่ดีพอว่าแมกนีเซียมช่วยอาการปวดสะบักจากท่าทางโดยตรง บทบาทของแมกนีเซียมจึงเป็นการดูแลสารอาหารพื้นฐานของกล้ามเนื้อและการผ่อนคลายโดยรวม ไม่ใช่สิ่งที่ใช้แทนการปรับท่าและการออกกำลัง

  • อาจเหมาะ — คนที่กินผักและถั่วน้อย ดื่มกาแฟมาก เครียด นอนหลับยาก และต้องการดูแลการผ่อนคลายของกล้ามเนื้อโดยรวม หลังปรับท่าทางแล้ว
  • ไม่ใช่ตัวแก้ — ปวดร้าวลงแขน ชา อ่อนแรง หรืออาการที่มาพร้อมแน่นหน้าอก เหนื่อย ไข้
  • แหล่งจากอาหาร — ผักใบเขียวเข้ม อัลมอนด์ เมล็ดฟักทอง ถั่วดำ ข้าวกล้อง

Lipo Mg ให้แมกนีเซียมสามรูปแบบในแคปซูลเดียวตามฉลาก ได้แก่ แมกนีเซียมลิโพโซม Liposovit®-Mg 300 มก. แมกนีเซียมซิเตรต 175 มก. และแมกนีเซียมออกไซด์ 30 มก. กินวันละ 1 แคปซูลหลังอาหารเย็นหรือก่อนนอน มีเลข อย. และผ่านการรับรองฮาลาล เป็นทางเลือกสำหรับคนที่ต้องการดูแลแมกนีเซียมรายวันในปริมาณที่รู้แน่ ไม่ใช่ยาแก้ปวด

แมกนีเซียมไม่ใช่ยาแก้ปวดสะบัก — สิ่งที่ช่วยจริงคือการขยับ ปรับท่านั่งและจอ ออกกำลังกล้ามเนื้อรอบสะบัก และให้แพทย์ตรวจเมื่อปวดร่วมกับอาการที่ไม่ใช่กล้ามเนื้อ · อ่านเพิ่มที่ แมกนีเซียม กินตอนไหนดี · แมกนีเซียม ยี่ห้อไหนดี และหลักการลิโพโซมที่ Liposomal คืออะไร

Lipo Mg ให้แมกนีเซียม 3 รูปแบบในแคปซูลเดียว — แมกนีเซียมลิโพโซม Liposovit®-Mg 300 มก. แมกนีเซียมซิเตรต 175 มก. และแมกนีเซียมออกไซด์ 30 มก. · เทคโนโลยีลิโพโซมช่วยเรื่องการดูดซึม ซึ่งเป็นจุดที่แมกนีเซียมรูปแบบธรรมดามักถูกตั้งคำถาม · มีเลข อย. 26-1-10867-5-0047 และผ่านการรับรองฮาลาล

6 เมื่อไรควรพบแพทย์

  • ปวดสะบักหรือกลางหลังร่วมกับแน่นหน้าอก เหงื่อแตก หายใจไม่อิ่ม คลื่นไส้ หรือปวดร้าวไปแขนซ้ายหรือกราม — โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที
  • ปวดหลังส่วนบนรุนแรงแบบฉีกขาดที่เกิดขึ้นทันที — ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที
  • ปวดเวลาหายใจลึก ไอ ร่วมกับไข้หรือหอบ — ต้องพบแพทย์
  • ชา เสียวร้าว หรืออ่อนแรงลงแขนและมือ — ควรพบแพทย์เพื่อตรวจกระดูกคอและเส้นประสาท
  • ปวดตอนกลางคืนจนตื่น ปวดตลอดแม้พัก มีไข้ หรือน้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ — ไม่ใช่ปวดกล้ามเนื้อทั่วไป ต้องตรวจ
  • ปวดหลังอุบัติเหตุ ล้ม หรือกระแทก — ควรพบแพทย์
  • ปรับท่าและออกกำลังสม่ำเสมอ 2–4 สัปดาห์แล้วไม่ดีขึ้น — ควรพบแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด

หากอาการไม่ดีขึ้นใน 2 สัปดาห์ เป็นซ้ำบ่อย หรือรุนแรงขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ปวดสะบัก เกิดจากอะไร?

ส่วนใหญ่มาจากกล้ามเนื้อรอบสะบักที่ล้าจากท่านั่งไหล่ห่อ คอยื่น นั่งนิ่งนาน หรือใช้แขนข้างเดียวซ้ำ ๆ · บางรายเป็นอาการร้าวจากกระดูกคอ และส่วนน้อยเป็นอาการร้าวจากหัวใจ ปอด หรือถุงน้ำดีซึ่งต้องพบแพทย์

ปวดใต้สะบักซ้าย อันตรายไหม?

ถ้ากดเจ็บเป็นจุดและเปลี่ยนตามท่าทาง มักเป็นกล้ามเนื้อ · แต่ถ้ามาพร้อมแน่นหน้าอก เหงื่อแตก เหนื่อย หรือปวดร้าวไปแขนซ้ายหรือกราม ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที

ปวดสะบักขวา เกิดจากอะไร?

มักเป็นกล้ามเนื้อจากการใช้เมาส์หรือแขนขวามาก · ถ้าปวดหลังกินอาหารมันร่วมกับปวดใต้ชายโครงขวา ควรพบแพทย์เพื่อตรวจถุงน้ำดี

ปวดสะบัก ยืดท่าไหนดี?

ท่าบีบสะบักเข้าหากัน ยืดอกที่วงกบประตู เก็บคาง และท่ากอดตัวเอง ทำวันละหลายรอบ · ระยะยาวควรออกกำลังกล้ามเนื้อหลังส่วนบนสัปดาห์ละ 3 วัน

ปวดสะบัก ประคบร้อนหรือเย็น?

ปวดตึงจากการนั่งนานใช้ประคบอุ่น 15–20 นาที · ถ้าเพิ่งบาดเจ็บจากการยกของหรือกระแทกใน 1–2 วันแรกใช้ประคบเย็น

ปวดสะบัก ขาดแมกนีเซียมใช่ไหม?

ส่วนใหญ่ไม่ใช่ · สาเหตุหลักคือท่าทางและกล้ามเนื้อที่อ่อนแรง แมกนีเซียมเป็นเพียงการดูแลสารอาหารพื้นฐาน ไม่ใช่ยาแก้ปวด

แมกนีเซียมกินตอนไหนดี?

หลังอาหารเย็นหรือก่อนนอนเวลาเดิมทุกวันตามฉลาก และกินห่างจากยาปฏิชีวนะบางกลุ่มและยากระดูกตามคำแนะนำของเภสัชกร

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • การวินิจฉัยด้วยตัวเองจากรูปในอินเทอร์เน็ตมักผิด เพราะหลายภาวะมีลักษณะคล้ายกัน การตรวจกับแพทย์คือสิ่งเดียวที่ทำให้ได้คำตอบที่ถูกต้อง
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • ไม่มีอาหารเสริมตัวใดที่ป้องกัน รักษา หรือทำให้โรคหายได้ — สิ่งที่ทำได้คือเลือกผลิตภัณฑ์ที่ระบุส่วนผสมชัด และดูแลการกินให้ตรงกับสภาพร่างกายของตัวเอง
  • แมกนีเซียมไม่ใช่ยาแก้ปวดสะบัก — สิ่งที่ช่วยจริงคือการขยับ ปรับท่านั่งและจอ ออกกำลังกล้ามเนื้อรอบสะบัก และให้แพทย์ตรวจเมื่อปวดร่วมกับอาการที่ไม่ใช่กล้ามเนื้อ
  • ปวดหลังส่วนบนร่วมกับแน่นหน้าอก เหงื่อแตก หรือหายใจไม่อิ่ม — ไม่ใช่อาการที่ดูแลเองที่บ้าน ต้องโทร 1669 ทันที
  • ผู้ที่มีโรคไต — ห้ามเริ่มแมกนีเซียมเองก่อนปรึกษาแพทย์
  • ห้ามกินยาแก้ปวดหรือยาคลายกล้ามเนื้อต่อเนื่องเองนาน — ต้องผ่านแพทย์หรือเภสัชกร
  • ผู้ที่แพ้อาหาร เช่น ปลา ถั่วเหลือง สัตว์มีเปลือก หรือถั่วบางชนิด ให้อ่านรายการวัตถุดิบและคำเตือนผู้แพ้บนฉลากก่อนใช้ทุกครั้ง

อ้างอิง

  1. Blanpied PR, Gross AR, Elliott JM, et al. Neck Pain: Revision 2017. Clinical Practice Guidelines Linked to the International Classification of Functioning, Disability and Health from the Orthopaedic Section of the American Physical Therapy Association. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2017
  2. Andersen LL, Kjaer M, Søgaard K, et al. Effect of two contrasting types of physical exercise on chronic neck muscle pain. Arthritis & Rheumatism. 2008
  3. Kibler WB, McMullen J. Scapular dyskinesis and its relation to shoulder pain. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2003
  4. Hoy D, March L, Woolf A, et al. The global burden of neck pain: estimates from the global burden of disease 2010 study. Annals of the Rheumatic Diseases. 2014
  5. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements (NIH ODS). Magnesium — Fact Sheet for Health Professionals
  6. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →