วิตามินซี vs วิตามินอี ต่างกันยังไง? ละลายในน้ำกับละลายในไขมัน ทำงานคู่กันจริงไหม ตัวไหนเหมาะกับใคร กินคู่กันได้ไหม กินตอนไหน และงานวิจัยขนาดใหญ่พบอะไร

วิตามินซีกับวิตามินอีต่างกันที่ที่อยู่ในร่างกาย วิตามินซีละลายในน้ำ ทำงานในของเหลวภายในและนอกเซลล์ และร่างกายขับส่วนเกินออกทางปัสสาวะ ส่วนวิตามินอีละลายในไขมัน อยู่ในเยื่อหุ้มเซลล์และไขมันในเลือด และสะสมในร่างกายได้ ทั้งสองตัวช่วยกันได้ เพราะวิตามินซีเปลี่ยนวิตามินอีที่ใช้งานไปแล้วให้กลับมาอยู่ในรูปพร้อมใช้ แต่การทดลองขนาดใหญ่ในคนไม่พบว่าการกินสองตัวนี้ขนาดสูงช่วยลดโรคหัวใจ บทความนี้เทียบให้ชัดว่าแต่ละตัวทำอะไร ควรได้เท่าไร และกินคู่กันอย่างไรให้เหมาะ

บทความนี้ต่อยอดจากเรื่องวิตามินละลายในน้ำกับไขมัน (วิตามินละลายในน้ำ vs ละลายในไขมัน) · เรื่องแรกคือตารางเทียบ · เรื่องที่สองคือสองวิตามินช่วยกันยังไง · เรื่องที่สามคืองานวิจัยขนาดใหญ่พบอะไร · เรื่องที่สี่คือผิวกับคอลลาเจน · เรื่องสุดท้ายคือกินคู่กัน เวลา และโทษ

1 ตารางเทียบ: วิตามินซี vs วิตามินอี

สรุปคือ สองตัวนี้ไม่ได้ใช้แทนกัน เพราะทำงานคนละพื้นที่และมีหน้าที่เฉพาะของตัวเอง รายละเอียดชนิดของวิตามินอีอ่านได้ที่ วิตามินอี 4 ชนิด

2 สองวิตามินช่วยกันยังไง

เมื่อวิตามินอีในเยื่อหุ้มเซลล์จัดการอนุมูลอิสระแล้ว ตัวมันเองจะกลายเป็นอนุมูลโทโคฟีรอกซิลที่ใช้งานต่อไม่ได้ งานคลาสสิกของ Packer และคณะ (1979) แสดงให้เห็นว่าวิตามินซีทำปฏิกิริยากับอนุมูลนี้และเปลี่ยนวิตามินอีกลับมาอยู่ในรูปพร้อมใช้

• วิตามินอี ทำงานด่านแรกในชั้นไขมัน
• วิตามินซี อยู่ฝั่งน้ำที่ติดกับเยื่อหุ้มเซลล์ และช่วยฟื้นวิตามินอี
• ระบบนี้ยังมีตัวอื่นร่วมด้วย เช่น กลูตาไธโอน ซึ่งช่วยฟื้นวิตามินซีอีกทอดหนึ่ง

ข้อควรรู้คือกลไกนี้พบในห้องปฏิบัติการและในร่างกาย แต่ไม่ได้แปลว่ากินสองตัวขนาดสูงพร้อมกันแล้วจะได้ผลต่อโรคมากขึ้น

3 การทดลองขนาดใหญ่ในคนพบอะไร

หลายสิบปีก่อน มีความหวังว่าการกินวิตามินซีและอีขนาดสูงจะช่วยลดโรคหัวใจ แต่การทดลองขนาดใหญ่ให้ผลไม่เป็นไปตามคาด

• Physicians’ Health Study II (Sesso 2008): ศึกษาในแพทย์ชายราว 14,000 คน ให้วิตามินอี 400 IU วันเว้นวัน และวิตามินซี 500 มก. ทุกวัน ติดตามประมาณ 8 ปี ไม่พบว่าลดโรคหัวใจและหลอดเลือดหลัก และพบสัญญาณเลือดออกในสมองเพิ่มขึ้นในกลุ่มวิตามินอี
• SELECT (Klein 2011): พบว่ากลุ่มที่กินวิตามินอี 400 IU ต่อวันระยะยาว มีความเสี่ยงบางอย่างเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับยาหลอก ซึ่งเป็นอีกเหตุผลที่ไม่ควรกินวิตามินอีขนาดสูงเองระยะยาว

บทเรียนคือ ได้พอจากอาหารเป็นหลัก และใช้อาหารเสริมเพื่อเติมส่วนที่ขาด ไม่ใช่กินขนาดสูงหวังผลป้องกันโรค

4 เรื่องผิวและคอลลาเจน: ใครทำอะไร

• วิตามินซี: เป็นปัจจัยร่วมของเอนไซม์ที่ใช้สร้างคอลลาเจน ร่างกายจึงต้องการวิตามินซีให้พอเพื่อสร้างคอลลาเจนตามปกติ อ่านที่ ทำไมคอลลาเจนต้องกินคู่วิตามินซี
• วิตามินอี: อยู่ในชั้นไขมันของผิวและช่วยปกป้องไขมันจากการถูกออกซิไดซ์
• งานในรูปทาผิว ที่ผสมวิตามินซีกับอีมีมากกว่าแบบกิน ผลของแบบทาจึงนำมาใช้อธิบายแบบกินโดยตรงไม่ได้

การกินวิตามินไม่ได้ใช้แทนครีมกันแดดและการเลี่ยงแดด ซึ่งเป็นสิ่งที่ดูแลผิวได้ชัดที่สุด

5 รูปแบบของวิตามินซีและข้อจำกัดเรื่องการดูดซึม

วิตามินซีจากอาหารเสริมมีหลายรูป ทั้งกรดแอสคอร์บิก เกลือแอสคอร์เบต และลิโพโซม (เปรียบเทียบที่ วิตามินซีมีกี่รูปแบบ) ข้อจำกัดของวิตามินซีขนาดสูงในครั้งเดียวคือสัดส่วนที่ดูดซึมจะลดลงเมื่อขนาดต่อครั้งสูงขึ้น การแบ่งกินหรือใช้รูปที่ออกแบบเรื่องการดูดซึมจึงเป็นแนวทางที่ถูกพูดถึง อ่านหลักการลิโพโซมได้ที่ Liposomal คืออะไร และงานเรื่องวิตามินซีลิโพโซมที่ วิตามินซีลิโพโซม

ส่วนวิตามินอีต้องกินพร้อมมื้อที่มีไขมัน เพราะต้องใช้ไขมันและน้ำดีในการดูดซึม (วิตามินอี กินตอนไหน)

6 กินคู่กันได้ไหม กินตอนไหน และโทษที่ต้องรู้

• กินคู่กันได้ ในขนาดที่ไม่เกินขีดสูงสุด และนับรวมจากวิตามินรวมหรือผลิตภัณฑ์อื่นด้วย
• เวลา: วิตามินซีกินได้ทั้งวัน ถ้าแสบท้องให้กินหลังอาหาร (วิตามินซี กินตอนไหน) ส่วนวิตามินอีกินพร้อมมื้อที่มีไขมัน
• วิตามินซีขนาดสูง: ท้องเสีย ปวดท้อง และผู้ที่มีประวัตินิ่วในไตควรระวัง (โทษของวิตามินซี)
• วิตามินอีขนาดสูง: เพิ่มความเสี่ยงเลือดออก โดยเฉพาะผู้ที่กินยาละลายลิ่มเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด (โทษของวิตามินอี)
• ก่อนผ่าตัด: แจ้งแพทย์ว่ากินวิตามินอีอยู่

สอบถามรายละเอียดสูตรได้ที่ LINE @blb.co.th หรือโทร 062-353-9895

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

วิตามินซีกับวิตามินอีต่างกันยังไง?

วิตามินซีละลายในน้ำ ทำงานในของเหลวในร่างกายและขับส่วนเกินทางปัสสาวะ ส่วนวิตามินอีละลายในไขมัน อยู่ในเยื่อหุ้มเซลล์และสะสมในร่างกายได้

วิตามินซีกับวิตามินอีกินคู่กันได้ไหม?

ได้ ทั้งสองทำงานร่วมกันในระบบต้านออกซิเดชัน แต่ต้องดูขนาดรวมไม่ให้เกินขีดสูงสุด และไม่ควรกินวิตามินอีขนาดสูงเองระยะยาว

ตัวไหนดีกว่ากัน?

ไม่มีตัวไหนดีกว่า เพราะทำงานคนละพื้นที่และมีหน้าที่เฉพาะ เช่น วิตามินซีใช้สร้างคอลลาเจน ส่วนวิตามินอีปกป้องไขมันในเยื่อหุ้มเซลล์

วิตามินซีกินตอนไหนดี?

กินได้ทั้งวัน ถ้าแสบท้องให้กินหลังอาหาร การแบ่งกินช่วยให้ร่างกายได้รับสม่ำเสมอ

วิตามินอีกินตอนไหนดี?

กินพร้อมมื้อที่มีไขมัน เพราะต้องใช้ไขมันช่วยดูดซึม

โทษของวิตามินซีและวิตามินอีมีอะไรบ้าง?

วิตามินซีขนาดสูงทำให้ท้องเสียและอาจเกี่ยวกับนิ่วในไตบางราย วิตามินอีขนาดสูงเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก โดยเฉพาะผู้ที่กินยาละลายลิ่มเลือด

กินวิตามินซีและอีแล้วป้องกันโรคหัวใจได้ไหม?

การทดลองขนาดใหญ่ในคนไม่พบว่าลดโรคหัวใจและหลอดเลือด จึงไม่ควรกินขนาดสูงเพื่อหวังผลป้องกันโรค

อ้างอิง

1. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin C: Fact Sheet for Health Professionals.
2. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin E: Fact Sheet for Health Professionals.
3. Packer JE, Slater TF, Willson RL. Direct observation of a free radical interaction between vitamin E and vitamin C. Nature. 1979;278:737-738.
4. Sesso HD, Buring JE, Christen WG, et al. Vitamins E and C in the prevention of cardiovascular disease in men: the Physicians’ Health Study II randomized controlled trial. JAMA. 2008;300(18):2123-2133.
5. Klein EA, Thompson IM Jr, Tangen CM, et al. Vitamin E and the risk of prostate cancer: the Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT). JAMA. 2011;306(14):1549-1556.
6. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

💡 กำลังมองหาตัวช่วยดูแล? อ่านต่อ: วิตามินซี ยี่ห้อไหนดี เลือกอย่างไรให้ดูดซึมจริง 👉