น้ำมันงา vs น้ำมันงาขี้ม้อน (Sesame Oil vs Perilla Oil) ต่างกันยังไง? ชื่อคล้ายแต่เป็นพืชคนละวงศ์ โอเมก้า-3 ต่างกันหลายสิบเท่า ความทนความร้อน การแพ้ กินตอนไหน และใครต้องระวัง

น้ำมันงาและน้ำมันงาขี้ม้อนเป็นน้ำมันจากพืชคนละชนิด: น้ำมันงาเด่นที่โอเมก้า-6 และลิกแนนเซซามิน ทนความร้อนได้ดี ส่วนน้ำมันงาขี้ม้อนเด่นที่โอเมก้า-3 ALA ประมาณ 55–65% เหมาะกินแบบไม่ผ่านความร้อน · ชื่อไทยที่คล้ายกันทำให้หลายคนสับสน แต่งาขี้ม้อนหรืองาม้อนไม่ใช่งา เป็นพืชวงศ์เดียวกับกะเพราและสะระแหน่ ปลูกมากทางภาคเหนือ ใบใช้เป็นผักแบบเกาหลีที่เรียกว่าเคนิป · ถ้าเป้าหมายคือเติมโอเมก้า-3 จากพืช งาขี้ม้อนตรงกว่ามาก ถ้าเป้าหมายคือน้ำมันปรุงอาหารที่หอมและทนร้อน น้ำมันงาเหมาะกว่า ทั้งสองไม่ใช่ยาลดไขมันหรือยาลดความดัน · พื้นฐานของงาขี้ม้อนอ่านที่ งาขี้ม้อน คืออะไร และสารเด่นในงาที่ เซซามิน คืออะไร

คนละพืช
ชื่อคล้าย
แต่ไม่ใช่งาชนิดเดียวกัน
ALA ~60%
งาขี้ม้อนสูงสุด
ในน้ำมันพืชทั่วไป
กินคู่ได้
ใช้คนละหน้าที่
ในครัวเดียวกัน

บทความนี้เทียบสองน้ำมันแบบตรงไปตรงมา · เรื่องแรกคือตารางเทียบภาพรวม · เรื่องที่สองคือไขมันและสารสำคัญที่ต่างกัน · เรื่องที่สามคืองานวิจัยในคน · เรื่องที่สี่คือใช้ในครัวและเก็บอย่างไร · เรื่องที่ห้าคือกินตอนไหนและกินคู่กันได้ไหม · เรื่องสุดท้ายคือการแพ้และใครต้องระวัง · ถ้ากำลังเทียบงาขี้ม้อนกับน้ำมันโอเมก้า-3 ชนิดอื่น อ่าน ถั่วดาวอินคา vs งาขี้ม้อน และ งาขี้ม้อน vs เมล็ดแฟลกซ์

1 ตารางเทียบ: น้ำมันงา vs น้ำมันงาขี้ม้อน

หัวข้อ น้ำมันงา (Sesame Oil) น้ำมันงาขี้ม้อน (Perilla Oil)
พืช Sesamum indicum วงศ์งา · งาขาว งาดำ Perilla frutescens วงศ์กะเพรา-สะระแหน่ · งาม้อน งาขี้ม้อน
โอเมก้า-3 ALA ต่ำมาก ไม่ถึง 1% สูงมาก ประมาณ 55–65%
โอเมก้า-6 (กรดไลโนเลอิก) สูง ประมาณ 40–45% ต่ำ ประมาณ 12–18%
โอเมก้า-9 (กรดโอเลอิก) ประมาณ 38–40% ประมาณ 12–20%
สารเด่นอื่น ลิกแนน เซซามิน เซซาโมลิน เซซามอล วิตามินอี วิตามินอี · กรดโรสมารินิกและลูทีโอลินพบในใบและเมล็ด
ความคงตัว/ทนร้อน ดี ลิกแนนช่วยชะลอการหืน ใช้ผัดได้ ต่ำ หืนเร็ว ไม่ควรผัดทอด
รสชาติ หอมงา โดยเฉพาะแบบคั่ว หอมอ่อน ๆ มีกลิ่นเฉพาะคล้ายถั่ว

สรุปง่าย ๆ คือ สองน้ำมันนี้ใช้แทนกันไม่ได้ น้ำมันงาเป็นน้ำมันปรุงอาหาร ส่วนน้ำมันงาขี้ม้อนเป็นแหล่งโอเมก้า-3 ที่ต้องดูแลไม่ให้โดนความร้อนและแสง

2 ไขมันและสารสำคัญต่างกันอย่างไร

  • ALA ในงาขี้ม้อน เป็นโอเมก้า-3 สายสั้นที่ร่างกายต้องได้จากอาหาร NIH ODS กำหนดปริมาณที่เพียงพอไว้ที่ 1.1 กรัมต่อวันสำหรับผู้หญิง และ 1.6 กรัมสำหรับผู้ชาย · น้ำมันงาขี้ม้อนประมาณ 1 ช้อนชาให้ ALA ได้ใกล้เคียงปริมาณนี้
  • ร่างกายเปลี่ยน ALA เป็น EPA และ DHA ได้จำกัด น้ำมันงาขี้ม้อนจึงไม่ใช่ตัวแทนน้ำมันปลาแบบหนึ่งต่อหนึ่ง แต่เป็นทางเลือกของคนที่ไม่กินปลา อ่าน ไม่กินปลา เสริมโอเมก้า 3 อะไรดี
  • เซซามินและเซซาโมลินในน้ำมันงา เป็นลิกแนนที่พบเฉพาะในงา งานทดลองสนใจเรื่องไขมันและการทำงานของตับ และเป็นเหตุผลที่น้ำมันงาหืนช้ากว่าน้ำมันที่มีโอเมก้า-6 ใกล้เคียงกัน
  • สัดส่วนโอเมก้า-6 ต่อโอเมก้า-3 น้ำมันงามีโอเมก้า-6 มากกว่าโอเมก้า-3 หลายสิบเท่า ส่วนงาขี้ม้อนกลับกันคือโอเมก้า-3 มากกว่า การใช้คู่กันจึงช่วยถ่วงสัดส่วน อ่าน โอเมก้า 3 vs โอเมก้า 6

3 งานวิจัยในคนพบอะไร

หัวข้อ น้ำมันงา น้ำมันงาขี้ม้อน
ไขมันในเลือด งานของ Devarajan และคณะ (2016) ที่ใช้น้ำมันผสมงา-รำข้าว พบค่าไขมันดีขึ้นในผู้ที่มีความดันสูง งานในคนส่วนใหญ่เป็นงานเล็กในเอเชีย ศึกษา ALA จากน้ำมันงาขี้ม้อนกับค่าไขมัน ผลไม่สม่ำเสมอ
ความดันโลหิต งานเดียวกันพบความดันลดลงเมื่อใช้ร่วมกับยา ยังไม่มีหลักฐานชัดเจน
โอเมก้า-3 ในร่างกาย ไม่ได้เพิ่ม เพราะ ALA ต่ำ ระดับ ALA ในเลือดเพิ่มขึ้นเมื่อกินต่อเนื่อง
ข้อจำกัด มักเป็นน้ำมันผสม และใช้แทนน้ำมันเดิมในอาหาร กลุ่มตัวอย่างเล็ก ระยะสั้น

ภาพรวมคือ ประโยชน์ที่พบมาจากการใช้แทนไขมันอิ่มตัวและการเติมโอเมก้า-3 ในอาหาร ไม่ใช่การรักษาโรค ผู้ที่ใช้ยาลดไขมันหรือยาลดความดันต้องกินยาตามแพทย์ต่อ

4 ใช้ในครัวและเก็บอย่างไร

การใช้ น้ำมันงา น้ำมันงาขี้ม้อน
ผัดไฟกลาง ได้ โดยเฉพาะแบบไม่คั่ว ไม่แนะนำ ALA เสื่อมเร็วเมื่อโดนความร้อน
ทอดน้ำมันท่วม ไม่คุ้ม และน้ำมันงาคั่วไหม้ง่าย ไม่ควร
ราดอาหารหลังปรุง/น้ำสลัด ได้ ให้กลิ่นหอม เหมาะที่สุด
การเก็บ อุณหภูมิห้อง พ้นแสง ปิดฝาสนิท ขวดสีชา เก็บในตู้เย็นหลังเปิด ใช้ให้หมดเร็ว
สัญญาณว่าหืน กลิ่นเหม็นอับ รสขม กลิ่นคาวคล้ายสีน้ำมัน รสขม ควรทิ้ง

ถ้าต้องการน้ำมันปรุงอาหารอีกชนิด อ่าน น้ำมันมะกอก vs น้ำมันงา

BLB P เป็นซอฟต์เจลที่รวมน้ำมันสกัดเย็นจากพืช 9 ชนิด — ถั่วดาวอินคา 100 มก. เมล็ดแฟลกซ์ 90 มก. ทานตะวันไฮโอเลอิก 90 มก. รำข้าว 80 มก. งา 50 มก. มะกอกเอ็กซ์ตร้าเวอร์จิน 35 มก. กระเทียม 30 มก. เพอริลลา 20 มก. และโคเอนไซม์คิวเท็น 5 มก. · เป็นแหล่งโอเมก้า-3 สายสั้น (ALA) จากพืชสำหรับผู้ที่ไม่กินน้ำมันปลา · มีเลข อย. 26-1-10867-5-0050 และผ่านการรับรองฮาลาล · BLB P ใส่ทั้งน้ำมันงา 50 มก. และน้ำมันงาขี้ม้อน (เพอริลลา) 20 มก. ร่วมกับถั่วดาวอินคา 100 มก. เมล็ดแฟลกซ์ 90 มก. และน้ำมันพืชอีก 4 ชนิด พร้อม CoQ10 5 มก. · แนวคิดคือได้ทั้ง ALA จากหลายแหล่งและลิกแนนจากงาในซอฟต์เจลเดียว แทนการพึ่งน้ำมันชนิดเดียว · ซอฟต์เจลช่วยลดปัญหาน้ำมันงาขี้ม้อนหืนเร็วเมื่อเปิดขวด · ฉลากระบุวันละ 2 ซอฟต์เจลพร้อมอาหาร · มีสารก่อภูมิแพ้ ปลา ถั่วขาว กุ้งปู และถั่วเหลือง และมีน้ำมันงา ผู้ที่แพ้งาต้องเลี่ยง · ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดควรถามแพทย์ก่อน

5 กินตอนไหน และกินคู่กันได้ไหม

  • น้ำมันงา ใช้ในอาหารมื้อไหนก็ได้ แบบแคปซูลกินพร้อมอาหาร รายละเอียดที่ น้ำมันงา กินตอนไหนดี
  • น้ำมันงาขี้ม้อน กินพร้อมมื้อที่มีไขมันเพื่อลดเรอและช่วยการดูดซึม รายละเอียดที่ น้ำมันงาขี้ม้อน กินตอนไหนดี
  • กินคู่กันได้ ไม่มีรายงานปฏิกิริยาระหว่างกัน และการใช้น้ำมันงาปรุงอาหารร่วมกับงาขี้ม้อนราดหลังปรุงช่วยให้สัดส่วนไขมันสมดุลขึ้น
  • บวกรวมไขมันทั้งวัน น้ำมันทุกชนิดให้พลังงานราว 9 kcal ต่อกรัม การเติมน้ำมันเพิ่มควรเป็นการใช้แทน ไม่ใช่ใช้เพิ่มจากเดิม

6 การแพ้และใครต้องระวัง

กลุ่ม น้ำมันงา น้ำมันงาขี้ม้อน
ผู้ที่แพ้งา งาเป็นสารก่อภูมิแพ้หลัก สหรัฐฯ กำหนดให้ระบุบนฉลากตั้งแต่ปี 2023 · น้ำมันงาแบบไม่กลั่นมีโปรตีนงาเหลืออยู่ ต้องเลี่ยง เป็นพืชคนละวงศ์ การแพ้งาไม่ได้หมายความว่าจะแพ้งาขี้ม้อน แต่ควรถามแพทย์ภูมิแพ้ก่อน
ผู้ที่แพ้เมล็ดงาขี้ม้อน — มีรายงานแพ้รุนแรงจากเมล็ดงาขี้ม้อน (ส่วนใหญ่ในเกาหลี) ต้องเลี่ยง
ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด/จะผ่าตัด ข้อมูลจำกัด แจ้งแพทย์ ALA ปริมาณสูงอาจเสริมฤทธิ์ แจ้งแพทย์และหยุดก่อนผ่าตัดตามคำแนะนำ
ใช้ยาลดความดัน/ยาเบาหวาน น้ำมันผสมงาสัมพันธ์กับความดันที่ลดลง ถ้าเวียนหัวบ่อยให้แจ้งแพทย์ ข้อมูลจำกัด แจ้งแพทย์
ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร ใช้ในอาหารได้ตามปกติ ใช้ในอาหารได้ แบบเสริมขนาดสูงควรถามแพทย์

อ่านรายละเอียดโทษแต่ละตัวที่ โทษของน้ำมันงา และ โทษของน้ำมันงาขี้ม้อน

7 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

น้ำมันงากับน้ำมันงาขี้ม้อน ต่างกันยังไง?

เป็นน้ำมันจากพืชคนละวงศ์ น้ำมันงามีโอเมก้า-6 สูงและมีลิกแนนเซซามิน ทนความร้อนได้ดี ส่วนน้ำมันงาขี้ม้อนมีโอเมก้า-3 ALA ประมาณ 55–65% แต่หืนง่าย ไม่ควรผ่านความร้อน

งาขี้ม้อนเป็นงาชนิดหนึ่งใช่ไหม?

ไม่ใช่ งาขี้ม้อนหรืองาม้อน (Perilla frutescens) เป็นพืชวงศ์เดียวกับกะเพราและสะระแหน่ ส่วนงา (Sesamum indicum) อยู่วงศ์งา ชื่อไทยคล้ายกันเพราะเมล็ดหน้าตาคล้ายกันเท่านั้น

อยากได้โอเมก้า-3 ควรเลือกน้ำมันงาหรืองาขี้ม้อน?

งาขี้ม้อน เพราะมี ALA สูงกว่าน้ำมันงาหลายสิบเท่า น้ำมันงาแทบไม่มีโอเมก้า-3 แต่ควรรู้ว่าร่างกายเปลี่ยน ALA เป็น EPA/DHA ได้จำกัด

น้ำมันงาขี้ม้อนผัดหรือทอดได้ไหม?

ไม่แนะนำ ALA เสื่อมสภาพเร็วเมื่อโดนความร้อน ควรใช้ราดอาหารหลังปรุงหรือผสมน้ำสลัด และเก็บในตู้เย็นหลังเปิด

แพ้งา กินน้ำมันงาขี้ม้อนได้ไหม?

เป็นพืชคนละวงศ์ การแพ้งาไม่ได้หมายความว่าจะแพ้งาขี้ม้อนเสมอ แต่ก็มีรายงานแพ้เมล็ดงาขี้ม้อนได้ ผู้ที่แพ้อาหารควรถามแพทย์ภูมิแพ้ก่อนลอง

น้ำมันงากับน้ำมันงาขี้ม้อน กินคู่กันได้ไหม?

ได้ ไม่มีรายงานปฏิกิริยาระหว่างกัน ใช้น้ำมันงาปรุงอาหารและงาขี้ม้อนราดหลังปรุงช่วยถ่วงสัดส่วนโอเมก้า-6 กับโอเมก้า-3

น้ำมันงาขี้ม้อนกินตอนไหนดี?

กินพร้อมมื้ออาหารที่มีไขมัน เพื่อลดอาการเรอและช่วยการดูดซึม ไม่จำเป็นต้องกินตอนท้องว่าง

  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา — ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค เป็นเพียงตัวช่วยดูแลสุขภาพ
  • ผื่นลมพิษ ปากบวม ลิ้นบวม หายใจลำบาก หรือหน้ามืดหลังกินงา งาขี้ม้อน หรือน้ำมันจากเมล็ดพืช ต้องโทร 1669 ทันที · ช้ำง่าย เลือดกำเดาไหลบ่อย เลือดออกไม่หยุดขณะใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือเวียนหัวหน้ามืดบ่อยขณะใช้ยาลดความดัน ควรพบแพทย์
  • ต้องบวกปริมาณสารตัวเดียวกันจากทุกผลิตภัณฑ์ที่กินอยู่ รวมทั้งวิตามินรวม นมผง และเครื่องดื่มเสริมสารอาหาร เพราะคนส่วนใหญ่ที่ได้รับเกินไม่ได้ตั้งใจ แต่เกิดจากการกินซ้อนโดยไม่รู้ตัว
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจมีปฏิกิริยาระหว่างกัน
  • สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง และห้ามหยุดยาเองในทุกกรณี
  • น้ำมันงาและน้ำมันงาขี้ม้อนไม่ใช่ยาลดไขมันหรือยาลดความดัน งานวิจัยในคนยังมีขนาดเล็ก ผู้ที่ใช้ยาประจำต้องกินยาตามแพทย์ และห้ามหยุดยาเอง

อ้างอิง

  1. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Omega-3 Fatty Acids — Fact Sheet for Health Professionals
  2. U.S. Department of Agriculture, FoodData Central. Oil, sesame, salad or cooking — nutrient composition
  3. Devarajan S, Singh R, Chatterjee B, Zhang B, Ali A. A blend of sesame oil and rice bran oil lowers blood pressure and improves the lipid profile in mild-to-moderate hypertensive patients. J Clin Lipidol. 2016;10(2):339-349
  4. U.S. Food and Drug Administration. Food Allergen Labeling: Sesame as the 9th major food allergen (FASTER Act of 2021)
  5. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค ผู้มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร หรือผู้ที่กินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
👥
ผู้เขียน & ตรวจทาน
ทีมงาน BLB Balance Brand

บทความนี้จัดทำและตรวจทานโดยทีมงาน บริษัท บาลานซ์ แบรนด์ จำกัด เรียบเรียงจากแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ (เช่น Mayo Clinic, NIH, Cleveland Clinic) · เนื้อหาเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกัน บำบัด หรือรักษาโรค

เกี่ยวกับเรา / มาตรฐานเนื้อหา →