ບາດແຜຜ່າຕັດ ບາດແຜຖະຫລອກ ຫຼືບາດແຜຊໍ້າຮື້ອທີ່ “ຫາຍຊ້າກວ່າທີ່ຄວນ” — ຫຼາຍຄັ້ງບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນກັບການເຮັດແຜຢ່າງດຽວ ແຕ່ຂຶ້ນກັບສານອາຫານທີ່ຮ່າງກາຍໃຊ້ໃນການສ້ອມແປງເນື້ອເຍື່ອນຳ · ການຫາຍຂອງແຜເປັນຂະບວນການທີ່ຮ່າງກາຍຕ້ອງໃຊ້ໂປຣຕີນ ວິຕາມິນ ແຮ່ທາດ ແລະ ລະບົບພູມຕ້ານທານທີ່ເຮັດວຽກໄດ້ດີ · ຫຍັງທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ແຜຫາຍໄວຂຶ້ນ ຫຍັງທີ່ເຮັດໃຫ້ຫາຍຊ້າ ແລະ ເມື່ອໃດຕ້ອງພົບແພດ · ບົດຄວາມນີ້ອະທິບາຍແບບເຂົ້າໃຈງ່າຍ
ສານອາຫານສ້າງເນື້ອເຍື່ອ
ໃນການສ້າງແຜ
ພົບແພດ
ການຫາຍຂອງແຜມີ 3 ໄລຍະຫຼັກ — ຫ້າມເລືອດ/ອັກເສບເພື່ອກຳຈັດເຊື້ອ, ສ້າງເນື້ອເຍື່ອໃໝ່, ແລະ ປັບແຕ່ງໃຫ້ແຂງແຮງ · ທຸກໄລຍະຕ້ອງໃຊ້ສານອາຫານເປັນວັດຖຸດິບ ແລະ ລະບົບພູມຕ້ານທານເປັນແຮງງານ · ຄົນທີ່ຂາດສານອາຫານ ມີພະຍາດປະຈຳຕົວ ຫຼືພູມຕ້ານທານອ່ອນແອ ຈຶ່ງມັກຫາຍຊ້າກວ່າ · ບົດຄວາມນີ້ເປັນຄວາມຮູ້ດ້ານໂພຊະນາການ ບໍ່ແມ່ນການປິ່ນປົວ · ແຜຕິດເຊື້ອ ຫຼືຫາຍຊ້າຜິດປົກກະຕິຕ້ອງພົບແພດ
1 ສານອາຫານທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ແຜຫາຍໄວ
| ສານອາຫານ | ບົດບາດໃນການຫາຍຂອງແຜ |
|---|---|
| ໂປຣຕີນ | ວັດຖຸດິບຫຼັກໃນການສ້າງເນື້ອເຍື່ອ ແລະ ຄໍລາເຈນ — ຂາດໂປຣຕີນແຜຫາຍຊ້າຫຼາຍ |
| ວິຕາມິນ C | ຈຳເປັນຕໍ່ການສ້າງຄໍລາເຈນ ແລະ ຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ |
| ສັງກະສີ (Zinc) | ກ່ຽວກັບການແບ່ງເຊວ ແລະ ພູມຕ້ານທານ — ສຳຄັນຕໍ່ການສະໝານແຜ |
| ວິຕາມິນ A | ກ່ຽວກັບການສ້າງເຍື່ອບຸຜິວ ແລະ ພູມຕ້ານທານ |
| ທາດເຫຼັກ | ຊ່ວຍນຳອົກຊີເຈນໄປລ້ຽງເນື້ອເຍື່ອທີ່ກຳລັງສ້ອມແປງ |
| ນ້ຳ | ໃຫ້ເນື້ອເຍື່ອຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ລຳລຽງສານອາຫານ |
ສານອາຫານເຫຼົ່ານີ້ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນ — ກິນອາຫານຫຼາກຫຼາຍຄົບໝວດໃຫ້ໄດ້ທັງໝົດ ສຳຄັນກວ່າເຈາະຈົງຕົວໃດຕົວໜຶ່ງ
2 ຫຍັງເຮັດໃຫ້ແຜຫາຍຊ້າ
- ເບົາຫວານ/ນ້ຳຕານໃນເລືອດສູງ — ສາເຫດສຳຄັນຂອງແຜຊໍ້າຮື້ອ
- ຂາດສານອາຫານ ໂດຍສະເພາະໂປຣຕີນ
- ການໄຫຼວຽນເລືອດບໍ່ດີ — ເລືອດໄປລ້ຽງແຜໜ້ອຍ
- ສູບຢາ — ເຮັດໃຫ້ເລືອດໄປລ້ຽງແຜຫຼຸດລົງຢ່າງຊັດເຈນ
- ພູມຕ້ານທານອ່ອນແອ · ກິນຢາກົດພູມ/ສະເຕີຣອຍ
- ແຜຕິດເຊື້ອ — ບວມແດງ ຮ້ອນ ມີໜອງ
- ອາຍຸຫຼາຍ — ຂະບວນການສ້ອມແປງຊ້າລົງຕາມທຳມະຊາດ
3 ດູແລແຜໃຫ້ຫາຍໄວ — ພື້ນຖານທີ່ເຮັດໄດ້
- ເຮັດແຜໃຫ້ສະອາດຕາມຄຳແນະນຳ ຂອງແພດ/ພະຍາບານ
- ກິນໂປຣຕີນໃຫ້ພຽງພໍ — ຊີ້ນ ໄຂ່ ປາ ນົມ ໝາກຖົ່ວ ເຕົ້າຮູ້
- ກິນຜັກໝາກໄມ້ທີ່ມີວິຕາມິນ C ແລະ ອາຫານຫຼາກຫຼາຍ
- ຄຸມພະຍາດປະຈຳຕົວ ໂດຍສະເພາະເບົາຫວານ
- ບໍ່ສູບຢາ · ພັກຜ່ອນໃຫ້ພຽງພໍ
- ດື່ມນ້ຳໃຫ້ພຽງພໍ
💡 ແຜຫາຍຊ້າ ອາດສຳພັນກັບລະດັບນ້ຳຕານໃນເລືອດ · ຜູ້ທີ່ມີນ້ຳຕານໃນເລືອດສູງ ຫຼືເປັນເບົາຫວານ ມັກມີແຜທີ່ຫາຍຊ້າກວ່າປົກກະຕິ ເພາະນ້ຳຕານທີ່ສູງສົ່ງຜົນຕໍ່ການໄຫຼວຽນເລືອດ ແລະ ການສ້ອມແປງເນື້ອເຍື່ອ · ການດູແລສົມດຸນນ້ຳຕານ ແລະ ໄຂມັນໃນເລືອດຈຶ່ງເປັນພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນ · BLB P ເປັນຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານຈາກນ້ຳມັນທຳມະຊາດ 9 ຊະນິດ (sacha inchi ແກ່ນແຟລກຊ໌ (flaxseed) ຮຳເຂົ້າ ງາດຳ — ແຫຼ່ງໂອເມກາ-3 ແລະ ໄຂມັນດີ) ທີ່ເນັ້ນດູແລສົມດຸນໄຂມັນ ແລະ ນ້ຳຕານໃນເລືອດ (FDA 26-1-10867-5-0050) · ເໝາະກັບຄົນທີ່ຢາກດູແລສຸຂະພາບຫຼອດເລືອດ ແລະ ລະດັບນ້ຳຕານໂດຍລວມ · ເປັນຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານ ບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ມີຜົນໃນການປ້ອງກັນ ບຳບັດ ຫຼືປິ່ນປົວພະຍາດ ແລະ ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຜຫາຍໄວຂຶ້ນໂດຍກົງ · ຜູ້ເປັນເບົາຫວານຄວນດູແລແຜຕາມຄຳແນະນຳຂອງແພດ
4 ⚠️ ແຜແບບໃດຕ້ອງພົບແພດ
ພົບແພດເມື່ອ: ແຜບວມແດງ ຮ້ອນ ມີໜອງ ມີກິ່ນ (ສັນຍານຕິດເຊື້ອ) · ແຜບໍ່ດີຂຶ້ນເລີຍໃນ 1-2 ອາທິດ · ແຜໃນຜູ້ປ່ວຍເບົາຫວານ (ໂດຍສະເພາະທີ່ຕີນ) · ແຜເລິກ ເລືອດໄຫຼບໍ່ຢຸດ · ມີໄຂ້ຮ່ວມກັບແຜ · ແຜຊໍ້າຮື້ອທີ່ຫາຍແລ້ວກັບມາເປັນຊ້ຳ — ແຜເບົາຫວານທີ່ຕີນຫ້າມລະເລີຍ ເພາະອາດລຸກລາມຮ້າຍແຮງ
5 ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)
ກິນໂປຣຕີນຫຼາຍໆ ຊ່ວຍໃຫ້ແຜຫາຍໄວຂຶ້ນບໍ?
ໂປຣຕີນທີ່ພຽງພໍສຳຄັນຕໍ່ການສ້າງເນື້ອເຍື່ອ · ແຕ່ກິນເກີນຄວາມຕ້ອງການບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫາຍໄວຂຶ້ນເປັນພິເສດ · ເນັ້ນໃຫ້ໄດ້ພຽງພໍ ແລະ ສະໝ່ຳສະເໝີດີກວ່າ
ແຜເບົາຫວານເປັນຫຍັງຫາຍຊ້າ?
ນ້ຳຕານສູງທຳລາຍຫຼອດເລືອດ ແລະ ເສັ້ນປະສາດ ເຮັດໃຫ້ເລືອດໄປລ້ຽງແຜໜ້ອຍ ແລະ ຮູ້ສຶກເຈັບໜ້ອຍຈົນລະເລີຍ · ຜູ້ປ່ວຍເບົາຫວານຄວນດູແລແຜຢ່າງໃກ້ຊິດ ແລະ ພົບແພດໄວ
ອາຫານເສີມຊ່ວຍໃຫ້ແຜຫາຍໄວບໍ?
ຖ້າຂາດສານອາຫານແທ້ໆ ການໄດ້ຮັບໃຫ້ພຽງພໍຊ່ວຍໄດ້ · ແຕ່ອາຫານເສີມບໍ່ແມ່ນຢາ ແລະ ບໍ່ໄດ້ເລັ່ງການຫາຍຂອງແຜໂດຍກົງ · ການກິນອາຫານຄົບໝວດ ແລະ ເຮັດແຜຖືກວິທີສຳຄັນກວ່າ
ຄວນງົດອາຫານຫຍັງຕອນມີແຜບໍ?
ບໍ່ມີອາຫານຕ້ອງຫ້າມສະເພາະສຳລັບຄົນທົ່ວໄປ · ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງ “ອາຫານແສລງ” ຫຼາຍຢ່າງບໍ່ມີຫຼັກຖານ · ສິ່ງສຳຄັນຄືກິນໃຫ້ຄົບໝວດ ແລະ ຄຸມນ້ຳຕານຖ້າເປັນເບົາຫວານ
ວິຕາມິນ C ຊ່ວຍໃຫ້ແຜຫາຍແທ້ບໍ?
ວິຕາມິນ C ຈຳເປັນຕໍ່ການສ້າງຄໍລາເຈນ · ການໄດ້ຮັບພຽງພໍຊ່ວຍການຫາຍຂອງແຜ ແຕ່ການກິນໂດສສູງເກີນຄວາມຕ້ອງການບໍ່ໄດ້ຊ່ວຍຫຼາຍຂຶ້ນ
6 ຂໍ້ຄວນລະວັງ
- ແຜຕິດເຊື້ອ (ບວມແດງ ໜອງ ໄຂ້) ຫຼືແຜເບົາຫວານ ຕ້ອງພົບແພດ ຢ່າລໍຖ້າຫາຍເອງ
- ຢ່າເຊື່ອຄວາມເຊື່ອເລື່ອງອາຫານແສລງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ກິນບໍ່ຄົບໝວດຈົນຂາດສານອາຫານ
- ຜູ້ກິນຢາກົດພູມ/ສະເຕີຣອຍ ຫຼືມີພະຍາດປະຈຳຕົວ ແຜຫາຍຊ້າກວ່າ ຄວນດູແລໃກ້ຊິດ
- ຜະລິດຕະພັນເສີມອາຫານບໍ່ແມ່ນຢາ ບໍ່ມີຜົນໃນການປ້ອງກັນ ບຳບັດ ຫຼືປິ່ນປົວພະຍາດ ແລະ ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຜຫາຍໄວຂຶ້ນໂດຍກົງ
7 ສະຫຼຸບ
- ການຫາຍຂອງແຜຕ້ອງໃຊ້ສານອາຫານ — ໂປຣຕີນ ວິຕາມິນ C ສັງກະສີ ວິຕາມິນ A ທາດເຫຼັກ
- ຕົວການເຮັດໃຫ້ຫາຍຊ້າ — ເບົາຫວານ ຂາດສານອາຫານ ຢາສູບ ພູມອ່ອນແອ ຕິດເຊື້ອ
- ດູແລ — ເຮັດແຜຖືກວິທີ ກິນໂປຣຕີນ/ຄົບໝວດ ຄຸມພະຍາດປະຈຳຕົວ ບໍ່ສູບຢາ
- ແຜຕິດເຊື້ອ/ເບົາຫວານ/ຫາຍຊ້າ = ພົບແພດ
ແຜຫາຍໄວບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນກັບຢາທາຢ່າງດຽວ ແຕ່ຂຶ້ນກັບການດູແລຮ່າງກາຍຈາກພາຍໃນນຳ — ກິນໃຫ້ຄົບ ພັກໃຫ້ພໍ ຄຸມພະຍາດປະຈຳຕົວ ແລະ ຮູ້ວ່າເມື່ອໃດຄວນໄປຫາໝໍ
ເອກະສານອ້າງອີງ
- NIH / MedlinePlus — Wound healing and nutrition.
- Harvard Health — Nutrition for wound healing.
- American Diabetes Association — Diabetic wound care.
- Journal of Wound Care — Nutritional support in wound healing.