วิตามินซี vs กลูตาไธโอน ต่างกันยังไง? สารต้านอนุมูลอิสระจากอาหาร vs สารที่ร่างกายสร้างเอง ตัวไหนเรื่องผิว ตัวไหนเรื่องภูมิ ทำไมมักกินคู่กัน กินตอนไหน และโทษที่ต้องรู้

วิตามินซี คือวิตามินละลายในน้ำที่มนุษย์สร้างเองไม่ได้ ต้องได้จากอาหารทุกวัน ทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ เป็นโคแฟกเตอร์ในการสร้างคอลลาเจน และช่วยการดูดซึมธาตุเหล็ก ส่วน กลูตาไธโอน คือสารต้านอนุมูลอิสระหลักที่ ทุกเซลล์ในร่างกายสร้างขึ้นเอง จากกรดอะมิโน 3 ตัว (ซิสเทอีน กลูตาเมต ไกลซีน) และเป็นตัวหลักในการขจัดสารพิษที่ตับ สองตัวนี้ ไม่ใช่ตัวแทนกัน แต่ทำงานในระบบเดียวกัน: วิตามินซีที่ใช้งานแล้วถูกกลูตาไธโอนคืนสภาพให้ และงานวิจัยพบว่าการได้วิตามินซีพอทำให้ระดับกลูตาไธโอนในเม็ดเลือดสูงขึ้น คำถามที่คนไทยถามบ่อยคือ “ตัวไหนทำให้ผิวใสกว่า” — คำตอบที่ซื่อสัตย์คืองานวิจัยเรื่องผิวของทั้งสองตัวเป็นงานขนาดเล็ก ระยะสั้น และ อย. ไม่อนุญาตให้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอ้างเรื่องผิวขาว บทความนี้เทียบจากหลักฐาน

ต้องกิน
วิตามินซี มนุษย์สร้างไม่ได้
ต้องได้จากอาหารทุกวัน
สร้างเอง
กลูตาไธโอน ทุกเซลล์สร้างจาก
ซิสเทอีน กลูตาเมต ไกลซีน
ส่งต่อ
กลูตาไธโอนคืนสภาพวิตามินซี
ที่ใช้งานแล้วให้กลับมาใช้ใหม่

บล็อกนี้มีบทความ กลูตาไธโอนคืออะไร และเทียบกลูตาไธโอนกับสารอื่นที่ แอสตาแซนธิน vs กลูตาไธโอน แล้ว บทความนี้เทียบกับวิตามินซีโดยเฉพาะ · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือสองตัวนี้ส่งต่องานกันอย่างไร · เรื่องที่สามคืองานวิจัยเรื่องระดับกลูตาไธโอนและผิวพบอะไร · เรื่องที่สี่คือเรื่องการดูดซึมที่ต่างกันมาก · เรื่องที่ห้าคือเลือกตัวไหน หรือต้องกินคู่กันไหม · เรื่องสุดท้ายคือกินตอนไหน โทษ และใครต้องระวัง

1 ตารางเทียบ: วิตามินซี vs กลูตาไธโอน

ประเด็น วิตามินซี กลูตาไธโอน
คืออะไร วิตามินละลายในน้ำ (กรดแอสคอร์บิก) ไตรเปปไทด์จากกรดอะมิโน 3 ตัว
แหล่งที่มา อาหารเท่านั้น (ฝรั่ง มะขามป้อม พริก ส้ม) ร่างกายสร้างเองในทุกเซลล์ อาหารมีบ้าง (ผักผลไม้สด)
ทำงานที่ไหน ในน้ำ: เลือด ของเหลวระหว่างเซลล์ ภายในเซลล์ ภายในเซลล์เป็นหลัก ความเข้มข้นสูงที่ตับ
หน้าที่นอกจากต้านอนุมูลอิสระ สร้างคอลลาเจน ดูดซึมธาตุเหล็ก คืนสภาพวิตามินอี ขจัดสารพิษที่ตับ (คอนจูเกชัน) คืนสภาพวิตามินซี ควบคุมภูมิคุ้มกัน
ดูดซึมจากการกิน ดีในขนาดต่ำ ลดลงเมื่อเกิน 200 มก./ครั้ง ถูกย่อยในทางเดินอาหารได้ งานในคนให้ผลต่างกัน
ขาดได้ไหม ขาดได้ (ลักปิดลักเปิดเมื่อขาดนาน) ไม่เรียกว่าขาด แต่ระดับลดลงตามอายุ การสูบบุหรี่ ความเจ็บป่วย
ขีดจำกัดต่อวัน 2,000 มก. (UL) ไม่กำหนด งานวิจัยใช้ 250–1,000 มก.
งานวิจัยเรื่องผิว ส่วนใหญ่เป็นแบบทา แบบกินมีจำกัด งานกินขนาดเล็ก 4–12 สัปดาห์ วัดค่าเม็ดสีด้วยเครื่อง

สรุปคือ วิตามินซีคือสิ่งที่ต้องได้ทุกวันไม่มีทางเลือก ส่วนกลูตาไธโอนคือสิ่งที่ร่างกายสร้างเองและการเสริมเป็นทางเลือกที่หลักฐานยังไล่ตาม

2 สองตัวนี้ส่งต่องานกันอย่างไร

ระบบต้านอนุมูลอิสระในร่างกายทำงานเป็นสายโซ่ เมื่อวิตามินซีให้อิเล็กตรอนไปจัดการอนุมูลอิสระ มันจะกลายเป็นรูปที่ใช้งานแล้ว (ดีไฮโดรแอสคอร์เบต) ซึ่งร่างกายเปลี่ยนกลับเป็นวิตามินซีได้ โดยใช้ กลูตาไธโอน เป็นตัวให้อิเล็กตรอน จากนั้นกลูตาไธโอนที่ใช้งานแล้ว (GSSG) ถูกเปลี่ยนกลับด้วย NADPH (Meister 1994)

  • วิตามินซี → วิตามินอี: วิตามินซีคืนสภาพวิตามินอีที่เยื่อหุ้มเซลล์
  • กลูตาไธโอน → วิตามินซี: กลูตาไธโอนคืนสภาพวิตามินซีในเซลล์
  • NADPH → กลูตาไธโอน: พลังงานจากการเผาผลาญน้ำตาลคืนสภาพกลูตาไธโอน

นี่คือเหตุผลที่สองตัวนี้ ไม่ใช่คู่แข่ง และเป็นเหตุผลเชิงกลไกที่ทำให้มักถูกจับคู่กันในสูตร — ไม่ใช่เพราะ “เสริมฤทธิ์ผิวขาว” อย่างที่โฆษณาบางชิ้นพูด

3 งานวิจัยในคนพบอะไร: ระดับกลูตาไธโอน และผิว

  • วิตามินซีเพิ่มกลูตาไธโอน (Johnston 1993): ผู้ใหญ่สุขภาพดีได้วิตามินซี 500 มก. ต่อวัน 2 สัปดาห์ ระดับกลูตาไธโอนในเม็ดเลือดแดงเพิ่มขึ้นประมาณ 50% การเพิ่มเป็น 2,000 มก. ไม่ได้ดีกว่า
  • Lenton และคณะ (2003): ในผู้ที่มีวิตามินซีต่ำ การได้วิตามินซี 500–1,000 มก. ต่อวัน 13 สัปดาห์ เพิ่มกลูตาไธโอนในเม็ดเลือดขาว แสดงว่า การได้วิตามินซีพอเป็นวิธีสนับสนุนกลูตาไธโอนที่มีหลักฐานดี
  • กินกลูตาไธโอนโดยตรง (Richie 2015): งานสุ่มควบคุม 6 เดือน พบระดับกลูตาไธโอนในเลือดและเซลล์เพิ่มขึ้นในกลุ่มที่ได้ 250 และ 1,000 มก. ต่อวัน ขณะที่ Allen และ Bradley (2011) ไม่พบการเปลี่ยนแปลงใน 4 สัปดาห์ (รายละเอียดที่ กลูตาไธโอนกินแล้วดูดซึมจริงไหม)
  • กลูตาไธโอนกับผิว (Arjinpathana 2012): งานสุ่มควบคุมในไทย 60 คน ได้กลูตาไธโอน 500 มก. ต่อวัน 4 สัปดาห์ พบค่าเม็ดสีที่วัดด้วยเครื่องลดลงในบางตำแหน่ง เป็นงานขนาดเล็กระยะสั้น
  • Weschawalit และคณะ (2017): งานในไทย 60 คน ได้กลูตาไธโอนรูป GSH หรือ GSSG 250 มก. ต่อวัน 12 สัปดาห์ พบค่าเม็ดสีลดลงเล็กน้อยในบางตำแหน่ง ความยืดหยุ่นและริ้วรอยดีขึ้นในบางกลุ่ม ผู้วิจัยสรุปว่าต้องการงานใหญ่กว่านี้
  • วิตามินซีกับผิว (Pullar 2017): ทบทวนว่าวิตามินซีจำเป็นต่อการสร้างคอลลาเจนและพบความเข้มข้นสูงในผิว แต่งานกินที่วัดผลผิวโดยตรงมีน้อย ส่วนใหญ่เป็นแบบทา

ข้อสรุปที่ตรงไปตรงมา: ไม่มีงานไหนแสดงว่าตัวใดทำให้ “ผิวขาว” สิ่งที่วัดได้คือค่าเม็ดสีจากเครื่องมือที่เปลี่ยนเล็กน้อยในงานขนาดเล็ก และ อย. ไม่อนุญาตให้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารกล่าวอ้างเรื่องนี้

4 เรื่องการดูดซึมที่ต่างกันมาก

  • วิตามินซี: ดูดซึมได้ดีมากในขนาดต่ำ แต่สัดส่วนลดลงเมื่อกินเกินประมาณ 200 มก. ต่อครั้ง และส่วนเกินถูกขับทางปัสสาวะในไม่กี่ชั่วโมง (Padayatty 2003) การแบ่งกินจึงได้มากกว่ากินทีเดียว รูปแบบต่าง ๆ อ่านที่ วิตามินซีมีกี่รูปแบบ
  • กลูตาไธโอน: เป็นเปปไทด์ที่เอนไซม์ในลำไส้ย่อยได้ จึงมีข้อถกเถียงมานานว่ากินแล้วเข้าเลือดในรูปเดิมหรือไม่ ทางแก้ที่ใช้คือรูปลิโพโซมหรือกินสารตั้งต้นให้ร่างกายสร้างเอง (อ่านที่ กลูตาไธโอนลิโพโซม vs แบบเม็ด และ Liposomal คืออะไร)
  • ทางลัดที่ไม่ควรใช้: การฉีดกลูตาไธโอนเพื่อผิวไม่ได้รับการรับรองจาก อย. และมีรายงานผลข้างเคียงรุนแรง ส่วนวิตามินซีขนาดสูงทางหลอดเลือดเป็นหัตถการทางการแพทย์ที่ต้องมีข้อบ่งชี้

5 เลือกตัวไหน หรือต้องกินคู่กันไหม

  • ถ้ากินผักผลไม้น้อย: วิตามินซีคือสิ่งที่ขาดได้จริงและราคาถูก ควรจัดการก่อน เพราะวิตามินซีที่พอยังช่วยรักษาระดับกลูตาไธโอนด้วย
  • ถ้าวิตามินซีพอแล้วและสนใจกลูตาไธโอน: ทางเลือกคือกินกลูตาไธโอนโดยตรง (หลักฐานระดับสะสมเพิ่มในงาน 6 เดือน) หรือกินสารตั้งต้น เช่น ซิสเทอีน ไกลซีน ที่ร่างกายใช้สร้างเอง
  • กินคู่กัน: ทำได้และมีเหตุผลเชิงกลไก แต่ไม่ได้หมายความว่าผลเรื่องผิวจะ “คูณสอง” — ยังไม่มีงานวิจัยที่พิสูจน์เรื่องนี้
  • คาดหวังอะไรได้: สิ่งที่ประเมินได้จริงคือการสนับสนุนระบบต้านอนุมูลอิสระ ไม่ใช่สีผิวที่เปลี่ยนในกระจก ตัวช่วยเรื่องผิวโดยรวมอ่านที่ อยากผิวกระจ่างใส กินอะไรดี
Lipo Gluta ใช้แอล-กลูตาไธโอนรูปแบบลิโพโซม Lipoglo™ 250 มก. เป็นแกนหลัก ร่วมกับแมกนีเซียมออกไซด์ 90 มก. ซิงค์ 75 มก. แอล-กลูตามีน 50 มก. แอล-ซิสเทอีน 50 มก. และไกลซีน 50 มก. — สามตัวหลังคือกรดอะมิโนที่ร่างกายใช้เป็นวัตถุดิบสร้างกลูตาไธโอนขึ้นเอง จึงเป็นสูตรที่ทั้งเสริมและสนับสนุนการสร้าง · มีเลข อย. 26-1-10867-5-0043 และผ่านการรับรองฮาลาล · Lipo Gluta ไม่ได้ใส่วิตามินซีเป็นสารสำคัญในสูตร ถ้าต้องการวิตามินซีให้ได้จากอาหารหรือผลิตภัณฑ์อื่น · ฉลากระบุสารก่อภูมิแพ้ ได้แก่ ปลา ครัสเตเชียน ถั่วขาว และถั่วเหลือง · ควรเก็บในที่แห้ง ปิดฝาสนิท พ้นแสงแดด

6 กินตอนไหน โทษ และใครต้องระวัง

  • วิตามินซี กินตอนไหน: แบ่งเป็น 2 ครั้งพร้อมอาหารดูดซึมได้มากกว่า ผู้ที่แสบท้องให้กินพร้อมอาหาร รายละเอียดที่ วิตามินซี กินตอนไหน
  • กลูตาไธโอน กินตอนไหน: หลายคนกินตอนท้องว่าง ถ้าแสบท้องกินพร้อมอาหารได้ รายละเอียดที่ กลูตาไธโอน กินตอนไหน
  • โทษของวิตามินซี: ท้องเสียและปวดท้องเมื่อเกิน 2,000 มก. เพิ่มออกซาเลตในปัสสาวะในผู้ที่เสี่ยงนิ่ว และเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็กซึ่งผู้ที่มีภาวะเหล็กเกินต้องระวัง (อ่านที่ โทษของวิตามินซี)
  • โทษของกลูตาไธโอน: แบบกินมักทนได้ดี บางคนท้องอืด ผู้ที่เป็นหอบหืดควรปรึกษาแพทย์เพราะมีรายงานหลอดลมหดเกร็งจากแบบสูดพ่น และผู้ที่รับยาเคมีบำบัดต้องปรึกษาแพทย์ก่อนใช้สารต้านอนุมูลอิสระ (อ่านที่ โทษของกลูตาไธโอน)
  • ผลตรวจเลือด: วิตามินซีขนาดสูงรบกวนการตรวจน้ำตาลในปัสสาวะและเลือดแฝงในอุจจาระบางวิธี ควรแจ้งแพทย์

สอบถามรายละเอียดสูตรได้ที่ LINE @blb.co.th หรือโทร 062-353-9895

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

วิตามินซีกับกลูตาไธโอนต่างกันยังไง?

วิตามินซีเป็นวิตามินที่ต้องได้จากอาหารทุกวัน ส่วนกลูตาไธโอนเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ร่างกายสร้างเองจากกรดอะมิโน 3 ตัว สองตัวทำงานในระบบเดียวกันโดยกลูตาไธโอนคืนสภาพวิตามินซีที่ใช้แล้ว

วิตามินซีหรือกลูตาไธโอน ตัวไหนทำให้ผิวใสกว่า?

ไม่มีงานวิจัยที่สรุปได้ว่าตัวใดทำให้ผิวขาวหรือใส งานที่มีเป็นงานขนาดเล็ก 4–12 สัปดาห์ที่วัดค่าเม็ดสีด้วยเครื่องมือและเปลี่ยนเล็กน้อย และ อย. ไม่อนุญาตให้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารกล่าวอ้างเรื่องผิวขาว

ทำไมกลูตาไธโอนถึงมักกินคู่วิตามินซี?

เพราะทำงานต่อกันในระบบต้านอนุมูลอิสระ กลูตาไธโอนคืนสภาพวิตามินซี และงานวิจัยพบว่าวิตามินซี 500 มก. ต่อวันทำให้ระดับกลูตาไธโอนในเม็ดเลือดแดงสูงขึ้นประมาณ 50%

กินวิตามินซีอย่างเดียว ร่างกายจะมีกลูตาไธโอนพอไหม?

ในคนที่วิตามินซีต่ำ การได้วิตามินซีพอทำให้กลูตาไธโอนในเซลล์เพิ่มขึ้น แต่ระดับกลูตาไธโอนยังขึ้นกับอายุ การสูบบุหรี่ และกรดอะมิโนตั้งต้นด้วย

กลูตาไธโอนกินตอนไหนดี?

หลายคนกินตอนท้องว่าง ถ้าแสบท้องกินพร้อมอาหารได้ ที่สำคัญคือสม่ำเสมอตามฉลาก

โทษของวิตามินซีกับกลูตาไธโอนมีอะไรบ้าง?

วิตามินซีเกิน 2,000 มก. ทำให้ท้องเสียและเพิ่มความเสี่ยงนิ่วในผู้ที่เสี่ยงอยู่แล้ว กลูตาไธโอนแบบกินมักทนได้ดี แต่ผู้ที่เป็นหอบหืดและผู้ที่รับยาเคมีบำบัดต้องปรึกษาแพทย์ก่อน

ฉีดกลูตาไธโอนหรือวิตามินซีเพื่อผิวดีกว่ากินไหม?

การฉีดกลูตาไธโอนเพื่อผิวไม่ได้รับการรับรองจาก อย. และมีรายงานผลข้างเคียงรุนแรง ส่วนวิตามินซีทางหลอดเลือดเป็นหัตถการทางการแพทย์ที่ต้องมีข้อบ่งชี้ ไม่ใช่ทางเลือกเพื่อความงาม

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • วิตามินซีและกลูตาไธโอนเป็นสารในผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ไม่ได้ทำให้ผิวขาว ไม่ได้รักษาฝ้า และไม่ใช่ยา · อย. ไม่อนุญาตให้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารกล่าวอ้างเรื่องผิวขาว งานวิจัยที่มีเป็นงานขนาดเล็ก ระยะสั้น และวัดค่าเม็ดสีด้วยเครื่องมือ ไม่ใช่ผลที่มองเห็นชัดในชีวิตจริง
  • ไม่มีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดที่ทำให้เม็ดสีผิวกลับมาเป็นปกติได้ การดูแลเรื่องนี้อยู่ในความดูแลของแพทย์ผิวหนังเท่านั้น
  • ต้องบวกปริมาณสารตัวเดียวกันจากทุกผลิตภัณฑ์ที่กินอยู่ รวมทั้งวิตามินรวม นมผง และเครื่องดื่มเสริมสารอาหาร เพราะคนส่วนใหญ่ที่ได้รับเกินไม่ได้ตั้งใจ แต่เกิดจากการกินซ้อนโดยไม่รู้ตัว
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • ฝ้า กระ หรือรอยดำที่ลามเร็ว ขอบไม่เรียบ สีไม่สม่ำเสมอ มีเลือดออก คัน หรือเปลี่ยนรูปร่างในไม่กี่สัปดาห์ ต้องพบแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจ ไม่ใช่เรื่องที่กินอาหารเสริมรอดู · และผู้ที่เป็นหอบหืดแล้วแน่นหน้าอกหรือหายใจลำบากหลังใช้กลูตาไธโอน ต้องหยุดและพบแพทย์
  • ผู้ที่เป็นหอบหืด ผู้ที่ได้รับยาเคมีบำบัด ผู้ที่มีภาวะเหล็กเกินหรือเสี่ยงนิ่วในไต และผู้ที่แพ้อาหารทะเลหรือถั่วเหลือง ต้องอ่านฉลากและปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้

อ้างอิง

  1. Johnston CS, Meyer CG, Srilakshmi JC. Vitamin C elevates red blood cell glutathione in healthy adults. Am J Clin Nutr. 1993;58(1):103-105.
  2. Lenton KJ, Sané AT, Therriault H, Cantin AM, Payette H, Wagner JR. Vitamin C augments lymphocyte glutathione in subjects with ascorbate deficiency. Am J Clin Nutr. 2003;77(1):189-195.
  3. Meister A. Glutathione-ascorbic acid antioxidant system in animals. J Biol Chem. 1994;269(13):9397-9400.
  4. Padayatty SJ, Katz A, Wang Y, et al. Vitamin C as an antioxidant: evaluation of its role in disease prevention. J Am Coll Nutr. 2003;22(1):18-35.
  5. Pullar JM, Carr AC, Vissers MCM. The roles of vitamin C in skin health. Nutrients. 2017;9(8):866.
  6. Richie JP Jr, Nichenametla S, Neidig W, et al. Randomized controlled trial of oral glutathione supplementation on body stores of glutathione. Eur J Nutr. 2015;54(2):251-263.
  7. Allen J, Bradley RD. Effects of oral glutathione supplementation on systemic oxidative stress biomarkers in human volunteers. J Altern Complement Med. 2011;17(9):827-833.
  8. Arjinpathana N, Asawanonda P. Glutathione as an oral whitening agent: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. J Dermatolog Treat. 2012;23(2):97-102.
  9. Weschawalit S, Thongthip S, Phutrakool P, Asawanonda P. Glutathione and its antiaging and antimelanogenic effects. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2017;10:147-153.
  10. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin C — Fact Sheet for Health Professionals.
  11. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →