เห็ดไมตาเกะ vs เห็ดหลินจือ ต่างกันยังไง? เบต้ากลูแคนกับไตรเทอร์ปีน งานวิจัยพบอะไร ตัวไหนเหมาะกับใคร กินคู่กันได้ไหม กินตอนไหน และโทษที่ต้องรู้

เห็ดไมตาเกะ (Maitake, Grifola frondosa) กับเห็ดหลินจือ (Reishi/Lingzhi, Ganoderma lucidum) เป็นเห็ดสมุนไพรทั้งคู่ แต่สารเด่นต่างกัน — ไมตาเกะ เป็นเห็ดที่กินเป็นอาหารได้ สารที่ถูกศึกษามากที่สุดคือเบต้ากลูแคนกลุ่มที่เรียกว่า ดี-แฟรกชัน (D-fraction) ซึ่งงานในห้องทดลองพบว่ากระตุ้นการทำงานของเซลล์ภูมิคุ้มกันบางชนิด · หลินจือ เป็นเห็ดเนื้อแข็งรสขมที่ไม่ได้กินเป็นอาหาร มีทั้งโพลีแซคคาไรด์และ ไตรเทอร์ปีน (กรดกาโนเดอริก) ซึ่งเป็นที่มาของรสขม · งานในคนของทั้งสองตัวยังเป็นงานขนาดเล็ก การทบทวนของ Cochrane เรื่องหลินจือกับปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจไม่พบผลที่ชัด · กินคู่กันได้ในผู้ใหญ่ทั่วไป แต่ต้องระวังยาเบาหวานและยาต้านการแข็งตัวของเลือด · ส่วนเรื่องเวลากิน อ่าน เห็ดไมตาเกะ กินตอนไหน และ เห็ดหลินจือ กินตอนไหน

บทความนี้ไม่ได้อธิบายแต่ละเห็ดซ้ำ (อ่านได้ที่ เห็ดไมตาเกะ คืออะไร และ เห็ดหลินจือ คืออะไร) แต่จะตอบคำถามที่คนเทียบสองเห็ดนี้สงสัยที่สุด · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือสารสำคัญและกลไกต่างกันตรงไหน · เรื่องที่สามคืองานวิจัยพบอะไร และไม่พบอะไร · เรื่องที่สี่คือเลือกอย่างไรและอ่านฉลากอย่างไร · เรื่องสุดท้ายคือกินคู่กัน วิธีกิน และข้อควรระวัง · ถ้ากำลังเทียบไมตาเกะกับชิตาเกะ อ่าน เห็ดชิตาเกะ vs ไมตาเกะ

1 ตารางเทียบตรง ๆ: เห็ดไมตาเกะ vs เห็ดหลินจือ

สรุปสั้น ๆ คือ ไมตาเกะเป็นเห็ดอาหารที่เด่นเรื่องเบต้ากลูแคน ส่วน หลินจือเป็นเห็ดสมุนไพรที่มีสารสองกลุ่ม และมีงานในคนมากกว่า แต่ก็ยังไม่ใช่หลักฐานระดับที่ใช้แทนการรักษาใด ๆ

2 สารสำคัญและกลไกต่างกันตรงไหน

• ไมตาเกะ — เบต้ากลูแคนที่เซลล์ภูมิคุ้มกัน “จำ” ได้ เบต้ากลูแคนจากเห็ดเป็นโครงสร้างที่ตัวรับบนเซลล์ภูมิคุ้มกัน เช่น Dectin-1 จดจำได้ งานในห้องทดลองและสัตว์พบว่ากระตุ้นการทำงานของแมคโครฟาจและเซลล์ NK · ความยากคือเบต้ากลูแคนเป็นโมเลกุลใหญ่ ผลที่เห็นในหลอดทดลองไม่ได้แปลว่าจะเกิดแบบเดียวกันเมื่อกิน อ่านพื้นฐานที่ เบต้ากลูแคน คืออะไร
• หลินจือ — โพลีแซคคาไรด์บวกไตรเทอร์ปีน ส่วนโพลีแซคคาไรด์ทำงานคล้ายเบต้ากลูแคนของเห็ดอื่น ส่วนไตรเทอร์ปีนเป็นสารคนละกลุ่ม ที่งานในห้องทดลองศึกษาเรื่องการอักเสบและการทำงานของตับ · สัดส่วนสองกลุ่มนี้ต่างกันมากตามวิธีสกัด สกัดด้วยน้ำได้โพลีแซคคาไรด์มาก สกัดด้วยแอลกอฮอล์ได้ไตรเทอร์ปีนมาก ส่วนผงสปอร์ก็เป็นอีกแบบหนึ่ง

ดังนั้นสองเห็ดนี้ไม่ได้แข่งกันตรง ๆ — ไมตาเกะคือแหล่งเบต้ากลูแคน ส่วนหลินจือมีสารสองกลุ่มที่ขึ้นกับวิธีสกัด · เห็ดอีกตัวที่มักถูกเทียบกับหลินจือคือยามาบูชิทาเกะ อ่าน เห็ดหลินจือ vs เห็ดยามาบูชิทาเกะ

3 งานวิจัยพบอะไร และไม่พบอะไร

ข้อที่ควรรู้คือ งานของเห็ดสมุนไพรใช้สารสกัดที่ต่างกันมาก ทั้งชนิดตัวทำละลาย ขนาด และส่วนของเห็ด ผลของงานหนึ่งจึงใช้กับอีกผลิตภัณฑ์ไม่ได้ · ภาพรวมของเห็ดสมุนไพรทั้งกลุ่ม อ่านที่ เห็ดสมุนไพรคืออะไร

4 เลือกอย่างไร และอ่านฉลากอย่างไร

หลักอ่านฉลากเห็ดสมุนไพร — ดูว่าเป็นผงเห็ดบดหรือสารสกัด สกัดด้วยอะไร ระบุเบต้ากลูแคนหรือไตรเทอร์ปีนเป็นตัวเลขไหม และเป็นดอกเห็ดหรือเส้นใยที่เลี้ยงบนเมล็ดธัญพืช (ซึ่งอาจมีแป้งปนมาก) · ทั้งหมดนี้ต้องมีเลข อย. ชัดเจน

5 กินคู่กันได้ไหม และกินตอนไหน

ในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่ไม่ได้กินยาประจำ กินคู่กันได้ และหลายสูตรก็รวมเห็ดหลายชนิดไว้ด้วยกัน แต่ยังไม่มีงานยืนยันว่ารวมกันแล้วได้ผลมากกว่าตัวเดียว หลักการกินคือ

• กินพร้อมอาหารหรือหลังอาหาร — ลดอาการไม่สบายท้อง และเป็นเวลาที่จำง่าย รายละเอียดที่ เห็ดไมตาเกะ กินตอนไหน และ เห็ดหลินจือ กินตอนไหน
• ความสม่ำเสมอสำคัญกว่าช่วงเวลา — งานวิจัยส่วนใหญ่ใช้ต่อเนื่อง 8–12 สัปดาห์ ไม่ได้หวังผลทันที
• หยุดก่อนผ่าตัดอย่างน้อย 2 สัปดาห์ — เพราะอาจมีผลต่อการแข็งตัวของเลือดและระดับน้ำตาล แจ้งแพทย์ทุกครั้ง
• ไม่ซ้อนสูตรเห็ดหลายยี่ห้อ — นับรวมทุกผลิตภัณฑ์ที่มีเห็ด และสังเกตอาการผิดปกติของตับ
• ถ้ากินโคคิวเท็นร่วมด้วย — โคคิวเท็นละลายในไขมัน ควรกินพร้อมมื้อที่มีไขมัน อ่าน โคคิวเท็น กินตอนไหน

6 ข้อควรระวังและใครควรปรึกษาแพทย์

อ่านผลข้างเคียงแต่ละตัวเพิ่มเติมที่ โทษของเห็ดไมตาเกะ และ โทษของเห็ดหลินจือ · พื้นฐานว่าภูมิคุ้มกันทำงานอย่างไร อ่าน ระบบภูมิคุ้มกันทำงานอย่างไร

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เห็ดไมตาเกะกับเห็ดหลินจือต่างกันยังไง?

ไมตาเกะเป็นเห็ดกินได้ที่สารเด่นคือเบต้ากลูแคน (ดี-แฟรกชัน) ส่วนหลินจือเป็นเห็ดเนื้อแข็งรสขมที่มีทั้งโพลีแซคคาไรด์และไตรเทอร์ปีน งานในคนของทั้งคู่ยังเป็นงานขนาดเล็ก

เห็ดไมตาเกะ คือ อะไร?

คือเห็ด Grifola frondosa ที่ขึ้นเป็นกอใหญ่ นิยมในอาหารญี่ปุ่น สารที่ถูกศึกษามากคือเบต้ากลูแคนกลุ่มดี-แฟรกชัน ซึ่งงานในห้องทดลองพบว่ากระตุ้นเซลล์ภูมิคุ้มกันบางชนิด

ไมตาเกะกับหลินจือ ตัวไหนดีกว่า?

ไม่มีงานที่เทียบตรง ๆ ไมตาเกะเหมาะกับคนที่อยากได้เบต้ากลูแคนและกินเป็นอาหารได้ ส่วนหลินจือมีไตรเทอร์ปีนเพิ่มและมีงานในคนมากกว่า แต่หลักฐานยังคุณภาพต่ำ ทั้งคู่ไม่ใช่ยา

เห็ดไมตาเกะกับเห็ดหลินจือกินคู่กันได้ไหม?

ในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่ไม่ได้กินยาประจำกินคู่กันได้ แต่ผู้ที่กินยาเบาหวาน ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยากดภูมิคุ้มกัน หรือมีโรคตับ ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน

เห็ดหลินจือ กินตอนไหนดี?

กินพร้อมอาหารหรือหลังอาหารเพื่อลดอาการไม่สบายท้อง ความสม่ำเสมอสำคัญกว่าช่วงเวลา และควรหยุดก่อนผ่าตัดอย่างน้อย 2 สัปดาห์

โทษของเห็ดไมตาเกะและเห็ดหลินจือมีอะไรบ้าง?

ไมตาเกะอาจทำให้น้ำตาลต่ำในผู้ที่กินยาเบาหวาน และมีรายงานค่า INR สูงขึ้นกับวาร์ฟาริน หลินจืออาจทำให้ปากแห้ง ไม่สบายท้อง และมีรายงานตับอักเสบจากผงหลินจือ

เห็ดสมุนไพรช่วยเสริมภูมิได้จริงไหม?

งานในห้องทดลองพบผลต่อเซลล์ภูมิคุ้มกัน แต่งานในคนยังเล็กและวัดแค่ค่าในเลือด ยังไม่มีหลักฐานว่าป้องกันการเจ็บป่วยได้ การนอนพอ อาหารครบหมู่ และวัคซีนยังเป็นพื้นฐานหลัก

อ้างอิง

1. Klupp NL, et al. Ganoderma lucidum mushroom for the treatment of cardiovascular risk factors. Cochrane Database Syst Rev. 2015
2. Jin X, et al. Ganoderma lucidum (Reishi mushroom) for cancer treatment. Cochrane Database Syst Rev. 2016
3. Wachtel-Galor S, et al. Ganoderma lucidum (Lingzhi or Reishi): A Medicinal Mushroom. In: Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects. 2nd ed. CRC Press; 2011
4. Memorial Sloan Kettering Cancer Center. About Herbs, Botanicals & Other Products — Maitake; Reishi Mushroom
5. Hanselin MR, et al. INR elevation with maitake extract in combination with warfarin. Ann Pharmacother. 2010
6. Wanmuang H, et al. Fatal fulminant hepatitis associated with Ganoderma lucidum (Lingzhi) mushroom powder. J Med Assoc Thai. 2007
7. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: อาหารเสริมเพิ่มภูมิคุ้มกัน ยี่ห้อไหนดี เลือกอย่างไร 👉