โทษของ Lactobacillus rhamnosus (แลคโตบาซิลลัส แรมโนซัส) มีอะไรบ้าง? ท้องอืด มีลม ติดเชื้อในกระแสเลือดในผู้ภูมิต่ำ งานวิจัยความปลอดภัยของสายพันธุ์ GG ยาที่ต้องเว้นห่าง และใครไม่ควรกิน

Lactobacillus rhamnosus ปลอดภัยสำหรับคนสุขภาพดีส่วนใหญ่ ผลข้างเคียงที่พบคือท้องอืด มีลม หรือถ่ายเปลี่ยนไปในช่วง 1–2 สัปดาห์แรก ส่วนโทษที่รุนแรงคือการติดเชื้อในกระแสเลือดจากตัวเชื้อโพรไบโอติกเอง ซึ่งพบน้อยมากและเกือบทั้งหมดเกิดในผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ ผู้ป่วยหนัก หรือผู้ที่มีสายสวนหลอดเลือดดำ · แรมโนซัส (ชื่อใหม่ทางอนุกรมวิธานคือ Lacticaseibacillus rhamnosus) มีหลายสายพันธุ์ย่อย ที่ถูกศึกษามากคือ GG สำหรับทางเดินอาหาร และ GR-1 สำหรับสุขภาพช่องคลอด · เพราะเป็นจุลินทรีย์ที่มีชีวิต ความปลอดภัยจึงขึ้นกับสภาพร่างกายของผู้กินมากกว่าวิตามินหรือแร่ธาตุทั่วไป · พื้นฐานของสายพันธุ์นี้อ่านที่ Lactobacillus rhamnosus คืออะไร

ท้องอืด มีลม
ผลข้างเคียงที่พบ
บ่อยที่สุด
ภูมิต่ำ
กลุ่มที่ต้องถามแพทย์
ก่อนทุกครั้ง
2 ชั่วโมง
ระยะเว้นห่างจาก
ยาปฏิชีวนะ

บทความนี้รวบรวมเฉพาะเรื่องโทษและความปลอดภัยของ Lactobacillus rhamnosus · เรื่องแรกคือตารางผลข้างเคียงที่พบ · เรื่องที่สองคือทำไมช่วงแรกท้องอืด · เรื่องที่สามคืองานวิจัยเรื่องการติดเชื้อในกระแสเลือด · เรื่องที่สี่คือใครไม่ควรกินเอง · เรื่องที่ห้าคือยาที่เกี่ยวข้อง · เรื่องสุดท้ายคือวิธีกินให้ปลอดภัย · ความต่างกับอีกสายพันธุ์ที่มักมาคู่กันอ่านที่ แอซิโดฟิลัส vs แรมโนซัส

1 ตารางสรุป: ผลข้างเคียงของ Lactobacillus rhamnosus

อาการ/ความเสี่ยง พบบ่อยแค่ไหน มักเกิดกับ ทำอย่างไร
ท้องอืด มีลม ท้องร้อง พบได้บ่อยช่วงแรก คนที่เพิ่งเริ่ม หรือเริ่มด้วยขนาดสูง ลดขนาด กินพร้อมอาหาร มักดีขึ้นใน 1–2 สัปดาห์
ถ่ายเหลวขึ้นหรือท้องผูกเล็กน้อย พบได้บ้าง ช่วงสัปดาห์แรก ดื่มน้ำให้พอ ถ้าเกิน 2 สัปดาห์ให้หยุด
ผื่น คัน แพ้ส่วนประกอบอื่นในผลิตภัณฑ์ พบน้อย ผู้ที่แพ้นม ถั่วเหลือง หรือสารที่ใช้เลี้ยงเชื้อ อ่านฉลากสารก่อภูมิแพ้ หยุดเมื่อมีอาการ
ติดเชื้อในกระแสเลือด ลิ้นหัวใจอักเสบจากเชื้อแลคโตบาซิลลัส พบน้อยมาก ผู้ภูมิคุ้มกันต่ำ ผู้ป่วยไอซียู ผู้มีสายสวนหลอดเลือดดำ ทารกคลอดก่อนกำหนด กลุ่มนี้ไม่ควรกินเอง ต้องให้แพทย์ตัดสิน
ภาวะกรดดี-แลคติกคั่ง พบน้อยมาก ผู้ที่ลำไส้สั้นจากการผ่าตัด ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนใช้โพรไบโอติกทุกชนิด

ภาพรวมคือ ในคนสุขภาพดี ผลข้างเคียงของแรมโนซัสมักเบาและหายเอง แต่คำว่าจุลินทรีย์ดีไม่ได้แปลว่าปลอดภัยกับทุกคน

2 ทำไมกินโพรไบโอติกช่วงแรกแล้วท้องอืด

  • จุลินทรีย์ที่เข้ามาใหม่หมักใยอาหารและน้ำตาลในลำไส้ ทำให้เกิดแก๊สมากขึ้นชั่วคราว โดยเฉพาะเมื่อกินคู่กับพรีไบโอติกหรือใยอาหารปริมาณมาก
  • อาการมักเบาลงเองภายใน 1–2 สัปดาห์ เมื่อร่างกายปรับตัว ถ้าไม่ดีขึ้นหรือแย่ลงเรื่อย ๆ ไม่ควรฝืนกินต่อ
  • คนที่มีลำไส้แปรปรวน อาจไวต่ออาการท้องอืดมากกว่าคนทั่วไป ควรเริ่มครึ่งขนาดหรือกินวันเว้นวันก่อน
  • ขนาดสูงไม่ได้ดีกว่าเสมอ จำนวนเชื้อที่ใช้ในงานวิจัยแต่ละเรื่องต่างกันมาก ให้ยึดตามฉลากของผลิตภัณฑ์ที่กิน
  • ท้องอืดที่มาพร้อมไข้ ปวดท้องรุนแรง หรือถ่ายเป็นเลือด ไม่ใช่อาการปรับตัว ต้องพบแพทย์

ภาพรวมผลข้างเคียงของโพรไบโอติกทุกสายพันธุ์อ่านที่ โทษของโพรไบโอติก

3 งานวิจัยเรื่องการติดเชื้อในกระแสเลือดจากโพรไบโอติก

งานวิจัย ศึกษาใคร ผลที่พบ ข้อจำกัด/ความหมาย
Salminen และคณะ 2002 ประชากรฟินแลนด์ ช่วงที่การบริโภค L. rhamnosus GG เพิ่มขึ้นมาก ไม่พบว่าการติดเชื้อแลคโตบาซิลลัสในกระแสเลือดเพิ่มขึ้นตามการบริโภค บ่งชี้ว่าความเสี่ยงในประชากรทั่วไปต่ำมาก
Salminen และคณะ 2004 ผู้ป่วยที่พบเชื้อแลคโตบาซิลลัสในกระแสเลือด ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีโรคประจำตัวรุนแรงอยู่ก่อน บางรายเป็นเชื้อที่เหมือนสายพันธุ์ GG ความเสี่ยงกระจุกอยู่ในผู้ป่วยหนัก ไม่ใช่คนทั่วไป
Land และคณะ 2005 รายงานผู้ป่วยเด็ก 2 รายที่ได้รับ GG ในโรงพยาบาล ติดเชื้อในกระแสเลือด และยืนยันทางพันธุกรรมว่าเป็นเชื้อเดียวกับโพรไบโอติกที่ได้รับ เป็นรายงานผู้ป่วย ทั้งสองรายมีโรครุนแรงและอุปกรณ์สอดใส่ในร่างกาย
Yelin และคณะ 2019 ผู้ป่วยเด็กในไอซียูของโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง พบการติดเชื้อ GG ในกระแสเลือดในกลุ่มที่ได้รับโพรไบโอติก และใช้การถอดรหัสพันธุกรรมยืนยันว่ามาจากแคปซูล เป็นผู้ป่วยวิกฤตที่มีสายสวนหลอดเลือดดำ ไม่สามารถนำไปเทียบกับคนสุขภาพดี

ข้อสรุปจากงานเหล่านี้คือ ในคนสุขภาพดีความเสี่ยงต่ำมาก แต่ในผู้ป่วยหนักและผู้ภูมิคุ้มกันต่ำ โพรไบโอติกเป็นสิ่งที่แพทย์ต้องชั่งน้ำหนักเป็นรายคน สอดคล้องกับคำแนะนำของ NCCIH ที่ระบุว่าผู้ที่มีโรครุนแรงหรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอมีความเสี่ยงต่อผลเสียมากกว่า

4 ใครไม่ควรกินแรมโนซัสเองโดยไม่ถามแพทย์

  • ผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ที่อยู่ระหว่างเคมีบำบัด ผู้ปลูกถ่ายอวัยวะ ผู้ที่ใช้ยากดภูมิหรือสเตียรอยด์ขนาดสูงต่อเนื่อง
  • ผู้ที่มีสายสวนหลอดเลือดดำส่วนกลาง หรือกำลังรักษาตัวในโรงพยาบาลด้วยโรครุนแรง
  • ผู้ที่มีโรคลิ้นหัวใจ หรือมีลิ้นหัวใจเทียม ควรปรึกษาแพทย์โรคหัวใจก่อน
  • ผู้ที่ลำไส้สั้นจากการผ่าตัด หรือมีเยื่อบุลำไส้เสียหายรุนแรง
  • ทารกคลอดก่อนกำหนด การให้โพรไบโอติกในกลุ่มนี้ต้องเป็นการตัดสินใจของกุมารแพทย์เท่านั้น
  • ผู้ที่เป็นตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันรุนแรง งานวิจัย PROPATRIA (Besselink และคณะ 2008) ที่ให้โพรไบโอติกหลายสายพันธุ์ผสมกันในผู้ป่วยกลุ่มนี้พบผลเสียมากกว่ากลุ่มยาหลอก แม้สูตรนั้นจะไม่มีแรมโนซัส แต่ทำให้แพทย์ระมัดระวังการใช้โพรไบโอติกทุกชนิดในภาวะนี้
  • หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร งานวิจัยของสายพันธุ์ GG และ GR-1 ในหญิงตั้งครรภ์ไม่พบสัญญาณอันตรายชัดเจน แต่ควรแจ้งแพทย์ฝากครรภ์ และดูส่วนผสมอื่นในผลิตภัณฑ์ด้วย

5 ยาที่เกี่ยวข้องกับโพรไบโอติก

ยา เกี่ยวข้องอย่างไร คำแนะนำ
ยาปฏิชีวนะ ยาฆ่าเชื้อโพรไบโอติกได้ ทำให้กินแล้วไม่ได้ประโยชน์ เว้นห่างจากยาปฏิชีวนะอย่างน้อย 2 ชั่วโมง
ยากดภูมิคุ้มกัน สเตียรอยด์ขนาดสูง ยาเคมีบำบัด เพิ่มโอกาสที่เชื้อจะก่อการติดเชื้อ ต้องถามแพทย์ก่อนทุกครั้ง
ยาต้านเชื้อรา ไม่มีผลต่อแลคโตบาซิลลัสซึ่งเป็นแบคทีเรีย กินร่วมได้ ไม่ต้องเว้น
เครื่องดื่มร้อนจัด ความร้อนทำให้เชื้อตาย กลืนกับน้ำเปล่าอุณหภูมิห้อง
BLB Y เป็นสูตรดูแลผู้หญิงที่ระบุปริมาณสารสำคัญรายตัวบนฉลาก — ตังกุย 114.8 มก. สารสกัดกุหลาบ 100 มก. สารสกัดผลพลับ PANCIL 100 มก. โพรไบโอติก Lactobacillus acidophilus และ rhamnosus อย่างละ 40 มก. ซีบัคธอร์น 33.55 มก. ซิงค์ 15 มก. พร้อมวิตามินบี 6 บี 12 วิตามินดี 3 และกรดโฟลิก · ไม่มีส่วนผสมของกวาวเครือขาว และไม่ใช่ฮอร์โมนทดแทน · มีเลข อย. 26-1-10867-5-0034 และผ่านการรับรองฮาลาล · BLB Y ใส่ Lactobacillus rhamnosus 40 มก. คู่กับ Lactobacillus acidophilus 40 มก. เป็นส่วนหนึ่งของสูตรดูแลผู้หญิง ร่วมกับตังกุย สารสกัดกุหลาบ ผลพลับ และซีบัคธอร์น · ฉลากระบุวันละ 1 แคปซูล · ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ใช้ยากดภูมิ อยู่ระหว่างเคมีบำบัด หรือมีสายสวนหลอดเลือดดำ ต้องถามแพทย์ก่อนกินโพรไบโอติกทุกชนิด รวมถึงสูตรนี้ · ผู้ที่ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรควรถามแพทย์ก่อน เพราะสูตรมีตังกุยร่วมด้วย · สอบถามรายละเอียดฉลากได้ทางไลน์ @blb.co.th หรือโทร 062-353-9895

6 วิธีกินแรมโนซัสให้ปลอดภัย

  • เริ่มตามขนาดบนฉลาก ไม่เพิ่มเอง และสังเกตอาการ 1–2 สัปดาห์แรก
  • กินพร้อมหรือก่อนอาหารเล็กน้อย เพื่อให้กินได้สม่ำเสมอ รายละเอียดเรื่องเวลาอ่านที่ โพรไบโอติก กินตอนไหนดี
  • เก็บตามที่ฉลากกำหนด พ้นความร้อนและความชื้น ไม่กินผลิตภัณฑ์ที่หมดอายุ
  • ถ้ากินเพื่อดูแลจุดซ่อนเร้น และมีตกขาวผิดปกติ คัน หรือมีกลิ่น ต้องพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ไม่ใช่กินโพรไบโอติกรอ อ่านเพิ่มที่ โพรไบโอติกกับสุขภาพช่องคลอด
  • แจ้งแพทย์ทุกครั้งว่ากินโพรไบโอติก เมื่อต้องเข้ารับการผ่าตัดหรือนอนโรงพยาบาล
  • อีกสายพันธุ์ที่มักอยู่ในสูตรเดียวกัน อ่านข้อควรระวังที่ โทษของ Lactobacillus acidophilus

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Lactobacillus rhamnosus มีโทษไหม?

ในคนสุขภาพดีมีโทษน้อย ที่พบคือท้องอืด มีลม หรือถ่ายเปลี่ยนไปช่วง 1–2 สัปดาห์แรก โทษรุนแรงอย่างการติดเชื้อในกระแสเลือดพบน้อยมาก และเกือบทั้งหมดเกิดในผู้ภูมิคุ้มกันต่ำหรือผู้ป่วยหนัก

Lactobacillus rhamnosus คืออะไร?

เป็นแบคทีเรียกรดแลคติกที่ใช้เป็นโพรไบโอติก มีหลายสายพันธุ์ย่อย เช่น GG ที่ศึกษาเรื่องทางเดินอาหาร และ GR-1 ที่ศึกษาเรื่องสุขภาพช่องคลอด ปัจจุบันมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ใหม่ว่า Lacticaseibacillus rhamnosus

กินแรมโนซัสแล้วท้องอืด ต้องหยุดไหม?

ถ้าอาการเบาและเพิ่งเริ่มกิน ให้ลดขนาดหรือกินพร้อมอาหาร มักดีขึ้นใน 1–2 สัปดาห์ ถ้าเกิน 2 สัปดาห์ยังไม่ดีขึ้น หรือมีไข้ ปวดท้องรุนแรง ให้หยุดและพบแพทย์

แรมโนซัสกับแอซิโดฟิลัส ต่างกันยังไง กินคู่กันได้ไหม?

เป็นแลคโตบาซิลลัสคนละชนิดที่ถูกศึกษาในแง่มุมต่างกัน กินคู่กันได้และมักอยู่ในสูตรเดียวกัน ข้อควรระวังด้านความปลอดภัยคล้ายกัน คือผู้ภูมิคุ้มกันต่ำต้องถามแพทย์ก่อน

กินยาปฏิชีวนะอยู่ กินแรมโนซัสได้ไหม?

กินได้ แต่ควรเว้นห่างจากยาปฏิชีวนะอย่างน้อย 2 ชั่วโมง เพื่อไม่ให้ยาฆ่าเชื้อโพรไบโอติก และควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรที่จ่ายยา

คนท้องกิน Lactobacillus rhamnosus ได้ไหม?

งานวิจัยในหญิงตั้งครรภ์ยังไม่พบสัญญาณอันตรายชัดเจน แต่ควรแจ้งแพทย์ฝากครรภ์ก่อน และตรวจส่วนผสมอื่นในผลิตภัณฑ์ เพราะบางสูตรมีสมุนไพรที่ไม่แนะนำในช่วงตั้งครรภ์

แรมโนซัสกินตอนไหน กินนานได้แค่ไหน?

กินพร้อมหรือก่อนอาหารเล็กน้อยกับน้ำอุณหภูมิห้อง ในคนสุขภาพดีสามารถกินต่อเนื่องตามฉลากได้ ถ้าหยุดกิน เชื้อจะค่อย ๆ ลดลงเอง ไม่มีอาการถอน

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ไข้ หนาวสั่น อ่อนเพลียมากผิดปกติหลังเริ่มกินโพรไบโอติก ในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง มีสายสวนหลอดเลือดดำ มีโรคลิ้นหัวใจ หรือเพิ่งผ่าตัดใหญ่ ต้องพบแพทย์ทันทีและแจ้งว่ากินโพรไบโอติกอยู่ · ผื่นลมพิษ ปากบวม หายใจลำบาก ต้องโทร 1669 · ท้องอืดปวดท้องรุนแรง หรือท้องเสียเกิน 2 วัน ควรหยุดและพบแพทย์
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • โพรไบโอติกไม่ใช่ยารักษาการติดเชื้อในช่องคลอดหรือโรคลำไส้ และ BLB Y ไม่ใช่ฮอร์โมนทดแทน ถ้ามีตกขาวผิดปกติ ปัสสาวะแสบขัด หรือท้องเสียเรื้อรัง ต้องพบแพทย์เพื่อตรวจและรักษาตามสาเหตุ

อ้างอิง

  1. Salminen MK, Tynkkynen S, Rautelin H, et al. Lactobacillus bacteremia during a rapid increase in probiotic use of Lactobacillus rhamnosus GG in Finland. Clin Infect Dis. 2002;35(10):1155-1160
  2. Salminen MK, Rautelin H, Tynkkynen S, et al. Lactobacillus bacteremia, clinical significance, and patient outcome, with special focus on probiotic L. rhamnosus GG. Clin Infect Dis. 2004;38(1):62-69
  3. Land MH, Rouster-Stevens K, Woods CR, Cannon ML, Cnota J, Shetty AK. Lactobacillus sepsis associated with probiotic therapy. Pediatrics. 2005;115(1):178-181
  4. Yelin I, Flett KB, Merakou C, et al. Genomic and epidemiological evidence of bacterial transmission from probiotic capsule to blood in ICU patients. Nat Med. 2019;25(11):1728-1732
  5. Besselink MG, van Santvoort HC, Buskens E, et al. Probiotic prophylaxis in predicted severe acute pancreatitis: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial. Lancet. 2008;371(9613):651-659
  6. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Probiotics: Usefulness and Safety
  7. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →