เบต้ากลูแคนจากยีสต์ vs จากข้าวโอ๊ต ต่างกันยังไง? โครงสร้างและแหล่งที่มาต่างกัน ฉลากควรดูอะไร งานวิจัยพบอะไร และกินคู่กันได้ไหม

เบต้ากลูแคน (Beta-glucan) คือกลุ่มใยอาหารที่พบในผนังเซลล์ของยีสต์ ข้าวโอ๊ต ข้าวบาร์เลย์ และเห็ดบางชนิด แต่โครงสร้างต่างกันตามแหล่งที่มา — เบต้ากลูแคนจากยีสต์ มีโครงสร้างแตกกิ่งแบบ β-1,3/1,6 ซึ่งถูกศึกษาเรื่องการจับกับตัวรับบนเซลล์ภูมิคุ้มกัน · เบต้ากลูแคนจากข้าวโอ๊ต มีโครงสร้างแบบ β-1,3/1,4 ที่หนืดกว่า และมีหลักฐานในคนเรื่องคอเลสเตอรอล LDL ที่หน่วยงาน EFSA ยอมรับเป็นข้อกล่าวอ้างด้านสุขภาพ · งานในคนของเบต้ากลูแคนจากยีสต์ยังเป็นงานขนาดเล็กและส่วนใหญ่ไม่ใช่ผลต่อการป่วย · BLB U ใช้เบต้ากลูแคนจากยีสต์ 90% 25 มก. เป็นหนึ่งในสารสกัด 13 ชนิด

บทความนี้ไม่ได้อธิบายเบต้ากลูแคนพื้นฐานซ้ำ (อ่านได้ที่ เบต้ากลูแคน คืออะไร) แต่ตอบคำถามที่คนเทียบสองแหล่งนี้สงสัยที่สุด · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือโครงสร้างต่างกันตรงไหน · เรื่องที่สามคืองานวิจัยพบอะไร · เรื่องที่สี่คือฉลากควรดูอะไร · เรื่องสุดท้ายคือกินอย่างไรและข้อควรระวัง

1 ตารางเทียบตรง ๆ: ยีสต์ vs ข้าวโอ๊ต

สรุปสั้น ๆ คือ ทั้งสองเป็นเบต้ากลูแคนจริง แต่หลักฐานและการเอาไปใช้ต่างกัน ข้าวโอ๊ตมีหลักฐานเรื่องคอเลสเตอรอลที่ชัดกว่า ส่วนยีสต์ยังอยู่ในขั้นที่ศึกษาเรื่องภูมิคุ้มกัน

2 โครงสร้างต่างกันมีผลต่อร่างกายอย่างไร

• ยีสต์ — กิ่งที่แตกมากช่วยให้จับตัวรับได้ดี เบต้ากลูแคนจากยีสต์ถูกจับโดยตัวรับ Dectin-1 บนเซลล์ภูมิคุ้มกัน งานในห้องทดลองพบว่ากระตุ้นเซลล์บางชนิด แต่การกระตุ้นในห้องทดลองไม่ได้แปลว่าร่างกายจะป้องกันการติดเชื้อได้ดีขึ้น · อ่านภาพรวมของระบบภูมิคุ้มกันที่ ระบบภูมิคุ้มกันทำงานอย่างไร
• ข้าวโอ๊ต — ความหนืดจับไขมันในลำไส้ ความหนืดของเบต้ากลูแคนจากข้าวโอ๊ตช่วยลดการดูดซึมคอเลสเตอรอลบางส่วน ซึ่งเป็นเหตุผลที่ EFSA ยอมรับข้อกล่าวอ้างเรื่อง LDL โดยกำหนดปริมาณประมาณ 3 กรัมต่อวันเป็นส่วนของอาหารที่กินพร้อมมื้อ

ดังนั้นการเลือกระหว่างสองแหล่งจึงขึ้นกับเป้าหมาย ถ้าต้องการหลักฐานเรื่องคอเลสเตอรอลควรดูข้าวโอ๊ต ถ้าสนใจเรื่องภูมิคุ้มกันยังเป็นงานทดลอง ยีสต์เป็นที่ศึกษาอยู่

3 งานวิจัยในคนพบอะไร และไม่พบอะไร

งานทบทวนของ Vetvicka และคณะ (2019) สรุปว่าเบต้ากลูแคนมีผลในห้องทดลองหลากหลาย แต่งานในคนที่ได้มาตรฐานยังมีไม่มาก ภาพรวมของเรื่องนี้ที่หลายคนเข้าใจผิด อ่านที่ โทษของเบต้ากลูแคน

4 ฉลากควรดูอะไรก่อนซื้อ

ในสูตร BLB U เบต้ากลูแคนจากยีสต์ 90% อยู่ในปริมาณ 25 มก. ร่วมกับสารสกัดอื่นรวม 13 ชนิด จึงไม่ควรนำไปเทียบกับข้อกล่าวอ้างที่ใช้ข้าวโอ๊ตหลายกรัมต่อวัน

5 กินอย่างไร กินคู่กันได้ไหม และข้อควรระวัง

• กินพร้อมอาหาร ทั้งสองแหล่งถูกศึกษาในบริบทของมื้ออาหาร และช่วยลดอาการไม่สบายท้องได้ดีกว่ากินตอนท้องว่าง
• ดื่มน้ำตามพอสมควร โดยเฉพาะเบต้ากลูแคนจากข้าวโอ๊ตที่มีความหนืด
• กินคู่กันได้ไหม — ในผู้ใหญ่สุขภาพดี การกินข้าวโอ๊ตเป็นอาหารกับผลิตภัณฑ์ที่มียีสต์ไม่เป็นปัญหา แต่ควรนับรวมว่าได้รับเบต้ากลูแคนเท่าไร
• อย่าหยุดยาลดไขมันเอง ถ้าต้องการลดคอเลสเตอรอลด้วยอาหาร ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน

อ่านข้อควรระวังเพิ่มที่ เบต้ากลูแคน กินตอนไหนดี ส่วนผลข้างเคียงของผลิตภัณฑ์สมุนไพรเห็ดอ่านที่ เห็ดสมุนไพรคืออะไร

6 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เบต้ากลูแคนจากยีสต์กับจากข้าวโอ๊ตต่างกันยังไง?

ต่างกันทั้งโครงสร้างและหลักฐาน ยีสต์มีกิ่งแบบ β-1,3/1,6 และถูกศึกษาเรื่องเซลล์ภูมิคุ้มกัน ข้าวโอ๊ตมี β-1,3/1,4 และมีข้อกล่าวอ้างเรื่องคอเลสเตอรอล LDL ที่ EFSA ยอมรับ

เบต้ากลูแคน คืออะไร?

เป็นใยอาหารกลุ่มโพลีแซคคาไรด์ที่พบในผนังเซลล์ของยีสต์ ข้าวโอ๊ต ข้าวบาร์เลย์ และเห็ดบางชนิด

ข้าวโอ๊ตต้องกินเท่าไรถึงช่วยลดคอเลสเตอรอล?

EFSA ยอมรับข้อกล่าวอ้างเมื่อได้รับเบต้ากลูแคนจากข้าวโอ๊ตประมาณ 3 กรัมต่อวัน เป็นส่วนของอาหารที่กินพร้อมมื้อ ไม่ใช่ตัวเลขที่ควรซื้อสินค้าเดาเอง

เบต้ากลูแคนจากยีสต์ช่วยเรื่องภูมิคุ้มกันได้จริงไหม?

งานในห้องทดลองพบผลต่อเซลล์ภูมิคุ้มกัน แต่งานในคนยังเล็กและวัดค่าในเลือด ยังไม่มีหลักฐานว่าป้องกันการป่วยได้ การนอนพอ อาหารครบหมู่ และวัคซีนยังเป็นพื้นฐาน

เบต้ากลูแคนกินตอนไหนดี?

กินพร้อมอาหารเพื่อลดอาการไม่สบายท้อง และต้องกินสม่ำเสมอ งานวิจัยส่วนใหญ่ใช้ต่อเนื่องหลายสัปดาห์

กินเบต้ากลูแคนมีโทษไหม?

ส่วนใหญ่ผลข้างเคียงไม่รุนแรง เช่น แน่นท้องหรือท้องอืดในช่วงแรก แต่ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือมีอาการแพ้ต้องปรึกษาแพทย์

ผู้แพ้กลูเตนกินเบต้ากลูแคนจากข้าวโอ๊ตได้ไหม?

ข้าวโอ๊ตอาจปนกับกลูเตนจากการแปรรูป ผู้ที่แพ้กลูเตนควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่าปลอดกลูเตน และปรึกษาแพทย์ก่อน

อ้างอิง

1. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to beta-glucans from oats and barley and maintenance of normal blood LDL-cholesterol concentrations. EFSA Journal 2010
2. Brown GD, Gordon S. Dectin-1: a signalling non-TLR pattern-recognition receptor. Nat Rev Immunol. 2006;6(1):33-43
3. Vetvicka V, Vannucci L, Sima P, Richter J. Beta-glucan: supplement or drug? From laboratory to clinical trials. Molecules. 2019;24(7):1251
4. Chan GCF, Chan WK, Sze DMY. The effects of beta-glucan on human immune and cancer cells. J Hematol Oncol. 2009;2:25
5. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: อาหารเสริมเพิ่มภูมิคุ้มกัน ยี่ห้อไหนดี เลือกอย่างไร 👉