คนที่เริ่มกินอาหารเสริมมักอ่านเฉพาะตัวใหญ่หน้ากล่อง แต่ตัวเลขที่สำคัญจริงอยู่ในตารางส่วนประกอบ ซึ่งบอกว่าต่อหน่วยบริโภคมีอะไรและเท่าไร บทความนี้ไล่ทีละหน่วยทีละบรรทัด และใช้ตัวอย่างจากสูตร Lipo Mg ที่แยกแมกนีเซียมเป็นหลายรูปให้เห็นชัด เพื่อให้อ่านฉลากอาหารเสริมทุกยี่ห้อได้เอง
ระวังสับสนเมื่ออ่านตัวเลขบนฉลาก
1,000 IU จึงเท่ากับ 25 มคก.
ต้องคูณจำนวนที่กินต่อวัน
บทความนี้ไม่ได้อธิบายสารแต่ละตัวซ้ำ (อ่านได้ที่ แมกนีเซียม ยี่ห้อไหนดี และ วิตามินดีเท่าไรถึงพอ) แต่สอนอ่านตัวเลขทุกชนิดบนฉลาก · เรื่องแรกคือหน่วย มก. มคก. และ IU · เรื่องที่สองคือต่อหน่วยบริโภคกับต่อวัน · เรื่องที่สามคือ %NRV คืออะไร · เรื่องที่สี่คือสารประกอบกับธาตุ · เรื่องสุดท้ายคือตัวเลขมากกว่าไม่ได้แปลว่าดีกว่า
1 หน่วยที่เจอบ่อย: มก. มคก. และ IU
| หน่วย | ความหมาย | วิธีอ่าน |
|---|---|---|
| กรัม (g) | หน่วยใหญ่ที่สุดที่ใช้บนฉลาก | 1 กรัม เท่ากับ 1,000 มก. |
| มิลลิกรัม (mg, มก.) | ใช้กับแร่ธาตุและวิตามินส่วนใหญ่ | 1 มก. เท่ากับ 1,000 มคก. |
| ไมโครกรัม (mcg, มคก.) | ใช้กับวิตามินและสารที่ปริมาณน้อย เช่น วิตามินบี 12 หรือวิตามินดี | 1,000 มคก. เท่ากับ 1 มก. |
| IU (หน่วยสากล) | ใช้กับวิตามินบางชนิด เช่น วิตามินดี | วิตามินดี 1 IU เท่ากับ 0.025 มคก. ดังนั้น 1,000 IU เท่ากับ 25 มคก. ไม่ใช่ 1,000 มคก. |
ข้อสำคัญคือ ตัวเลขเดียวกันในหน่วยต่างกันให้ความหมายต่างกันมาก ก่อนเทียบสองยี่ห้อ ต้องแปลงให้อยู่หน่วยเดียวกันก่อนเสมอ ตัวอย่างวิตามินดีที่เทียบกันได้อยู่ที่ วิตามินดีแบบหยด vs แคปซูล
2 ต่อหน่วยบริโภค กับต่อวัน
ฉลากแต่ละยี่ห้อกำหนดจำนวนที่กินต่อวันไว้ต่างกัน ตัวเลขบนฉลากส่วนใหญ่บอกว่า ต่อหนึ่งหน่วยบริโภค เช่น ต่อเม็ดหรือต่อซอง สูตร BLB P ระบุให้กิน 2 เม็ดต่อวัน ดังนั้นตัวเลขที่เขียนบนฉลากต้องคูณสองก่อนนับเป็นปริมาณต่อวัน
- ตรวจจำนวนหน่วยต่อวันเสมอ: ตัวเลขที่ดูสูงอาจเป็นปริมาณของสองเม็ดแล้ว
- อย่าเร่งกิน: การกินเกินจำนวนที่ฉลากระบุเพื่อให้ได้ปริมาณเร็วขึ้นเป็นความเสี่ยงที่พบบ่อย
- รวมผลิตภัณฑ์ทุกตัว: ถ้ากินหลายผลิตภัณฑ์พร้อมกัน ต้องรวมตัวเลขของทุกตัวของสารชนิดเดียวกันก่อนนับ
3 %NRV หรือร้อยละของปริมาณอ้างอิง คืออะไร
ฉลากไทยมักแสดงเป็นร้อยละของปริมาณอ้างอิงที่ควรได้รับต่อวัน ชื่อที่พบบ่อยคือ %NRV หรือ %Thai RDI ตามแต่ฉลาก 100% คือระดับอ้างอิงสำหรับคนทั่วไป ไม่ได้แปลว่าพอสำหรับทุกคน และคนที่มีความต้องการสูงหรือต่ำกว่าปกติอาจต้องการต่างออกไป
- สารที่ไม่มีค่าอ้างอิง: สมุนไพรและสารสกัดหลายชนิดไม่มีค่าอ้างอิงจึงไม่มี % ไม่ได้แปลว่าไม่มีตัวเลข
- ร้อยละสูงไม่ได้หมายถึงปลอดภัย: วิตามินและแร่ธาตุหลายชนิดมีขีดสูงสุดที่รับได้ต่อวันด้วย
4 ปริมาณสารประกอบกับปริมาณธาตุ
แร่ธาตุบางชนิดเขียนบนฉลากเป็นน้ำหนักของ สารประกอบ เช่น เกลือซิเตรตหรือออกไซด์ ซึ่งมีน้ำหนักรวมของส่วนที่ไม่ใช่แร่ธาตุปนอยู่ ส่วนฉลากบางแบบเขียนเป็นปริมาณ ธาตุ โดยตรง ทั้งสองแบบให้ปริมาณที่ร่างกายได้รับต่างกันได้
- ดูคำว่า “ธาตุ” หรือ “as”: ถ้าฉลากบอกว่าเป็นปริมาณธาตุ ให้ใช้ตัวเลขนั้นได้เลย ถ้าไม่บอก ให้ถามผู้ผลิต
- สูตรแมกนีเซียมหลายรูป: ดูทั้งชื่อรูปและตัวเลขของแต่ละรูป ไม่รวมเป็นตัวเลขเดียว (อ่านเทียบ แมกนีเซียมมีกี่ฟอร์ม)
5 ตัวเลขมากกว่าไม่ได้แปลว่าดีกว่า
วิตามินและแร่ธาตุหลายตัวมีระดับสูงสุดที่รับได้ต่อวัน (UL) ถ้าเกินระดับนี้ต่อเนื่อง อาจเกิดผลเสียได้ ดังนั้นตัวเลขที่สูงกว่าค่าอ้างอิงมากเกินไปจึงไม่ได้แปลว่าดีกว่า ทางที่ดีคือเทียบตัวเลขกับ ค่าอ้างอิงและ UL แล้วเลือกขนาดที่เหมาะกับตัวเอง (อ่านเรื่องวิตามินดีที่ วิตามินดีกินเกินอันตรายไหม)
6 เช็กฉลากให้ครบก่อนซื้อ
- ชื่อสารและรูป: เช่น ซิเตรต ออกไซด์ ลิโพโซม
- ปริมาณต่อหน่วยบริโภคพร้อมหน่วย: มก. มคก. หรือ IU
- จำนวนหน่วยต่อวัน: คูณเพื่อให้ได้ปริมาณต่อวัน
- สารก่อภูมิแพ้และคำเตือน: ต้องอ่านทุกครั้ง
- เลข อย.: ตรวจในระบบค้นหาของ อย. ได้ และเก็บเลขนั้นไว้ถ้ามีคำถาม
ถ้าอ่านฉลากแล้วยังไม่แน่ใจ ติดต่อ LINE @blb.co.th หรือโทร 062-353-9895 ได้ทุกเมื่อ และเรื่องการเก็บรักษาอาหารเสริมอ่านได้ที่ แคปซูล เม็ด ซอฟต์เจล ผงชง
7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
มก. กับ มคก. ต่างกันยังไง?
1 มก. เท่ากับ 1,000 มคก. ดังนั้นตัวเลขหลักพันในหน่วย มคก. เทียบเท่าตัวเลขหลักเดียวในหน่วย มก. ต้องดูหน่วยทุกครั้งก่อนเทียบ
IU คืออะไร และใช้กับวิตามินอะไร?
IU เป็นหน่วยสากลที่ใช้กับวิตามินบางชนิด เช่น วิตามินดี วิตามินดี 1 IU เท่ากับ 0.025 มคก. ดังนั้น 1,000 IU เท่ากับ 25 มคก.
%NRV บนฉลากคืออะไร และ 100% แปลว่าพอไหม?
เป็นร้อยละของปริมาณอ้างอิงต่อวันสำหรับคนทั่วไป 100% เป็นระดับอ้างอิง ไม่ได้แปลว่าพอสำหรับทุกคน และสารบางชนิดไม่มีค่าอ้างอิง
รู้ได้ยังไงว่าตัวเลขบนฉลากเป็นธาตุหรือสารประกอบ?
ดูคำว่า “ธาตุ” หรือ “as” ในชื่อสารบนฉลาก ถ้าไม่มีคำบอกชัดเจน ให้ถามผู้ผลิตก่อนนับรวม
กินวันละกี่เม็ดถึงจะนับตัวเลขบนฉลากได้?
ตัวเลขบนฉลากส่วนใหญ่เป็นต่อหน่วยบริโภค ให้ดูจำนวนที่ฉลากกำหนดต่อวันแล้วคูณ ไม่ควรเพิ่มจำนวนเกินที่ฉลากระบุ
ตัวเลขยิ่งสูงยิ่งดีไหม?
ไม่เสมอไป วิตามินและแร่ธาตุหลายตัวมีขีดสูงสุดที่รับได้ต่อวัน การเลือกควรดูค่าอ้างอิงและ UL ร่วมกัน
- ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
- ตัวเลขบนฉลากอาหารเสริมไม่ได้บอกว่าผลิตภัณฑ์นั้นดีกว่าหรือได้ผลกว่า ไม่ได้ทำให้การรักษาของแพทย์เปลี่ยนไป · ผู้ที่กินหลายผลิตภัณฑ์ต้องรวมตัวเลขทุกตัวก่อนนับปริมาณ
- มากกว่าไม่เท่ากับดีกว่า — วิตามินและแร่ธาตุหลายตัวมีระดับสูงสุดที่รับได้ต่อวัน (Tolerable Upper Intake Level) การกินซ้อนกันหลายยี่ห้อโดยไม่รวมปริมาณคือสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของการได้รับเกิน
- คลื่นไส้อาเจียนต่อเนื่อง ปวดท้องรุนแรง สับสน หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือปัสสาวะออกน้อยลง หลังได้รับวิตามินหรือแร่ธาตุขนาดสูง ต้องหยุดและไปโรงพยาบาลทันที พร้อมนำฉลากผลิตภัณฑ์ทุกตัวที่กินอยู่ไปให้แพทย์ดู
- ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
- สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
- ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
- ต้องแจ้งแพทย์และเจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการทุกครั้งว่ากินผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอะไรอยู่บ้าง เพราะผลตรวจที่คลาดเคลื่อนนำไปสู่การวินิจฉัยและการรักษาที่ผิดพลาดได้
อ้างอิง
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Dietary Supplement Label Database (DSLD).
- U.S. Food and Drug Administration. Dietary Supplement Labeling Guide — Chapter IV: Labeling of Dietary Supplements.
- Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. Washington DC: National Academies Press; 2011.
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ฉบับล่าสุดที่ประกาศ).
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: แมกนีเซียม ยี่ห้อไหนดี เลือกรูปแบบไหนให้ตรงกับปัญหา 👉
