โทษของกีวีทอง (Gold Kiwi) และสารสกัดกีวี มีอะไรบ้าง? แพ้กีวี คันปาก ยางพารา ท้องเสีย โพแทสเซียมกับโรคไต วิตามินเคกับวาร์ฟาริน และใครไม่ควรกิน

กีวีทองปลอดภัยสำหรับคนส่วนใหญ่ โทษที่สำคัญที่สุดคือการแพ้กีวี ซึ่งมีตั้งแต่คันปาก ลิ้นแสบ ไปจนถึงแพ้รุนแรง รองลงมาคือท้องเสียเมื่อกินมาก และข้อควรระวังเรื่องโพแทสเซียมในผู้ป่วยโรคไต · กีวีทอง (Actinidia chinensis) ต่างจากกีวีเขียว (Actinidia deliciosa) ตรงที่รสหวานกว่า วิตามินซีสูงกว่า และมีเอนไซม์แอคตินิดินน้อยกว่า · งานวิจัยในคนที่ใช้กีวี 2 ลูกต่อวันเพื่อดูแลการขับถ่ายแทบไม่พบผลข้างเคียงร้ายแรง แต่ผู้ที่แพ้ไม่ควรลองเองแม้จะเป็นกีวีทอง · ถ้าต้องการพื้นฐานเรื่องเอนไซม์ในกีวี อ่าน กีวีทองกับแอคตินิดิน คืออะไร

คันปาก
อาการแพ้ที่พบบ่อย
ที่สุดของกีวี
ยางพารา
ผู้ที่แพ้มีโอกาส
แพ้กีวีร่วมด้วย
โพแทสเซียม
ต้องระวัง
ในผู้ป่วยโรคไต

บทความนี้รวบรวมเฉพาะเรื่องโทษและความปลอดภัยของกีวีทอง ทั้งผลสดและสารสกัด · เรื่องแรกคือตารางผลข้างเคียงที่พบ · เรื่องที่สองคือการแพ้กีวีและการแพ้ข้าม · เรื่องที่สามคือคันปากแบบไหนแพ้ แบบไหนไม่แพ้ · เรื่องที่สี่คือท้องเสียและการกินมากไป · เรื่องที่ห้าคือโพแทสเซียม วิตามินเค และยา · เรื่องสุดท้ายคือวิธีกินให้ปลอดภัย · ความต่างกับกีวีเขียวอ่านที่ กีวีทอง vs กีวีเขียว

1 ตารางสรุป: โทษของกีวีทองที่พบ

อาการ/ความเสี่ยง พบบ่อยแค่ไหน สาเหตุ ทำอย่างไร
คันปาก ลิ้นแสบ คอระคาย พบได้บ่อย แพ้โปรตีนกีวี หรือระคายจากเอนไซม์และผลึกแคลเซียมออกซาเลตรูปเข็ม หยุดกิน ถ้ามีบวมหรือผื่นให้พบแพทย์
ผื่นลมพิษ ปากบวม หายใจลำบาก พบน้อย แต่รุนแรง แพ้กีวีแบบทั้งระบบ โทร 1669 ทันที
ท้องเสีย ถ่ายเหลว ท้องอืด พบได้เมื่อกินมาก ใยอาหาร น้ำ และน้ำตาลจากผลไม้ ลดเหลือ 1–2 ลูกต่อวัน
โพแทสเซียมสูง เฉพาะผู้ป่วยโรคไต กีวีมีโพแทสเซียมปานกลางถึงสูง ถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อน
ค่า INR เปลี่ยน เฉพาะผู้ใช้วาร์ฟาริน วิตามินเคในกีวี เมื่อเปลี่ยนปริมาณกะทันหัน กินปริมาณสม่ำเสมอ และแจ้งแพทย์

ภาพรวมคือ ถ้าไม่แพ้และไม่มีโรคไต กีวีทอง 1–2 ลูกต่อวันมีความเสี่ยงต่ำมาก ความเสี่ยงจริงอยู่ที่การแพ้ซึ่งอาจเกิดครั้งแรกได้ทุกวัย

2 การแพ้กีวีและการแพ้ข้าม

  • กีวีเป็นสาเหตุการแพ้ผลไม้ที่พบบ่อยในหลายประเทศ สารก่อภูมิแพ้หลักคือ Act d 1 หรือแอคตินิดิน และยังมีโปรตีนอื่นอีกหลายชนิด
  • เด็กเล็กมีแนวโน้มแพ้รุนแรงกว่าผู้ใหญ่ งานทบทวนของ Lucas และคณะพบว่าเด็กหลายรายมีปฏิกิริยาตั้งแต่การกินครั้งแรก ๆ จึงควรเริ่มให้เด็กกินทีละน้อย
  • กลุ่มอาการแพ้ยาง-ผลไม้ (latex-fruit syndrome) ผู้ที่แพ้ถุงมือยางมีโอกาสแพ้กีวี กล้วย อะโวคาโด และเกาลัดร่วมด้วย
  • กีวีทองแพ้น้อยกว่ากีวีเขียวไหม กีวีทองมีแอคตินิดินน้อยกว่า บางคนจึงอาการน้อยกว่า แต่ยังมีโปรตีนก่อภูมิแพ้ร่วมกันอยู่ ผู้ที่เคยแพ้กีวีเขียวจึงไม่ควรเปลี่ยนมากินกีวีทองเอง
  • สารสกัดกีวีในอาหารเสริม ยังมีโปรตีนจากกีวีได้ ผู้ที่แพ้ควรอ่านฉลากทุกครั้ง

3 คันปากแบบไหนแพ้ แบบไหนแค่ระคาย

ลักษณะ แค่ระคาย น่าจะแพ้
ตำแหน่ง ลิ้นและริมฝีปากรู้สึกแสบเล็กน้อย คันปาก คอ ลามไปหูหรือตา
อาการร่วม ไม่มี ปากบวม ผื่นลมพิษ เสียงแหบ คลื่นไส้ อาเจียน
เกิดเมื่อไร เมื่อกินกีวีดิบมาก หรือกีวีที่ยังไม่สุก ภายในไม่กี่นาทีหลังกิน แม้กินนิดเดียว
ควรทำอย่างไร เลือกลูกที่สุกนุ่ม กินพร้อมอาหารอื่น หยุดกินกีวีทุกรูปแบบ และตรวจกับแพทย์ภูมิแพ้

อาการแสบลิ้นที่ไม่ใช่การแพ้เกิดจากแอคตินิดินซึ่งย่อยโปรตีน ร่วมกับผลึกแคลเซียมออกซาเลตรูปเข็มเล็ก ๆ ในเนื้อกีวี · ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นแบบไหน ให้ถือว่าอาจแพ้ไว้ก่อน

4 ท้องเสียและการกินมากไป

  • งานวิจัยด้านการขับถ่ายใช้กีวี 2 ลูกต่อวัน เช่น งานของ Gearry และคณะ (2023) ในผู้ที่ท้องผูกเรื้อรัง และงานของ Chey และคณะ (2021) ที่เทียบกีวีกับไซเลียมและลูกพรุน · ผลข้างเคียงที่พบส่วนใหญ่เล็กน้อย
  • กินเกิน 3–4 ลูกต่อวัน อาจทำให้ถ่ายเหลว ท้องอืด หรือมีลม โดยเฉพาะคนที่ไม่คุ้นกับใยอาหาร
  • กีวีเป็นผลไม้ FODMAP ต่ำในปริมาณปกติ คนที่ท้องไวมักกินได้ดีกว่าผลไม้หลายชนิด แต่ถ้ากินมากก็ยังทำให้ท้องอืดได้
  • ถ้าท้องผูกเรื้อรังร่วมกับน้ำหนักลดหรือถ่ายเป็นเลือด ต้องพบแพทย์ ไม่ใช่เพิ่มกีวีหรือใยอาหารเอง · ใยอาหารชนิดอื่นอ่าน โทษของไซเลียมฮัสค์

5 โพแทสเซียม วิตามินเค และยาที่ต้องระวัง

กลุ่ม ความเสี่ยง คำแนะนำ
ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง กีวีมีโพแทสเซียมราว 300 มก. ต่อ 100 กรัม อาจสะสมได้ ถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารว่ากินได้วันละเท่าไร
ผู้ใช้ยาความดัน ACE inhibitor/ARB หรือยาขับปัสสาวะที่เก็บโพแทสเซียม โพแทสเซียมในเลือดสูงได้ถ้ากินผลไม้โพแทสเซียมสูงจำนวนมาก แจ้งแพทย์ถ้าจะกินกีวีทุกวันในปริมาณมาก
ผู้ใช้วาร์ฟาริน กีวีมีวิตามินเคปานกลาง ไม่จำเป็นต้องงด แต่กินปริมาณสม่ำเสมอ ไม่เพิ่มหรือหยุดกะทันหัน
ผู้ที่เป็นนิ่วออกซาเลต กีวีมีออกซาเลตในระดับปานกลาง กินพอประมาณ ดื่มน้ำให้พอ ถามแพทย์ถ้าเป็นนิ่วซ้ำ
BLB F เป็นผงชงที่ให้ใยอาหารรวม 7,023.9 มก. ต่อซอง จากฟรุกโตโอลิโกแซ็กคาไรด์ 3,023.9 มก. ไซเลียมฮัสค์ 2,500 มก. บุก 1,600 มก. ใยอาหารจากชิโครี 1,500 มก. กัวร์กัม 1,500 มก. และไซโลโอลิโกแซ็กคาไรด์ 500 มก. ร่วมกับ Bacillus Coagulans 67 มก. สารเมแทบอไลต์จากการหมัก 300 มก. แอล-กลูตามีน 450 มก. กีวีทอง อัมลา อัลฟัลฟา และแอปเปิลไซเดอร์เวเนการ์ อย่างละ 500 มก. · ครบทั้งพรีไบโอติก โพรไบโอติก และโพสต์ไบโอติก · มีเลข อย. 26-1-10867-5-0051 และผ่านการรับรองฮาลาล · BLB F มีสารสกัดกีวีทอง 500 มก. เป็นส่วนผสมหนึ่ง ร่วมกับใยอาหารรวม 7,023.9 มก. จาก FOS ไซเลียม บุก ชิโครี และกัวร์กัม พร้อม Bacillus coagulans · ปริมาณนี้น้อยกว่ากีวีสด 2 ลูกที่ใช้ในงานวิจัยด้านการขับถ่ายมาก แต่ผู้ที่เคยแพ้กีวีควรเลี่ยงทุกผลิตภัณฑ์ที่มีกีวี รวมถึงสารสกัด · ฉลากระบุให้ชงวันละ 1 ซองกับน้ำเปล่าอย่างน้อย 1 แก้ว · ฉลากระบุสารก่อภูมิแพ้ ปลา ถั่วขาว ถั่วเหลือง และกุ้งปู

6 วิธีกินกีวีทองให้ปลอดภัย

  • เริ่ม 1 ลูกต่อวัน แล้วค่อยเพิ่มเป็น 2 ลูกถ้าท้องรับได้ เวลาที่เหมาะอ่าน กีวีทอง กินตอนไหนดี
  • เลือกลูกที่สุกนุ่ม ลูกดิบมีแนวโน้มทำให้แสบลิ้นมากกว่า
  • เด็กเล็กเริ่มทีละน้อย และสังเกตอาการ 1–2 ชั่วโมงหลังกินครั้งแรก
  • ผู้ที่แพ้ยางพารา ควรปรึกษาแพทย์ภูมิแพ้ก่อนลองกีวีครั้งแรก
  • ใช้กีวีเป็นส่วนหนึ่งของอาหาร ร่วมกับผัก น้ำ และการขยับร่างกาย ไม่ใช่ทางลัดเดียวของระบบขับถ่าย

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

กีวีทองมีโทษไหม?

สำหรับคนส่วนใหญ่ปลอดภัย โทษที่สำคัญคือการแพ้กีวี ตั้งแต่คันปากไปจนถึงแพ้รุนแรง รองลงมาคือท้องเสียเมื่อกินมาก และโพแทสเซียมสูงในผู้ป่วยโรคไต

กินกีวีแล้วคันปาก ลิ้นแสบ แพ้หรือเปล่า?

อาจเป็นการระคายจากเอนไซม์แอคตินิดินและผลึกออกซาเลตในกีวี หรือเป็นการแพ้ก็ได้ ถ้ามีปากบวม ผื่น เสียงแหบ หรือหายใจลำบากร่วมด้วยให้ถือว่าแพ้ หยุดกินและพบแพทย์

แพ้กีวีเขียว กินกีวีทองได้ไหม?

ไม่ควรลองเอง กีวีทองมีแอคตินิดินน้อยกว่าแต่ยังมีโปรตีนก่อภูมิแพ้ร่วมกัน ควรตรวจกับแพทย์ภูมิแพ้ก่อน

กินกีวีวันละกี่ลูกถึงไม่มากเกินไป?

งานวิจัยด้านการขับถ่ายใช้ 2 ลูกต่อวัน ถ้ากินเกิน 3–4 ลูกอาจถ่ายเหลวหรือท้องอืด ผู้ป่วยโรคไตควรถามแพทย์ก่อน

คนเป็นโรคไตกินกีวีได้ไหม?

ขึ้นกับระยะของโรคและค่าโพแทสเซียมในเลือด กีวีมีโพแทสเซียมปานกลางถึงสูง ควรถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารว่ากินได้เท่าไร

กินยาวาร์ฟาริน กินกีวีได้ไหม?

กินได้ในปริมาณสม่ำเสมอ กีวีมีวิตามินเคปานกลาง ปัญหาเกิดเมื่อเปลี่ยนปริมาณกะทันหัน ควรแจ้งแพทย์ถ้าจะกินทุกวัน

สารสกัดกีวีในอาหารเสริม คนแพ้กีวีกินได้ไหม?

ไม่ควร สารสกัดยังมีโปรตีนจากกีวีได้ ผู้ที่เคยแพ้ควรเลี่ยงทุกผลิตภัณฑ์ที่มีกีวีและอ่านฉลากทุกครั้ง

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ปากบวม ลิ้นบวม คอตีบ เสียงแหบ หายใจลำบาก ผื่นลมพิษทั้งตัว อาเจียน หรือหน้ามืดหลังกินกีวี ต้องโทร 1669 ทันที เพราะการแพ้กีวีบางรายรุนแรงถึงขั้นช็อก โดยเฉพาะในเด็ก · ท้องเสียเกิน 2 วัน ปวดท้องรุนแรง หรือถ่ายเป็นเลือด ต้องหยุดและพบแพทย์
  • ต้องบวกปริมาณสารตัวเดียวกันจากทุกผลิตภัณฑ์ที่กินอยู่ รวมทั้งวิตามินรวม นมผง และเครื่องดื่มเสริมสารอาหาร เพราะคนส่วนใหญ่ที่ได้รับเกินไม่ได้ตั้งใจ แต่เกิดจากการกินซ้อนโดยไม่รู้ตัว
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • กีวีไม่ใช่ยาระบายหรือยารักษาโรคลำไส้ ถ้าท้องผูกเรื้อรัง ถ่ายเป็นเลือด หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ต้องพบแพทย์

อ้างอิง

  1. Lucas JS, Lewis SA, Hourihane JO. Kiwi fruit allergy: a review. Pediatr Allergy Immunol. 2003;14(6):420-428
  2. Gearry R, Fukudo S, Barbara G, et al. Consumption of 2 green kiwifruits daily improves constipation and abdominal comfort — results of an international multicenter randomized controlled trial. Am J Gastroenterol. 2023
  3. Chey SW, Chey WD, Jackson K, Eswaran S. Exploratory comparative effectiveness trial of green kiwifruit, psyllium, or prunes in US patients with chronic constipation. Am J Gastroenterol. 2021
  4. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin K — Fact Sheet for Health Professionals
  5. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Potassium — Fact Sheet for Health Professionals
  6. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →